پذیره‌نویسی نخستین صندوق ارزی از این هفته/ پول‌های خارج‌شده از بورس برمی‌گردند؟

به گزارش سرمایه و بورس، پذیره‌نویسی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی از این هفته در بازار سرمایه آغاز می‌شود؛ ابزاری که می‌تواند امکان سرمایه‌گذاری ارزی بدون خرید و نگهداری فیزیکی ارز را برای مردم فراهم کند. کارشناسان معتقدند این صندوق‌ها در صورت طراحی مناسب، علاوه بر کمک به حفظ ارزش دارایی در برابر افت ارزش ریال، می‌توانند بخشی از نقدینگی خارج‌شده از بورس را نیز به بازار سرمایه بازگردانند.

صندوق ارزی چیست و چه مزیتی دارد؟

مهدی بیات‌منش، کارشناس بازار سرمایه، مهم‌ترین مزیت صندوق‌های ارزی را امکان پوشش ریسک کاهش ارزش ریال دانست. به گفته او، سرمایه‌گذار می‌تواند بدون خرید اسکناس و نگهداری فیزیکی ارز، بخشی از دارایی خود را در معرض بازدهی ارزی قرار دهد.

این ابزار می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که به دنبال حفظ قدرت خرید دارایی خود در برابر نوسانات نرخ ارز هستند، گزینه‌ای متفاوت از خرید مستقیم ارز باشد.

صندوق ارزی می‌تواند مانع خروج پول از بورس شود

یکی از آثار مهم راه‌اندازی صندوق‌های ارزی در بورس می‌تواند کاهش خروج نقدینگی از بازار سرمایه باشد.

بیات‌منش با اشاره به رفتار سرمایه‌گذاران در دوره‌های جهش نرخ ارز گفت بخشی از پول حقیقی در چنین شرایطی از بورس خارج و وارد بازار ارز و طلا می‌شود. وجود صندوق ارزی این امکان را فراهم می‌کند که سرمایه‌گذار بدون خروج پول از بازار سرمایه، ترکیب دارایی خود را تغییر دهد.

صندوق ارزی جایگزین مستقیم سهام دلاری می‌شود؟

سرمایه‌گذاران بورسی برای پوشش ریسک ارزی معمولاً به سراغ سهام شرکت‌های صادرات‌محور می‌روند؛ اما سهام شرکت‌های دلاری علاوه بر نرخ ارز، تحت تأثیر عواملی مانند قطعی برق و گاز، نرخ خوراک و سوخت و قیمت‌گذاری دستوری قرار دارند.

به گفته این کارشناس، صندوق ارزی می‌تواند ابزار مستقیم‌تری برای پوشش ریسک نوسانات ارز باشد، زیرا سرمایه‌گذار را با ریسک‌های عملیاتی شرکت‌ها درگیر نمی‌کند.

تأمین مالی شرکت‌های صادراتی با صندوق‌های ارزی

صندوق‌های ارزی می‌توانند علاوه بر جذب سرمایه مردم، به تأمین مالی شرکت‌های بزرگ صادراتی نیز کمک کنند.

بیات‌منش معتقد است شرکت‌های پتروشیمی، پالایشی و معدنی می‌توانند اوراق ارزی منتشر کنند و صندوق‌های ارزی نیز بخشی از این اوراق را خریداری کنند. به این ترتیب، بخشی از پس‌انداز مردم می‌تواند به سمت تأمین مالی طرح‌های توسعه‌ای شرکت‌هایی برود که درآمد ارزی دارند.

آیا صندوق ارزی قیمت دلار را کنترل می‌کند؟

یکی از اهداف مطرح‌شده درباره این ابزار، انتقال بخشی از تقاضای ارز از بازار فیزیکی به بازار سرمایه است.

به گفته بیات‌منش، بخشی از تقاضای ارز در ایران با هدف حفظ ارزش دارایی و به‌صورت احتیاطی شکل می‌گیرد. اگر افراد بتوانند از طریق یک ابزار مالی رسمی در برابر تغییرات نرخ ارز از سرمایه خود محافظت کنند، بخشی از این تقاضا ممکن است دیگر به خرید اسکناس فیزیکی منجر نشود.

در نتیجه، صندوق‌های ارزی در صورت استقبال سرمایه‌گذاران می‌توانند بخشی از فشار تقاضا در بازار فیزیکی ارز را کاهش دهند.

صندوق ارزی چگونه به شفافیت بازار ارز کمک می‌کند؟

معامله صندوق‌های ارزی در بازار سرمایه می‌تواند به شکل‌گیری قیمت شفاف‌تر و ارائه اطلاعات بیشتر درباره میزان تقاضا و انتظارات ارزی کمک کند.

این اطلاعات می‌تواند برای فعالان بازار و سیاست‌گذاران نیز اهمیت داشته باشد و تصویر دقیق‌تری از رفتار سرمایه‌گذاران در برابر نوسانات نرخ ارز ارائه کند.

ریسک صندوق ارزی چیست؟

موفقیت صندوق‌های ارزی به نحوه طراحی، قیمت‌گذاری و نظارت بر آنها بستگی دارد. سرمایه‌گذار باید اطمینان داشته باشد که هنگام ابطال واحدها، ارزش دارایی خود را مطابق مقررات دریافت خواهد کرد و قواعد صندوق در میانه مسیر تغییر نمی‌کند.

بیات‌منش هشدار داده است که قیمت‌گذاری دستوری صندوق‌های ارزی می‌تواند جذابیت این ابزار را کاهش دهد. اگر قیمت واحدهای صندوق از ارزش واقعی دارایی‌های آن فاصله بگیرد، اعتماد سرمایه‌گذاران نیز آسیب خواهد دید.

آیا صندوق ارزی به نفع بورس و بازار ارز است؟

در مجموع، راه‌اندازی صندوق‌های ارزی می‌تواند یک ابزار جدید برای مدیریت ریسک سرمایه‌گذاران ایجاد کند و بخشی از تقاضای سرمایه‌ای ارز را از بازار فیزیکی به بازار سرمایه منتقل کند.

از سوی دیگر، امکان بازگشت بخشی از نقدینگی خارج‌شده از بورس و هدایت پس‌انداز مردم به سمت تأمین مالی شرکت‌های صادراتی، از مهم‌ترین مزیت‌های احتمالی این صندوق‌هاست. با این حال، میزان موفقیت آنها به نحوه قیمت‌گذاری، نقدشوندگی، شفافیت، ثبات مقررات و اعتماد سرمایه‌گذاران بستگی خواهد داشت.