هشدار درباره قیمت دلار و تورم؛ بازار ارز در آستانه یک تغییر مهم

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار ارز ایران در شرایطی تحت تأثیر تورم بالا، افزایش نیاز اقتصاد به نقدینگی و تحولات سیاسی قرار دارد که پیش‌بینی قیمت دلار در ماه‌های آینده به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. در همین حال، برخی تحلیل‌ها با استفاده از اختلاف تورم ایران و آمریکا و الگوی برابری قدرت خرید، نرخ متفاوتی را برای دلار محاسبه می‌کنند.

مهیار رمضان‌خانی، تحلیل‌گر اقتصاد کلان، با انتقاد از فرمول فعلی تعیین نرخ ارز در ایران معتقد است اگر نرخ دلار بر اساس اختلاف تورم ایران و آمریکا محاسبه شود، قیمت تعادلی دلار می‌تواند در محدوده ۲۷۰ هزار تومان قرار گیرد. البته این دیدگاه یک برآورد تحلیلی است و نرخ ارز در بازار می‌تواند تحت تأثیر عوامل دیگری مانند انتظارات، درآمدهای ارزی، سیاست پولی و تحولات سیاسی تغییر کند.

نرخ دلار بر اساس تورم ایران و آمریکا چقدر می‌شود؟

رمضان‌خانی با اشاره به مفهوم برابری قدرت خرید گفت نرخ ارز را می‌توان بر اساس اختلاف تورم داخلی و تورم آمریکا نسبت به نرخ ارز سال گذشته محاسبه کرد.

به گفته این تحلیل‌گر، تورم ایران ۸۹.۹ درصد و تورم آمریکا ۳.۴ درصد گزارش شده است. بر مبنای این ارقام و در چارچوب فرمول مورد اشاره او، نرخ دلار حدود ۲۷۰ هزار تومان به دست می‌آید.

این محاسبه البته به معنای آن نیست که نرخ دلار در بازار الزاماً باید در همین سطح قرار بگیرد. نرخ ارز علاوه بر اختلاف تورم، تحت تأثیر عواملی مانند عرضه و تقاضای ارز، درآمدهای صادراتی، انتظارات تورمی، سیاست‌های بانک مرکزی و شرایط سیاسی قرار دارد.

آیا تورم ایران سه‌رقمی می‌شود؟

یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره اقتصاد ایران، افزایش نیاز به نقدینگی در نیمه دوم سال است. رمضان‌خانی معتقد است با نزدیک شدن به ماه‌های پایانی سال، هم بخش دولتی و هم بخش خصوصی به منابع مالی بیشتری نیاز خواهند داشت و افزایش هزینه‌ها می‌تواند فشار بیشتری بر تقاضای پول ایجاد کند.

او هشدار داده است که اگر این شرایط تا آبان‌ماه کنترل نشود، تورم می‌تواند وارد محدوده سه‌رقمی شود.

این دیدگاه، یک پیش‌بینی اقتصادی است و تحقق آن به عوامل متعددی از جمله سیاست پولی، رشد نقدینگی، وضعیت بودجه دولت، نرخ ارز و تحولات سیاسی بستگی دارد.

توافق سیاسی چه اثری بر قیمت دلار دارد؟

یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار ارز، تحولات سیاسی و احتمال توافق است. رمضان‌خانی معتقد است در صورت شکل‌گیری توافق سیاسی، بازار ارز می‌تواند در کوتاه‌مدت با یک شوک انتظاری و روانی مواجه شود و قیمت دلار حتی به زیر ۲۰۰ هزار تومان کاهش پیدا کند.

با این حال، از نگاه این تحلیل‌گر، کاهش احتمالی نرخ دلار در پی توافق لزوماً به معنای تغییر پایدار متغیرهای اقتصادی نیست. به گفته او، پس از اثر اولیه توافق، عوامل واقعی اقتصاد بار دیگر در تعیین مسیر نرخ ارز نقش اصلی را ایفا خواهند کرد.

بنابراین، در سناریوی توافق می‌توان میان اثر کوتاه‌مدت انتظارات و مسیر بلندمدت متغیرهای بنیادی اقتصاد تفاوت قائل شد.

