بورس در آستانه مذاکرات؛ بازگشت تقاضا یا توقف موقت ریزش؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار سهام پس از یکی از سنگین ترین اصلاح های ماه های اخیر، در معاملات دوشنبه نشانه هایی از توقف افت و بازگشت نسبی تقاضا را بروز داد. این تغییر جهت در حالی رقم خورد که فضای سیاسی تحت تاثیر نزدیک شدن به دور تازه مذاکرات قرار داشت. شاخص کل بورس با فاصله گرفتن از کف های حمایتی سبزپوش شد، اما افت ارزش معاملات و ورود محدود نقدینگی نشان داد احتیاط همچنان بر رفتار معامله گران حاکم است و تردید نسبت به پایداری این چرخش ادامه دارد.

رشد محتاطانه بورس در سایه افت P/E

بررسی متغیرهای تحلیلی نشان می دهد اصلاح اخیر، نسبت های ارزندگی را به سطوح جذاب تری رسانده است. کاهش قابل توجه نسبت قیمت به سود در بسیاری از نمادها، زمینه واکنش مثبت را فراهم کرده، اما عبور از فاز نوسانی و ورود به مسیر صعودی پایدار نیازمند تقویت اعتماد و افزایش معنادار ارزش معاملات است. تا زمانی که ریسک های سیستماتیک کاهش نیابد و چشم انداز سیاست خارجی و متغیرهای کلان اقتصادی شفاف تر نشود، شکل گیری یک روند باثبات دشوار خواهد بود. بازار اکنون در محدوده های حمایتی در حال وزن کشی میان اخبار سیاسی و واقعیت های اقتصادی است و این تعادل شکننده می تواند مسیر کوتاه مدت را تعیین کند.

در معاملات دوشنبه بورس چه گذشت؟

انتشار اخبار امیدوارکننده درباره برگزاری دور سوم مذاکرات میان تهران و واشنگتن، پس از سه روز افت متوالی، فضای بورس را تا حدی تغییر داد. شاخص کل با رشد ۱.۷ درصدی در سطح ۳ میلیون و ۶۸۰ هزار واحد قرار گرفت. هرچند در ابتدای معاملات تا محدوده ۳ میلیون و ۶۹۲ هزار واحد نیز پیشروی کرد، اما بخشی از رشد در ادامه تعدیل شد. با وجود سبز شدن نماگرها، نشانه ای از بازگشت قدرتمند پول دیده نمی شود و بسیاری از فعالان ترجیح می دهند تا روشن تر شدن شرایط سیاسی و اقتصادی از ورود سنگین خودداری کنند.

شاخص کل در دو روز پیش از آن با از دست دادن دو کانال قیمتی تا محدوده ۳.۶ میلیون واحد عقب نشینی کرده بود که از منظر تکنیکال سطح حمایتی مهمی محسوب می شود. افزایش تعداد نمادهای مثبت و رشد ۰.۹۱ درصدی شاخص هم وزن تا سطح ۹۵۰ هزار واحد نیز بیانگر بهبود نسبی تقاضا بود، اما برتری خریداران هنوز به اندازه ای نیست که بتوان از تغییر قطعی روند سخن گفت.

ارزش معاملات به حدود ۷ هزار و ۳۵۳ میلیارد تومان رسید که نسبت به روز قبل ۲۴ درصد کاهش داشت. این افت نشان می دهد بازار برای شکل گیری موج صعودی پایدار نیازمند ورود سرمایه قوی تری است. خالص ورود پول حقیقی ۷۱۳ میلیارد تومان ثبت شد و صندوق های اهرمی نیز تا آستانه صف خرید پیش رفتند. گروه های فلزات اساسی، پالایشی و پتروشیمی بیشترین نقش را در رشد شاخص ایفا کردند و بار دیگر در جایگاه لیدر قرار گرفتند.

