جهش قیمتهای طلا و ارز در آذرماه ۱۴۰۴ زمینهساز ثبت رکوردهای جدید در بازارهای مالی شد؛ بهطوری که در بازه کوتاه ۸ آذر تا ۲۴ آذر، دلار بازدهی مثبت ۱۳.۱ درصدی، طلای ۱۸ عیار رشد ۱۶.۹۶ درصدی و سکه امامی افزایش ۱۷ درصدی را تجربه کردند. این ارقام که تا پیش از این معمولاً در بازه چندماهه یا حتی یکساله محقق میشد، اکنون در کمتر از سه هفته به ثبت رسیده و بازارها را وارد محدوده بازدهیهای دو رقمی کرده است.
قیمت دلار در روزهای اخیر با ثبت سقف تاریخی ۱۳۱ هزار تومان، دوباره به کانون توجه فعالان اقتصادی و افکار عمومی بازگشته است. همزمان با این جهش قیمتی، روایتهای متفاوتی درباره ریشههای رشد نرخ ارز مطرح میشود؛ از انکار نقش سیاست و تحریم گرفته تا تأکید بر متغیرهای بنیادین اقتصاد. پیام الیاسکردی، کارشناس بازارهای مالی، تلاش کرده با نگاهی کلان، دلایل اصلی این صعود کمسابقه را توضیح دهد و از «مثلث فشار» بر بازار ارز سخن گفته است.
قیمت دلار در بازار امروز با رقم ۱۳۰ هزار و ۳۴۰ تومان بازگشایی شد و در ادامه روز با روند کاهشی وارد کانال ۱۲۹ هزار تومان شد. در معاملات امروز، دلار با کاهش ۱,۵۰۰ تومانی نسبت به آخرین قیمت نقدی روز گذشته، تا لحظه نگارش گزارش روی رقم ۱۲۹ هزار و ۴۰۰ تومان قرار گرفت. این کاهش پس از ثبت رکورد دیروز و عبور دلار از مرز ۱۳۱ هزار تومان رخ داد و تحت تاثیر سیاستهای بازارساز و تزریق ارز به بازار به وقوع پیوست.
قیمت دلار در هفتههای اخیر روند صعودی پرشتابی را طی کرده و رکوردهای تازهای ثبت کرده است. کارشناسان اقتصادی عوامل مختلفی را بهعنوان ریشههای جهش ارز معرفی میکنند، اما برخی معتقدند این نوسانات نه ریشه سیاسی دارد، نه تحریمی و نه جنگی، بلکه ناشی از عوامل داخلی مانند کسری تراستیها، چاپ پول و ادغام بانکهاست. در مقابل، مرتضی افقه، اقتصاددان، این توضیحات را سادهسازی بحران عمیق ارزی میداند و ریشه اصلی جهش دلار را ضعف حکمرانی اقتصادی و کمبود منابع ارزی کشور میداند.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در جمعی از دانشجویان به تشریح دلایل افزایش نرخ ارز و تورم پرداخت و با اشاره به متغیرهای کلان اقتصادی و تحولات سیاسی ـ امنیتی اخیر، افزایش قیمت دلار را نتیجه مجموعهای از عوامل ساختاری و بیرونی دانست؛ اظهاراتی که واکنشهای مختلفی را در فضای رسانهای و اقتصادی بهدنبال داشته است.
روزنامه هممیهن در یادداشتی تحلیلی به بررسی ریشههای افزایش نرخ ارز پرداخته و با انتقاد از رویکردهای امنیتی و مقطعی، تاکید کرده است که مسئله ارز با بگیر و ببند و برخوردهای قضایی حل نخواهد شد و نیازمند اصلاحات بنیادین در سیاستگذاری اقتصادی و سیاسی کشور است.
سخنگوی بانک مرکزی از تخصیص کامل ارز به ثبت سفارشهای زیر ۱۰۰ هزار دلار در مرکز مبادله ایران خبر داد و اعلام کرد این اقدام با هدف تسهیل فرآیند تأمین ارز و مدیریت صف متقاضیان در تالار دوم مرکز مبادله انجام میشود.
از زمان تصویب لایحه حذف چهار صفر از پول ملی تا امروز، قیمت دلار بیش از ۱۵ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که بار دیگر نگرانیها درباره اجرای این سیاست پولی در شرایط بیثبات اقتصادی را پررنگ کرده و هشدار کارشناسان نسبت به بازگشت سریع صفرها به پول ملی را جدیتر ساخته است.
قیمت دلار در بازار آزاد امروز با روند صعودی همراه بود و از ۱۳۰ هزار تومان در ابتدای معاملات به ۱۳۱ هزار و ۷۰۰ تومان در ادامه روز رسید. این افزایش سه هزار تومانی نسبت به روز گذشته نگرانیهای جدیدی را در بازار ارز ایجاد کرده است.
قیمت دلار طی یک ماه گذشته با شتابی کمسابقه وارد مسیر صعودی شده و در دو روز اخیر در محدوده ۱۲۸ هزار تومان معامله شده است. نوسان منفی محدود در معاملات روز یکشنبه نیز نتوانسته فضای روانی بازار ارز را تغییر دهد و بررسیها نشان میدهد معاملهگران این افتهای مقطعی را نه نشانه پایان روند صعودی، بلکه فرصتی برای خرید تلقی میکنند.
