دوراهی حساس بورس/ صعود تا 5 میلیون یا اصلاح تا 3.5 میلیون واحد؟

به گزارش سرمایه و بورس، در روزهایی که دوباره ریسک‌های سیاسی در معادلات سرمایه‌گذاران بورس تهران جایگاه مهمی یافته، صحبت از تحلیل تکنیکال یا بنیادی و حتی برآوردهای سرانگشتی، نمی‌تواند مسیر احتمالی پیش‌‌‌‌‌‌‌روی بازار سهام را مشخص سازد. بازاری که وزن آن در ۵سال اخیر به هر بهانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای در سبدهای سرمایه‌گذاری کمتر از سایر دارایی‌ها بوده است، با این‌حال بر اساس سناریوهای تکنیکال می‌توان با تعدیل پرتفوی دارایی‌ها، ضمن مدیریت ریسک از بازدهی‌‌‌‌‌‌‌های موردانتظار بسیار بالا در کوتاه‌مدت صرف‌نظر کرد. با نزدیک‌‌‌‌‌‌‌شدن شاخص‌‌‌‌‌‌‌کل بورس به مقاومت ۴.۵میلیونی که سقف یکی از کانال‌های مهم و بلندمدت صعودی است، اهالی بازار انتظار یک واکنش منفی را در کوتاه‌مدت داشتند. هرچند نماگر اصلی هنوز نیم‌‌‌‌‌‌‌نگاهی به تارگت ۵میلیون واحد و بالاتر دارد، اما با از دست‌‌‌‌‌‌‌رفتن کانال۴.۳میلیونی حد ضرر بسیاری از سرمایه‌گذاران فعال خواهدشد. احتمالا با خروج گسترده‌‌‌‌‌‌‌تر حقیقی‌‌‌‌‌‌‌ها از بازار، یکی از حمایت‌های مهم شاخص که می‌تواند نقطه بازگشت بورس باشد، محدوده ۳.۵میلیون واحد است.

شاخص‌‌‌‌‌‌‌کل بورس پس از ثبت سقف۲میلیون‌واحدی سال۹۹ و متعادل‌‌‌‌‌‌‌شدن فضای بازار سهام در ریزش بیش از ۴۵درصدی این نماگر، در یک روند صعودی آرام و بلندمدت قرار گرفته‌‌‌‌‌‌‌است. به لحاظ فنی، شاخص بورس در یک کانال افزایشی در حال نوسان است که طول آن به لحاظ زمانی به بیش از ۵سال رسیده‌است. همین موضوع بر اهمیت این ابزار تکنیکال افزوده است. شاخص بورس از اوایل سال۱۴۰۰ در نیمه پایینی این کانال در حال نوسان بود. با تحولات ارزی سال۱۴۰۱ و نزدیک‌‌‌‌‌‌‌شدن نمودار شاخص‌‌‌‌‌‌‌کل به کف این کانال مهم، بورس تهران شاهد نوسانات بزرگ در پاییز همان سال‌تا بهار۱۴۰۲ بود. رالی تاریخی که شاخص را از کف ۱.۱میلیون‌واحدی به سقف ۲.۵میلیون‌واحدی به حرکت واداشت. همچنین با شکسته‌‌‌‌‌‌‌شدن خط میانی این کانال، بازار سهام وارد فاز‌‌‌‌‌‌‌جدیدی از روند افزایشی شد تا در۱۷اردیبهشت۱۴۰۲ به سقف این خطوط موازی کشیده شده در نمودار شاخص برسد.

نماگر اصلی بازار سهام پس از تحولات بهار۱۴۰۲ و نامه پرحاشیه نرخ خوراک وارد فاز‌‌‌‌‌‌‌اصلاح شد، اما نوسانات شاخص در نیمه بالایی این کانال بلندمدت محدود شد، به‌طوری‌که با وجود ریسک‌های سیاسی و نظامی تحمیل‌‌‌‌‌‌‌شده به ایران در نیمه دوم سال۱۴۰۲ و نیمه اول سال۱۴۰۳، شاخص بورس تا آبان سال‌گذشته خود را به خط میانی کانال مذکور رساند. روی کارآمدن کابینه جدید دولت چهاردهم و حمایت‌های لفظی وزیر اقتصاد از بازار سهام، سبب شد تا شاخص‌‌‌‌‌‌‌کل بورس با رشد بیش از ۶۰درصدی از آبان۱۴۰۳ خود را به سقف کانال، در محدوده ۳میلیون و ۲۰۰هزار‌واحدی طی اردیبهشت امسال برساند.