آیا رشد بورس پایدار خواهد بود؟

پرسش اصلی این است که رشد اخیر سرآغاز یک روند صعودی جدید است یا واکنشی کوتاه مدت به اخبار سیاسی. بخشی از خوش بینی موجود به نتایج احتمالی دور بعدی مذاکرات باز می گردد. با این حال تداوم مسیر صعودی منوط به افزایش محسوس حجم و ارزش معاملات است. شاخص کل در نزدیکی حمایت ۳.۵ میلیون واحدی قرار دارد و نسبت قیمت به سود بازار در محدوده جذاب ارزیابی می شود. در صورت کاهش ریسک های ژئوپلیتیک، امکان حرکت به سمت یک رالی صعودی وجود دارد؛ در غیر این صورت نگاه محافظه کارانه سرمایه گذاران می تواند بار دیگر عرضه ها را تقویت کند.

بورس در فضای متعادل و محتاط

کامل ابراهیمیان، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است بازار طی یک ماه گذشته یکی از تندترین اصلاح های خود را تجربه کرده و ارزش کل بازار از محدوده ۱۵ هزار و ۱۰۰ همت به حدود ۱۲ هزار همت رسیده است؛ افتی نزدیک به ۲۰ درصد که در زمره بزرگ ترین کاهش های سال های اخیر قرار می گیرد. به گفته او، کاهش نسبت P/E گذشته نگر از ۹.۱ واحد به حدود ۶.۷ واحد و افت P/E فوروارد به محدوده نزدیک ۱.۱ تا ۱.۲ واحد، شرایط بنیادی را برای سرمایه گذاری بهبود داده است.

وی همچنین به برنامه انتشار حدود ۵ هزار میلیارد تومان اوراق تبعی توسط صندوق های حمایتی و انتشار اخبار نسبتا مثبت از مذاکرات اشاره می کند که تا حدی از شدت ریسک سیستماتیک کاسته و فضای روانی بازار را آرام تر کرده است. با این حال تاکید دارد که تداوم روند فعلی وابسته به تحولات سیاسی و کاهش ابهامات ژئوپلیتیک است و تا زمان رفع این ابهامات، نوسان در فضای محتاطانه محتمل خواهد بود.

هشدار درباره تداوم بی اعتمادی در بورس

مریم محبی، دیگر تحلیلگر بازار سرمایه، رشد ۶۲ هزار واحدی شاخص را در مقایسه با روزهای منفی اخیر مثبت ارزیابی می کند، اما کاهش سریع حجم تقاضا پس از جهش ابتدایی معاملات را نشانه ای هشداردهنده می داند. به اعتقاد او، این احتمال وجود دارد که رشد اخیر بیش از آنکه ناشی از بازگشت اعتماد باشد، حاصل حمایت های مقطعی باشد.

وی با اشاره به تداوم تورم، حذف ارز ترجیحی و فشارهای بین المللی برای تسریع مذاکرات، تاکید می کند که نبود برنامه مشخص در حوزه سیاستگذاری اقتصادی بر فضای بازار سایه انداخته است. از نگاه او، خروج پول حتی از صندوق های کم ریسک و تمایل به بازارهایی مانند طلا، بیانگر احتیاط سرمایه گذاران است. در چنین شرایطی نشانه روشنی از بازگشت پایدار تقاضا مشاهده نمی شود و برای نوسان گیری کوتاه مدت نیز سیگنال قدرتمندی در دست نیست.

بازار در محدوده حمایت؛ زمان فروش نیست

بهنام علیخانی، تحلیلگر بازار سرمایه، با اشاره به افت ۲۰ تا ۲۵ درصدی شاخص طی هفته های اخیر، معتقد است بسیاری از نمادها بین ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش قیمت داشته اند و اکنون به سطوح ارزندگی رسیده اند. او واکنش مثبت اخیر را قابل پیش بینی می داند، اما تاکید می کند ارزش معاملات و ورود پول هنوز در سطح مطلوب قرار ندارد و برای تغییر فاز بازار باید در نمادهای بزرگ و شاخص ساز شاهد شکل گیری صف های خرید قدرتمند بود.

به گفته او، هرچند ممکن است تا هفته های پایانی سال اقبال گسترده ای به بورس دیده نشود، اما نزدیک شدن به فصل مجامع می تواند شرایط را بهبود دهد. از این منظر، سرمایه گذارانی که در اصلاح اخیر اقدام به فروش نکرده اند، در شرایط فعلی نیز بهتر است از تصمیم های هیجانی پرهیز کرده و ترکیب پرتفو خود را بدون تغییرات شتاب زده حفظ کنند.