شاخص کل بورس امروز صعودی شد اما ۷۱ درصد بازار منفی بود

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بورس تهران امروز سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ در حالی معاملات خود را با تقاضای سنگین و حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان صف خرید آغاز کرد که اختلال شدید هسته معاملات از ساعت ۹:۳۰، روند عادی بازار را برهم زد و موجی از عرضه هیجانی را به راه انداخت. در پایان معاملات، حدود ۷۱ درصد نمادهای بازار در محدوده منفی قرار گرفتند و صف‌های خرید جای خود را به حدود ۸ هزار میلیارد تومان صف فروش دادند.

بازار سهام در مرحله پیش‌گشایش امروز با تقاضای قابل‌توجهی همراه بود و پس از آغاز معاملات نیز در دقایق ابتدایی، قدرت خریداران بر فروشندگان برتری محسوسی داشت. ارزش صف‌های خرید در شروع بازار به حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان رسید و نقشه معاملات عمدتاً سبز بود، اما از ساعت ۹:۳۰ و هم‌زمان با بروز اختلال در هسته معاملات، شرایط به‌سرعت تغییر کرد.

کندی در ثبت و پردازش سفارش‌ها باعث افزایش نگرانی معامله‌گران نسبت به امکان انجام به‌موقع معاملات شد. این اتفاق در ادامه به یک ریسک جدید برای بازار تبدیل شد؛ ریسکی که برخلاف عوامل بنیادی یا سیاسی، مستقیماً به زیرساخت اصلی معاملات بورس مربوط بود.

اختلال هسته معاملات چگونه بورس را تحت تأثیر قرار داد؟

با گذشت زمان از آغاز معاملات، عرضه‌ها شدت گرفت و فضای بازار به‌تدریج از حالت عادی خارج شد. بخشی از معامله‌گران، به‌خصوص کدهای بزرگ، در واکنش به اختلال سیستم معاملاتی به سمت فروش حرکت کردند و همین موضوع فشار عرضه را افزایش داد.

به این ترتیب، فروش‌های امروز را نمی‌توان صرفاً یک اصلاح طبیعی پس از رشدهای اخیر بازار دانست. نگرانی درباره اختلال در هسته معاملات نیز به عوامل فشار فروش اضافه شد و رفتار معامله‌گران را تحت تأثیر قرار داد.

۳۸۶ سهم از محدوده مثبت به منفی رفتند

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های هیجانی شدن معاملات امروز، تغییر وضعیت تعداد زیادی از نمادها بود. در جریان معاملات، ۳۸۶ سهم از محدوده مثبت به محدوده منفی حرکت کردند؛ یعنی بخش قابل‌توجهی از نمادهایی که معاملات خود را با شرایط مناسب آغاز کرده بودند، در ادامه تحت فشار فروش قرار گرفتند.

در برخی نمادها شدت عرضه به اندازه‌ای بود که معامله‌گران حاضر شدند در قیمت‌هایی پایین‌تر از صف فروش روز آینده نیز معامله کنند. این رفتار نشان می‌دهد در بخشی از معاملات، ترس و نگرانی جای تحلیل و تصمیم‌گیری منطقی را گرفته است.

فشار فروش در صندوق‌های اهرمی افزایش یافت

صندوق‌های اهرمی نیز امروز از فشار فروش در امان نماندند. این بخش از بازار که در دوره‌های صعودی معمولاً با سرعت بیشتری مورد توجه خریداران قرار می‌گیرد، امروز با رنج‌های منفی سنگین مواجه شد.

نمونه قابل توجه، نماد وتجارت بود که در فاصله‌ای کوتاه از صف خرید با رنج منفی سنگین به صف فروش رسید. این تغییر سریع نشان می‌دهد اتفاق امروز تنها افزایش معمول عرضه در بازار نبود و بخش قابل‌توجهی از معاملات وارد فاز هیجانی شده بود.

رشد ۰.۵۵ درصدی شاخص کل؛ چرا بورس سبز ماند؟

با وجود فشار سنگین فروش در بخش بزرگی از بازار، شاخص کل بورس امروز ۳۵ هزار و ۹۶۷ واحد رشد کرد و با افزایش ۰.۵۵ درصدی به سطح ۶ میلیون و ۵۸۳ هزار و ۹۳۲ واحد رسید.

با این حال، رشد شاخص کل نباید تصویر واقعی معاملات امروز را پنهان کند. حدود ۷۱ درصد نمادهای بازار در محدوده منفی قرار گرفتند و رشد شاخص عمدتاً تحت تأثیر عملکرد مثبت برخی نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز رقم خورد.

شاخص هم‌وزن نیز امروز ۳ هزار و ۶۷۰ واحد افزایش یافت و با رشد ۰.۲ درصدی به یک میلیون و ۸۲۵ هزار و ۴۳۹ واحد رسید. مثبت ماندن شاخص هم‌وزن نیز به معنای مثبت بودن بدنه بازار نیست؛ چرا که در بسیاری از نمادها فشار فروش در طول معاملات مشهود بود، اما قیمت پایانی آنها به اندازه‌ای منفی نشد که اثر کامل آن در شاخص هم‌وزن منعکس شود.

