چرا مردم دوباره گوشی ساده دکمه‌ای می‌خرند؟ افزایش هزینه تعمیر و خرید گوشی هوشمند

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار گوشی‌های ساده و دکمه‌ای در ماه‌های اخیر شاهد تغییر رفتار بخشی از مصرف‌کنندگان بوده است. در شرایطی که سال‌هاست گوشی‌های هوشمند با صفحه لمسی، اینترنت پرسرعت و اپلیکیشن‌های متنوع بخش اصلی بازار موبایل را در اختیار گرفته‌اند، حالا گروهی از کاربران بار دیگر به سراغ گوشی‌هایی رفته‌اند که امکانات محدودتری دارند و بیشتر برای تماس و پیامک طراحی شده‌اند.

این گوشی‌ها که در ادبیات فناوری با عنوان دامب‌فون (Dumbphone) یا گوشی خنگ شناخته می‌شوند، لزوماً محصولاتی بدون کاربرد نیستند. تماس، پیامک، عمر باتری بالا و سادگی استفاده همچنان برای گروهی از مصرف‌کنندگان مزیت محسوب می‌شود. با این حال، بررسی‌های بازار نشان می‌دهد برای بخشی از کاربران، خرید گوشی دکمه‌ای نه یک انتخاب از روی علاقه، بلکه نتیجه افزایش هزینه خرید و تعمیر گوشی‌های هوشمند است.

فروشندگان بازار موبایل از افزایش مواردی خبر می‌دهند که مشتری پس از خرابی گوشی لمسی خود، به دلیل بالا بودن هزینه تعمیر یا خرید گوشی جایگزین، به سراغ یک گوشی کلیدی رفته است. برای این گروه، هدف اصلی ادامه برقراری ارتباط است و حتی یک دستگاه ساده که تنها امکان تماس و پیامک داشته باشد، می‌تواند نیاز روزمره آنها را برطرف کند.

چرا برخی کاربران دوباره به گوشی‌های دکمه‌ای روی آورده‌اند؟

تغییر رفتار بخشی از مصرف‌کنندگان را نمی‌توان جدا از افزایش هزینه مالکیت گوشی هوشمند بررسی کرد. رشد قیمت گوشی‌های لمسی باعث شده خرید یک اسمارت‌فون اقتصادی برای بسیاری از خانوارها دیگر مانند گذشته یک خرید ساده و کم‌هزینه نباشد.

از سوی دیگر، هزینه تعمیر گوشی‌های هوشمند نیز به یکی از عوامل موثر در تصمیم مصرف‌کنندگان تبدیل شده است. خرابی نمایشگر، باتری یا قطعات اصلی ممکن است هزینه‌ای ایجاد کند که برای برخی کاربران، خرید یک گوشی ساده برای حفظ ارتباطات روزمره را به گزینه‌ای منطقی‌تر تبدیل کند.

البته این روند تنها به کاربران کم‌درآمد محدود نمی‌شود. برخی افراد گوشی‌های دکمه‌ای را به‌عنوان گوشی دوم یا پشتیبان خریداری می‌کنند تا در زمان‌هایی که نمی‌خواهند از گوشی اصلی خود استفاده کنند، همچنان امکان برقراری تماس داشته باشند.

گوشی دکمه‌ای؛ انتخابی برای سالمندان، کودکان و استفاده دوم

تقاضا برای گوشی‌های کلیدی پیش از این نیز در بازار وجود داشته است. بخشی از این تقاضا مربوط به سازمان‌ها و مجموعه‌هایی است که به دلایل امنیتی استفاده از گوشی‌های هوشمند را محدود می‌کنند.

گروه دیگری از خریداران نیز سالمندان و افرادی هستند که به امکانات پیچیده گوشی‌های هوشمند نیاز ندارند و سادگی کار با دکمه‌های فیزیکی را ترجیح می‌دهند.

خانواده‌ها نیز یکی دیگر از مشتریان این بازار هستند. برخی والدین برای برقراری ارتباط با فرزندان خود، به‌خصوص در سنین پایین‌تر، ترجیح می‌دهند از گوشی‌های ساده استفاده کنند تا ریسک سرقت یا آسیب به یک گوشی هوشمند گران‌قیمت کاهش پیدا کند.

