آینده بورس پس از ریزش سنگین؛ آیا بازار به تعادل بازمی‌گردد؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار سرمایه ایران روز گذشته یکی از سنگین‌ترین ریزش‌های ماه‌های اخیر را تجربه کرد؛ افتی که در سایه تشدید ریسک‌های بین‌المللی، افزایش نگرانی‌های ژئوپلیتیکی، تمایل شدید سرمایه‌گذاران به نقدشوندگی و همچنین نیاز طبیعی بازار به اصلاح پس از رشد قبلی رقم خورد و خروج حدود ۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی و شکل‌گیری صف‌های فروش گسترده را به دنبال داشت.

ترکیب ریسک‌های جهانی و اصلاح داخلی، جرقه ریزش سنگین بورس

افزایش سطح نااطمینانی در فضای سیاسی و بین‌المللی، به‌ویژه احتمال گسترش تنش‌های ژئوپلیتیکی، فضای احتیاط را بر معاملات حاکم کرد و باعث شد بخش بزرگی از سهامداران خرد مسیر خروج نقدینگی را در پیش بگیرند. همزمان، بازار پس از رشد اخیر خود به مرحله اصلاح قیمتی رسیده بود و همین هم‌زمانی عوامل خارجی و داخلی فشار فروش را تشدید کرد، به‌طوری که بیش از ۸۰ درصد نمادها در محدوده منفی معامله شدند و ارزش صف‌های فروش از ۱۳ هزار میلیارد تومان عبور کرد.

گزارش‌های ۹ ماهه ضعیف‌تر از انتظار، اعتماد بازار را تضعیف کرد

برزو حق‌شناس، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است در شرایط فعلی سطح ریسک‌های سیستماتیک چه در داخل و چه در خارج از کشور به شدت افزایش یافته و همین موضوع مستقیما بر عملکرد بورس اثر منفی گذاشته است. به گفته او، گزارش‌های ۹ ماهه برخی شرکت‌های بزرگ نیز پایین‌تر از انتظارات بازار منتشر شد و اثر مثبت رشد نرخ ارز هنوز به‌طور کامل در صورت‌های مالی منعکس نشده؛ ترکیبی که فشار مضاعفی بر شاخص‌ها وارد کرده و ریزش اخیر را رقم زده است.

ظرفیت محدود بازارساز در برابر موج ریسک‌ها

حق‌شناس با اشاره به عملکرد بازارساز توضیح می‌دهد که طی هفته گذشته تلاش‌هایی برای حفظ نقدشوندگی و کنترل نوسانات در نمادهای بزرگ انجام شد، اما واقعیت این است که توان بازارساز محدود بوده و نمی‌تواند در برابر ریسک‌های بنیادین و فضای بی‌اعتمادی فراگیر، به‌طور پایدار ایستادگی کند؛ به‌ویژه زمانی که خروج نقدینگی حقیقی با چنین شدتی ادامه دارد.

اثر رشد نرخ ارز با تاخیر در شرکت‌های صادراتی نمایان می‌شود

این کارشناس بازار سرمایه تاکید می‌کند که در بخشی از شرکت‌های صادرات‌محور، تاثیر افزایش نرخ ارز معمولا با تاخیر در گزارش‌های مالی نمایان می‌شود و احتمال دارد در دوره‌های آتی نشانه‌هایی از بهبود عملکرد دیده شود. با این حال، تا زمانی که ریسک‌های سیستماتیک کاهش نیابد، شکل‌گیری یک روند پایدار و قابل اتکا در بورس دشوار خواهد بود.

افزایش وزن ریسک‌های سیستماتیک و افت جذابیت بنیادی بازار

به گفته حق‌شناس، تا هفته گذشته مولفه‌های بنیادی تا حدی بر ریسک‌ها غلبه داشتند، اما اکنون وزن ریسک‌های سیستماتیک افزایش یافته و جذابیت بنیادی بازار کاهش پیدا کرده است؛ نتیجه این تغییر موازنه، تشدید فشار فروش، عقب‌نشینی سهامداران حقیقی و افزایش احتمال تداوم فضای نزولی تا زمان دریافت سیگنال‌های مثبت قوی‌تر است.
در مجموع می‌توان ریزش اخیر بورس تهران را حاصل هم‌افزایی ریسک‌های جهانی، اصلاح طبیعی پس از رشد، خروج سنگین نقدینگی و احتیاط سرمایه‌گذاران دانست؛ شرایطی که حتی با وجود مداخله بازارساز نیز به‌راحتی مهار نمی‌شود و تا فروکش کردن ریسک‌های سیستماتیک، می‌تواند نوسانات و بی‌اعتمادی را در بازار سرمایه تداوم بخشد.