خروج ۴.۳ همت پول حقیقی از بورس

اختلال هسته معاملات در شرایطی رخ داد که ارزش و حجم معاملات نیز در سطوح قابل‌توجهی قرار داشت. حجم معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی به ۱۷۱.۴ میلیارد سهم رسید و ارزش معاملات نیز ۵۸ هزار و ۹۱۰ میلیارد تومان ثبت شد.

اگرچه این ارقام در نگاه نخست می‌تواند نشانه رونق معاملات باشد، اما بررسی جریان نقدینگی تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. خروج پول حقیقی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از گردش معاملات امروز ناشی از فروش و جابه‌جایی سهام بوده است.

سرانه خرید امروز ۸۷.۱ میلیون تومان بود، در حالی که سرانه فروش به ۱۴۱.۶ میلیون تومان رسید. بر همین اساس، قدرت خرید به منفی ۱.۶۲ رسید که یکی از نشانه‌های مهم برتری فروشندگان در معاملات امروز است.

در همین حال، ۴ هزار و ۳۵۶ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی خارج شد. خروج این حجم از نقدینگی در کنار افزایش صف‌های فروش نشان می‌دهد بخشی از معامله‌گران در مواجهه با ریسک جدید، ترجیح داده‌اند از بازار خارج شوند یا بخشی از موقعیت‌های خود را نقد کنند.

عرضه اولیه و تکرار مشکل هسته معاملات بورس

اختلال امروز در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرد که بازار بار دیگر شاهد یک عرضه اولیه نسبتاً بزرگ بود. افزایش تعداد کدهای فعال معاملاتی هم‌زمان با عرضه اولیه، فشار بیشتری بر زیرساخت معاملات وارد کرد و بار دیگر مشکل کندی و اختلال سیستم‌های معاملاتی را به یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان بازار تبدیل کرد.

اهمیت موضوع تنها به چند دقیقه اختلال فنی محدود نمی‌شود. زمانی که معامله‌گر احساس کند هسته معاملات ممکن است در لحظه حساس پاسخگو نباشد، ریسک ادراک‌شده افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، کدهای بزرگ ممکن است سریع‌تر وارد موقعیت فروش شوند و این رفتار نیز می‌تواند فروش سایر معامله‌گران را به شکل زنجیره‌ای افزایش دهد.

از ۲۲ همت صف خرید تا ۸ همت صف فروش

مهم‌ترین تصویر از معاملات امروز بورس را می‌توان در تغییر وضعیت صف‌ها مشاهده کرد. بازاری که معاملات خود را با حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان صف خرید آغاز کرده بود، در پایان با حدود ۸ هزار میلیارد تومان صف فروش مواجه شد.

این تغییر سریع نشان می‌دهد اختلال هسته معاملات توانست در فاصله چند ساعت فضای روانی بازار را به‌طور محسوسی تغییر دهد. البته بخشی از فشار فروش می‌تواند ناشی از شناسایی سود پس از رشدهای اخیر باشد، اما سرعت تغییر جهت معاملات نشان می‌دهد اختلال سیستم معاملاتی نیز در تشدید رفتار هیجانی معامله‌گران نقش داشته است.

آیا اختلال هسته معاملات به ریسک جدید بورس تبدیل شده است؟

معاملات امروز بورس تهران یک نکته مهم را برای فعالان بازار آشکار کرد؛ سبز بودن شاخص کل لزوماً به معنای سبز بودن بازار نیست. شاخص کل به کمک چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز رشد کرد، اما در عمق بازار، ۷۱ درصد نمادها منفی بودند، قدرت فروشندگان افزایش یافت، پول حقیقی از بازار خارج شد و صف‌های خرید جای خود را به صف‌های فروش دادند.

اگر اختلال هسته معاملات تکرار شود، این مسئله می‌تواند به یک ریسک مستقل برای بورس تبدیل شود. در بازاری که نقدشوندگی و امکان ثبت و اجرای سفارش‌ها بخش مهمی از اعتماد معامله‌گران را تشکیل می‌دهد، اختلال در سیستم معاملات می‌تواند حتی در شرایط مناسب بنیادی و سیاسی نیز موجی از فروش هیجانی ایجاد کند.

معاملات امروز نمونه روشنی از همین اتفاق بود؛ بازاری که در ابتدای روز با تقاضای سنگین و صف‌های خرید چند ده هزار میلیارد تومانی آغاز شد، در ادامه تحت تأثیر اختلال هسته معاملات و افزایش نگرانی معامله‌گران قرار گرفت و با غلبه عرضه و افزایش صف‌های فروش به کار خود پایان داد.