با این حال، یک گروه جدید نیز به این بازار اضافه شده است؛ کاربرانی که به دلیل فشار اقتصادی یا هزینه بالای تعمیر گوشی هوشمند، موقتاً یا برای مدتی نامعلوم به گوشی دکمه‌ای مهاجرت کرده‌اند.

قیمت گوشی‌های ساده هم از تورم در امان نماند

تصور رایج این است که گوشی‌های دکمه‌ای همیشه گزینه‌ای بسیار ارزان در بازار موبایل هستند، اما بررسی روند قیمت این محصولات نشان می‌دهد آنها نیز از افزایش هزینه‌ها در امان نمانده‌اند.

در میان نمونه‌های بررسی‌شده، قیمت گوشی طرح نوکیا ۵۳۱۰ از یک میلیون و ۳۹۰ هزار تومان در دی‌ماه به دو میلیون و ۹۲۰ هزار تومان در شهریور رسیده است. به این ترتیب، قیمت این مدل طی حدود هشت ماه بیش از دو برابر شده است.

در مورد نوکیا ۲۳۰ نیز روند مشابهی مشاهده می‌شود. قیمت این گوشی از دو میلیون و ۶۵۵ هزار تومان در دی‌ماه به پنج میلیون و ۹۴۵ هزار تومان در شهریور افزایش پیدا کرده است؛ یعنی قیمت آن نیز بیش از دو برابر شده است.

قیمت گوشی نوکیا ۱۲۸۰ چقدر افزایش یافته است؟

روند افزایش قیمت در تمام گوشی‌های کلیدی یکسان نبوده است. قیمت گوشی طرح نوکیا ۱۲۸۰ که در ابتدای دوره بررسی چهار میلیون و ۷۶۵ هزار تومان بود، پس از تجربه نوسان در ماه‌های مختلف، در شهریور به پنج میلیون و ۸۴۰ هزار تومان رسید.

در نتیجه، رشد قیمت این مدل در مقایسه با نوکیا ۵۳۱۰ و نوکیا ۲۳۰ محدودتر بوده است، اما همین تغییر نیز نشان می‌دهد حتی بازار گوشی‌های ساده و ارزان‌قیمت از موج افزایش هزینه‌ها در بازار موبایل جدا نمانده است.

خرید یک گوشی ساده برای کارگر چقدر هزینه دارد؟

افزایش قیمت گوشی‌های کلیدی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که آن را با قدرت خرید خانوار مقایسه کنیم. بر اساس مصوبات قانونی سال ۱۴۰۵، حداقل دستمزد روزانه یک کارگر ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان تعیین شده است.

با این مبنا، خرید یک گوشی ساده مانند نوکیا ۲۳۰ با قیمت پنج میلیون و ۹۴۵ هزار تومان، معادل بیش از ۱۰ روز کاری درآمد یک کارگر با حداقل دستمزد است.

این مقایسه نشان می‌دهد حتی خرید یک گوشی غیرهوشمند ساده نیز برای بخشی از جامعه به هزینه‌ای قابل‌توجه تبدیل شده است؛ موضوعی که فاصله میان «کالای ارزان» و «کالای ضروری» را در بازار موبایل بیشتر می‌کند.

گوشی‌های دکمه‌ای دیگر لزوماً کالای ارزان نیستند

اگرچه گوشی‌های کلیدی همچنان در مقایسه با بسیاری از گوشی‌های هوشمند گزینه ارزان‌تری محسوب می‌شوند، اما افزایش قیمت آنها باعث شده مفهوم «گوشی ارزان» نیز تغییر کند.

مصرف‌کننده‌ای که به دلیل محدودیت بودجه از خرید گوشی هوشمند صرف‌نظر می‌کند، حالا با بازاری مواجه است که حتی محصولات ساده آن نیز تحت تأثیر نرخ ارز، هزینه واردات و شرایط کلی بازار موبایل افزایش قیمت داشته‌اند.

بنابراین، بازگشت به گوشی دکمه‌ای لزوماً به معنای بازگشت به یک کالای بسیار ارزان نیست.