با وجود آنکه شاخص بورس از سقف مذکور وارد روند اصلاحی شد، اما همچنان به خط میانی کانال مورد اشاره در این گزارش احترام می‌گذارد. تحولات مربوط به حمله ائتلاف آمریکایی-اسرائیلی به خاک ایران و شوک‌های پس از آن، اجازه نداد تا شاخص‌‌‌‌‌‌‌کل این خط میانی را به سمت پایین بشکند، با این‌وجود نماگر اصلی که همیشه در آبان‌‌‌‌‌‌‌ماه سال‌های فرد، کف جدیدی می‌‌‌‌‌‌‌ساخت، امسال با اخبار مربوط به اسنپ بک و فعال‌‌‌‌‌‌‌شدن مکانیسم موسوم به ماشه و تقویت نرخ دلار، کف مهم تکنیکال و بنیادی را در شهریورماه امسال ساخت، به‌طوری‌که از کف ۸شهریور، شاخص بورس با رشد ۸۸درصدی، مرزهای متعددی را پشت‌سرگذاشت تا از سقف همان کانال بااهمیت مورد اشاره در این گزارش عبور کند و به ۴.۵میلیون واحد نزدیک شود.

روایتی از یک مقاومت مهم

شاخص بورس پس از عبور از کانال بلندمدت خود، وارد فاز‌‌‌‌‌‌‌جدیدی از صعود شد، به‌طوری‌که بر اساس اصول تحلیل تکنیکال، انتظار می‌رفت حداقل به اندازه فاصله خط میانی کانال صعودی مذکور تا سقف، روند افزایشی شاخص ادامه پیدا کند. اگر یک کانال صعودی مشابه بالای دالان ۵ساله شاخص ایجاد شود، نماگر اصلی بورس در چند روز اخیر به خط میانی این کانال جدید یعنی مقاومتی بااهمیت در محدوده ۴.۵میلیون‌واحدی رسیده و انتظار می‌رفت، شاخص به‌‌‌‌‌‌‌طور موقت، از روند هیجانی قبلی عقب‌نشینی کند. هرچند همزمانی تحولات سیاسی و ناآرامی‌های اخیر می‌توانست قدرت این مقاومت را افزایش دهد. همچنان برای اهالی بازار این پرسش مطرح می‌شود که آیا ریسک‌های سیاسی دوباره در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران بورسی، وزن بالاتری گرفته و بازار وارد فاز‌‌‌‌‌‌‌اصلاح میان‌مدتی می‌شود؟

سناریوهای احتمالی

در شرایطی که بازارهای مالی در جهان و ایران از سنجش ریسک‌ها ناتوان شده و وارد فاز ‌‌‌‌‌‌‌نااطمینانی‌شده، احتمالا یکی از ابزارهای فعالان بورسی تحلیل سناریو باشد. بررسی بازار به لحاظ فنی می‌تواند سناریوهایی را برای اهالی بورس که اکنون ابزارهای دیگری نظیر صندوق‌های طلا و نقره، صندوق‌های درآمد ثابت و اختیارهای معامله را روی میز دارند، ایجاد کند. بر اساس اصول تکنیکال ۲سناریوی کلی پیش‌‌‌‌‌‌‌روی بازار است که می‌تواند به گزینه‌‌‌‌‌‌‌های متعددی برای اهالی بازار بینجامد.

شاخص‌‌‌‌‌‌‌کل در محدوده مقاومتی ۴.۵میلیون‌واحدی قرار دارد. یکی از گزینه‌‌‌‌‌‌‌های سرمایه‌گذاران می‌تواند برداشت سود یا خروج از بازار باشد. البته برای کسانی که با ریسک بالاتر در بورس فعالیت می‌کنند، می‌توان کف ۴میلیون و ۳۰۰هزار واحد را به‌عنوان حد ضرر برای سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدتی درنظر گرفت، در صورتی‌که اوضاع سیاسی و تنش‌ها آرام شود، می‌توان انتظار داشت شاخص به سقف کانال دوم در محدوده ۵میلیون واحد نزدیک شود. حتی در صورت بازگشت اعتماد و پول‌های حقیقی خارج‌شده، تارگت بالاتری نیز در دسترس خواهدبود.

در سناریوی دیگر، احتمال آن وجود دارد که با شکست مرز۴.۳میلیون‌واحدی، شاخص بورس به سقف کانالی که در پاییز امسال شکسته است، برگردد. این محدوده حمایتی، ۳.۵میلیون واحد خواهد بود. افت احتمالی ۲۰درصدی شاخص بورس سناریویی است که در صورت عدم‌‌‌‌‌‌‌حذف ریسک‌های سیاسی، محتمل خواهد بود. با توجه به آنکه چشم‌‌‌‌‌‌‌انداز بلندمدت اقتصاد ایران و جهان، نااطمینانی‌‌‌‌‌‌‌هایی را ایجاد‌کرده، این تحلیل‌ها می‌توانند در کوتاه‌مدت به بازچینی سبد سرمایه‌گذاری و مدیریت ریسک کمک شایانی کنند.