بانک مرکزی چقدر می‌تواند قیمت دلار را کنترل کند؟

میزان توان بانک مرکزی برای مداخله در بازار ارز نیز یکی دیگر از عوامل مهم در تعیین مسیر قیمت دلار است. رمضان‌خانی درباره میزان دقیق توان مداخله بانک مرکزی اعلام کرده که به دلیل در دسترس نبودن اطلاعات کامل درباره ذخایر ارزی و درآمدهای نفتی، نمی‌توان ارزیابی دقیقی از ظرفیت مداخله ارائه کرد.

با این حال، او مداخله ارزی بانک مرکزی و مدیریت شناور بازار را در شرایط موجود ضروری دانسته و به اعلام آمادگی بانک مرکزی برای اختصاص ۲ میلیارد دلار جهت مداخله در بازار اشاره کرده است.

مداخله ارزی می‌تواند در کوتاه‌مدت بر تعادل عرضه و تقاضا اثر بگذارد، اما میزان اثربخشی آن به حجم منابع ارزی، شرایط بازار و عوامل بنیادی اقتصاد بستگی خواهد داشت.

کاهش دستوری قیمت دلار چه پیامدی دارد؟

رمضان‌خانی نسبت به کاهش شدید و مصنوعی نرخ ارز نیز هشدار داده است. به اعتقاد او، اگر نرخ دلار بدون پشتوانه متغیرهای واقعی اقتصاد به شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا کند، ممکن است خروج سرمایه افزایش یابد و پس از ایجاد موج جدید تقاضا، بازار دوباره با فشار صعودی مواجه شود.

از این منظر، مداخله بانک مرکزی از نظر این تحلیل‌گر باید با شرایط واقعی تجارت خارجی و منابع ارزی کشور هماهنگ باشد. او تأکید کرده است که مداخله در بازار ارز ضروری است، اما میزان آن به منابع و توان سیاستگذار پولی بستگی دارد.

قیمت دلار تا پایان سال به کجا می‌رسد؟

در شرایط فعلی نمی‌توان رقم مشخصی را به عنوان قیمت قطعی دلار در ماه‌های آینده اعلام کرد، زیرا متغیرهای سیاسی و اقتصادی می‌توانند سناریوهای متفاوتی برای بازار ارز ایجاد کنند.

بر اساس دیدگاه مطرح‌شده از سوی رمضان‌خانی، در صورت توافق سیاسی، احتمال کاهش قابل‌توجه نرخ دلار در کوتاه‌مدت وجود دارد و حتی سطح زیر ۲۰۰ هزار تومان مطرح شده است. در مقابل، در صورت تداوم فشارهای تورمی و افزایش نیاز اقتصاد به نقدینگی، عوامل بنیادی می‌توانند دوباره فشار افزایشی بر بازار ارز ایجاد کنند.

رمضان‌خانی در نهایت معتقد است بانک مرکزی باید تلاش کند نرخ ارز را در کانال زیر ۲۳۰ هزار تومان نگه دارد. این رقم نیز دیدگاه این تحلیل‌گر درباره سطح مطلوب مداخله سیاستگذار است و به معنای پیش‌بینی قطعی نرخ دلار نیست.

بازار ارز و چشم‌انداز قیمت دلار

بازار ارز در ماه‌های پیش‌رو با مجموعه‌ای از عوامل متضاد روبه‌رو است. از یک سو، اختلاف بالای تورم ایران و آمریکا و افزایش نیاز اقتصاد به نقدینگی می‌تواند فشارهای بنیادی بر نرخ ارز ایجاد کند و از سوی دیگر، تحولات سیاسی و احتمال توافق می‌تواند در کوتاه‌مدت انتظارات بازار را تغییر دهد.

برآورد ۲۷۰ هزار تومانی نرخ دلار بر اساس برابری قدرت خرید، احتمال کاهش کوتاه‌مدت دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان در صورت توافق و هدف‌گذاری زیر ۲۳۰ هزار تومان برای مداخله بانک مرکزی، سه دیدگاه مطرح‌شده از سوی این تحلیل‌گر هستند که هر کدام به شرایط متفاوتی از اقتصاد مربوط می‌شوند.

در نهایت، مسیر نرخ ارز تنها با یک متغیر تعیین نمی‌شود و تورم، نقدینگی، درآمدهای ارزی، سیاست بانک مرکزی و تحولات سیاسی می‌توانند در تعیین روند بازار نقش داشته باشند.