افزایش تقاضا برای گوشی کلیدی به معنای رونق بازار نیست

افزایش مراجعه مشتریان برای خرید گوشی‌های ساده الزاماً به معنای رونق کسب‌وکار فعالان این حوزه نیست. یکی از فروشندگان قدیمی بازار موبایل که بخش عمده فروش مغازه خود را به گوشی‌های کلیدی اختصاص داده بود، از تعطیلی فروشگاه فیزیکی خود خبر داده است.

به گفته این فعال بازار، با وجود پایداری تقاضا برای گوشی‌های دکمه‌ای، افزایش هزینه‌های ثابت مانند اجاره و کاهش حاشیه سود باعث شده ادامه فعالیت حضوری صرفه اقتصادی نداشته باشد و فعالیت فروشگاه به فضای آنلاین منتقل شود.

این وضعیت نشان می‌دهد کوچک شدن قدرت خرید مصرف‌کنندگان می‌تواند حتی در بازاری که تقاضای آن همچنان وجود دارد، فشار زیادی بر فروشندگان وارد کند.

چرا نوکیا همچنان در بازار گوشی‌های ساده محبوب است؟

در بازار گوشی‌های دکمه‌ای، نام برند نیز همچنان اهمیت دارد. حضور پررنگ نوکیا را می‌توان تا حد زیادی به سابقه این برند و اعتماد تاریخی مصرف‌کنندگان نسبت داد.

خریدار گوشی ساده معمولاً بیش از آنکه به امکانات متعدد اهمیت دهد، به عواملی مانند دوام دستگاه، کیفیت باتری، سادگی استفاده و قابلیت اطمینان توجه می‌کند. همین ویژگی‌ها باعث شده برندهایی با سابقه طولانی در بازار گوشی‌های کلیدی همچنان مشتریان خود را داشته باشند.

دامب‌فون؛ انتخاب آگاهانه یا مهاجرت اجباری؟

بازگشت بخشی از کاربران به دامب‌فون‌ها را نمی‌توان یک پدیده یکدست دانست. برای برخی، گوشی دکمه‌ای انتخابی آگاهانه برای کاهش استفاده از فناوری، افزایش عمر باتری یا داشتن یک گوشی دوم است.

برای گروهی دیگر اما این انتخاب نتیجه شرایط اقتصادی است. زمانی که هزینه تعمیر یک گوشی هوشمند افزایش پیدا می‌کند یا خرید یک گوشی جایگزین از توان مالی خانوار خارج می‌شود، گوشی کلیدی به‌عنوان یک راه‌حل موقت وارد سبد خرید می‌شود.

مساله مهم اینجاست که مشخص نیست این «راه‌حل موقت» تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. اگر روند افزایش قیمت گوشی‌های هوشمند و هزینه تعمیرات ادامه پیدا کند، ممکن است استفاده از گوشی‌های ساده برای بخشی از کاربران از یک انتخاب موقت به یک الگوی مصرف پایدار تبدیل شود.

بازگشت به گوشی ساده؛ نشانه تغییر الگوی مصرف موبایل

بازار گوشی‌های دکمه‌ای نشان می‌دهد تغییرات اقتصادی می‌تواند حتی الگوی استفاده از فناوری را نیز تحت تاثیر قرار دهد. سال‌ها گوشی هوشمند به ابزاری برای ارتباط، سرگرمی، پرداخت، خرید، آموزش و حضور در فضای دیجیتال تبدیل شده بود؛ اما برای بخشی از جامعه، اکنون اولویت به حداقل ممکن کاهش یافته است: داشتن وسیله‌ای برای برقراری ارتباط.

در این شرایط، مسئله اصلی تنها بازگشت دامب‌فون‌ها نیست. موضوع مهم‌تر، افزایش هزینه دسترسی به ابزارهای ارتباطی و تغییر سطح نیاز مصرف‌کنندگان است.

در حالی که گوشی‌های دکمه‌ای همچنان می‌توانند برای برخی کاربران یک انتخاب ساده و کاربردی باشند، برای گروهی دیگر این محصولات به آخرین راه‌حل برای حفظ ارتباط تبدیل شده‌اند؛ راه‌حلی که خود نیز دیگر از فشار تورم و افزایش قیمت‌ها در امان نمانده است.