ارزش دلاری بورس ۱۰۷ میلیارد دلار شد/ چرا رشد شاخص گمراه‌کننده است؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بورس تهران در هفته‌های اخیر بار دیگر در مرکز توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است؛ شاخص کل بورس با رشد قابل توجهی همراه شده، اما همزمان این پرسش مطرح است که آیا صعود بورس نشانه بهبود شرایط اقتصادی است یا بخش مهمی از این رشد، صرفاً نتیجه تورم و افزایش نرخ ارز است؟

پیام الیاس‌کردی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است بخش قابل توجهی از رشد اخیر بورس را باید در چارچوب «رشد تورمی» بررسی کرد. از نگاه او، افزایش عدد شاخص به تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده افزایش واقعی ثروت سرمایه‌گذاران باشد، زیرا بخشی از رشد اسمی قیمت سهام همزمان با افزایش نرخ ارز و سطح عمومی قیمت‌ها اتفاق افتاده است.

رشد بورس تهران واقعی است یا تورمی؟

الیاس‌کردی معتقد است برای تحلیل وضعیت فعلی بورس نمی‌توان تنها به رشد شاخص کل نگاه کرد. به گفته او، بخشی از صعود اخیر بازار سهام حاصل افزایش قیمت‌های اسمی در اقتصاد است و باید عملکرد بورس با متغیرهایی مانند نرخ دلار و ارزش دلاری بازار نیز مقایسه شود.

در چنین شرایطی ممکن است شاخص کل بورس چندین درصد رشد کند، اما اگر نرخ ارز نیز همزمان افزایش قابل توجهی داشته باشد، ارزش دلاری بازار سهام رشد متناسبی تجربه نخواهد کرد. بنابراین رشد ریالی بورس لزوماً به معنای افزایش واقعی ارزش بازار نیست.

شوک ارزی و حذف ارز ترجیحی چه اثری بر بورس داشت؟

این کارشناس بازار سرمایه بخشی از ریشه‌های روند فعلی بورس را به تحولات پیش از جنگ مرتبط می‌داند. به گفته او، حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه و شوک ارزی پس از آن، از جمله اتفاقاتی بود که هم ارزش دلاری بورس را کاهش داد و هم زمینه افزایش قیمت‌های ریالی در بازار سهام را فراهم کرد.

با این حال، افزایش تهدیدهای نظامی باعث شد واکنش بورس به این تحولات برای مدتی به تعویق بیفتد. در نتیجه، بخشی از اثرات اقتصادی و ارزی این تغییرات در مقطع بعدی خود را در بازار سهام نشان داد.

جنگ ۴۰ روزه چگونه بر روند بورس اثر گذاشت؟

الیاس‌کردی معتقد است پایان جنگ ۴۰ روزه و مشخص شدن محدود بودن حمله نظامی، بخشی از نگرانی‌های سرمایه‌گذاران را کاهش داد. با کاهش ریسک ناشی از تحولات نظامی، بخشی از سرمایه‌گذاران دوباره به بازار سهام بازگشتند.

از نگاه این کارشناس، رشد فعلی بورس تا حدی جبران عقب‌ماندگی بازار در دوره‌های قبل است. به این ترتیب، صعود اخیر را نمی‌توان صرفاً یک موج جدید رشد اقتصادی تلقی کرد و بخشی از آن ناشی از بازگشت بازار به سطوحی است که پیش‌تر تحت تأثیر ریسک‌های سیاسی و نظامی از آنها فاصله گرفته بود.

نرخ دلار موتور رشد اسمی بورس شده است؟

یکی از عوامل مهم رشد ریالی بازار سهام در شرایط فعلی، افزایش نرخ ارز است. افزایش نرخ دلار معمولاً ارزش ریالی دارایی‌ها و درآمد اسمی بسیاری از شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و همین مسئله می‌تواند در رشد قیمت سهام و شاخص بورس منعکس شود.

الیاس‌کردی این روند را بخشی از «مدل پس از ۹۷» می‌داند؛ مدلی که در آن رشد بورس الزاماً به معنای رشد اقتصادی نیست و تورم و افزایش نرخ ارز می‌توانند نقش مهمی در رشد اسمی شاخص داشته باشند.

در این مدل، افزایش قیمت دارایی‌ها و نرخ ارز می‌تواند باعث شود شاخص بورس در ظاهر رشد کند، در حالی که ارزش واقعی یا دلاری بازار با همان سرعت افزایش نیابد.

ارزش دلاری بورس چقدر است؟

الیاس‌کردی ارزش دلاری فعلی بازار سهام را حدود ۱۰۷ میلیارد دلار اعلام کرده است. او معتقد است اگر نرخ دلار طی یک ماه اخیر ثابت می‌ماند، ارزش دلاری بورس می‌توانست از مرز ۱۲۰ میلیارد دلار نیز عبور کند.

این مقایسه نشان می‌دهد برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت بازار سهام، بررسی ارزش دلاری بورس در کنار شاخص کل اهمیت زیادی دارد. در شرایط تورمی، رشد شاخص به تنهایی اطلاعات کاملی درباره افزایش ثروت واقعی سرمایه‌گذاران ارائه نمی‌کند.

به بیان دیگر، ممکن است شاخص بورس به دلیل افزایش سطح عمومی قیمت‌ها رشد کند، اما همزمان افزایش نرخ دلار باعث شود ارزش دلاری همان بازار تغییر کمتری داشته باشد.

پیش بینی بورس در دو سال آینده چیست؟

الیاس‌کردی معتقد است بازار سهام طی دو سال آینده نمی‌تواند از دلار جلو بزند. بر اساس دیدگاه او، سرمایه‌گذاران نباید تنها با تکیه بر رشد اسمی شاخص درباره آینده بورس تصمیم‌گیری کنند.

این دیدگاه بر این مبنا استوار است که در اقتصاد تورمی، رشد قیمت سهام تا حدی تابع رشد نرخ ارز و سطح عمومی قیمت‌هاست و برای سنجش عملکرد واقعی بازار باید علاوه بر شاخص ریالی، معیارهایی مانند ارزش دلاری و قدرت خرید نیز مورد توجه قرار گیرد.

دو ریسک مهم پیش روی بورس تهران

از نگاه این کارشناس، تحولات نظامی و تصمیمات ناگهانی اقتصادی همچنان دو نگرانی اصلی بازار سرمایه هستند. تغییرات غیرمنتظره در سیاست‌های اقتصادی می‌تواند بر شرکت‌ها، سودآوری آنها و انتظارات سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.

از سوی دیگر، هرگونه افزایش تنش نظامی می‌تواند ریسک بازار را افزایش دهد و بر رفتار سرمایه‌گذاران اثرگذار باشد. به همین دلیل، مسیر آینده بورس تا حد زیادی به روند این دو متغیر وابسته خواهد بود.

رشد آرام بورس ادامه پیدا می‌کند؟

الیاس‌کردی با فرض افزایش نیافتن تنش‌ها، انتظار دارد رشد آرام بورس در هفته آینده نیز ادامه داشته باشد. با این حال، دیدگاه او بر این است که سرمایه‌گذاران نباید رشد شاخص را بدون در نظر گرفتن تورم و نرخ ارز تفسیر کنند.

در چنین شرایطی، توجه همزمان به روند شاخص کل، ارزش دلاری بورس، نرخ ارز، سودآوری شرکت‌ها و ریسک‌های سیاسی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه دهد.

سبد متنوع؛ توصیه برای سرمایه‌گذاران

این کارشناس بازار سرمایه همچنین بر اهمیت تنوع‌بخشی در سبد سرمایه‌گذاری تأکید کرده و ترکیبی از بورس، طلا، سکه، طلای آب‌شده و ارز را مطرح کرده است.

در مجموع، روند اخیر بورس تهران نشان می‌دهد رشد شاخص در اقتصاد تورمی الزاماً با رشد واقعی ارزش بازار یکسان نیست. افزایش نرخ دلار، جبران عقب‌ماندگی قبلی، کاهش بخشی از ریسک‌های نظامی و تحولات اقتصادی، همگی در مسیر حرکت اخیر بازار نقش داشته‌اند.

به همین دلیل، بررسی صرف شاخص بورس برای تحلیل وضعیت بازار کافی نیست و مقایسه رشد ریالی شاخص با ارزش دلاری بازار می‌تواند تصویر متفاوتی از وضعیت بورس تهران ارائه دهد.