پشت پرده نوسانات شبانه طلا در پلتفرم‌های آنلاین

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، پس از اظهارات حجت شفایی رئیس اتحادیه کشوری طلا درباره فعالیت ۲۴ ساعته پلتفرم‌های خرید و فروش طلا و نقش آن‌ها در ارسال سیگنال‌های کاذب به بازار، بار دیگر نحوه قیمت‌گذاری و ساعات فعالیت این پلتفرم‌ها به یکی از چالش‌های جدی بازار طلا تبدیل شده است؛ چالشی که موافقان و مخالفان جدی دارد و حالا نگاه نهادهای نظارتی را نیز به خود جلب کرده است.

پلتفرم‌های آنلاین طلا؛ سهم‌خواهی از معاملات خرد

پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلا طی سال‌های اخیر با فراهم کردن امکان معامله آسان و لحظه‌ای، بخش قابل توجهی از معاملات خرد بازار طلا را به خود اختصاص داده‌اند. این پلتفرم‌ها معمولاً قیمت‌ها را بر مبنای اونس جهانی طلا و نرخ‌های برخط تنظیم می‌کنند و به همین دلیل امکان دادوستد ۲۴ ساعته را برای کاربران فراهم کرده‌اند؛ ویژگی‌ای که در فضای پرریسک و خبرمحور اقتصاد ایران، برای بسیاری از معامله‌گران جذاب است.

انتقاد فعالان بازار از معاملات شبانه‌روزی طلا

منتقدان معتقدند بازار طلا در ایران بازاری کاملاً داخلی است و بیش از آنکه از اونس جهانی تأثیر بگیرد، تابع قیمت دلار در بازار آزاد است؛ بازاری که برخلاف بازارهای جهانی، در تمام ساعات شبانه‌روز فعال نیست. به باور این گروه، همین تفاوت ساختاری موجب می‌شود قیمت‌گذاری ۲۴ ساعته طلا در پلتفرم‌ها، زمینه‌ساز نوسانات هیجانی و ارسال سیگنال‌های نادرست به معامله‌گران شود.

بازار فیزیکی طلا بازاری پرعمق و مرجع است

سهراب اشرفی، فعال و کارشناس بازار طلا، با اشاره به سابقه طولانی بازار سنتی طلا در کشور تأکید کرد بازار فیزیکی طلا بازاری پرعمق است که قیمت‌ها در آن بر اساس عرضه و تقاضای واقعی شکل می‌گیرد. به گفته او، این بازار معمولاً از حدود ساعت ۱۱ صبح آغاز به کار می‌کند و تا ساعت پنج یا ۶ بعدازظهر فعال است؛ ساعاتی که سال‌هاست به‌عنوان بازه مرجع قیمت‌گذاری شناخته می‌شود.

قیمت‌های مرجع طلا در ساعات فعالیت بازار فیزیکی شکل می‌گیرد

این کارشناس بازار طلا افزود در همین بازه زمانی، بازار عمق کافی دارد و خریداران و فروشندگان می‌توانند با هر حجمی که بخواهند معامله کنند. قیمت‌هایی که در این ساعات شکل می‌گیرد، قیمت‌های واقعی و مرجع بازار طلا در داخل کشور است و مبنای تصمیم‌گیری فعالان بازار قرار می‌گیرد.

قیمت طلا تابع اونس جهانی و دلار داخلی است

اشرفی با مقایسه بازار ایران و بازارهای جهانی گفت اگرچه بازارهای مالی جهان به‌صورت ۲۴ ساعته رصد می‌شوند، اما هر بازار اصلی ساعات فعالیت مشخصی دارد. در ایران نیز بازار طلا و ارز ساعت کاری مشخصی دارد، در حالی که پلتفرم‌ها با استناد به اونس جهانی، اقدام به قیمت‌گذاری شبانه‌روزی می‌کنند؛ در حالی که قیمت طلا در بازار داخلی به دو عامل اونس جهانی و قیمت دلار داخلی وابسته است.

استناد به تتر؛ عامل ایجاد نوسان‌های غیرواقعی

این فعال بازار طلا تصریح کرد پس از بسته شدن بازار ارز و طلای داخلی، پلتفرم‌ها به دلیل نبود قیمت واقعی دلار، به قیمت تتر استناد می‌کنند و بر اساس تتر و اونس جهانی، قیمت طلا را تعیین می‌کنند. به گفته او، این موضوع در شرایط خاص می‌تواند مشکل‌ساز شود و نمونه آن در هفته‌های اخیر مشاهده شد که نوسان شدید شبانه در یکی از پلتفرم‌ها، بازار را در روز بعد با شوک قیمتی مواجه کرد.

لزوم تعیین ساعت مشخص برای فعالیت پلتفرم‌های طلا

اشرفی با اشاره به شرایط خاص اقتصادی کشور تأکید کرد فعالیت بدون محدودیت زمانی برخی پلتفرم‌ها، در هفته‌های اخیر موجب ایجاد جو هیجانی فراتر از روال طبیعی بازار شده است. او معتقد است در چنین شرایطی باید برای فعالیت روزانه پلتفرم‌های آنلاین طلا، ساعت شروع و پایان مشخصی تعریف شود و قیمت‌گذاری صرفاً بر مبنای اونس جهانی و تتر منطقی نیست.

معاملات ۲۴ ساعته طلا مبتنی بر واقعیت بازار نیست

این کارشناس بازار طلا با بیان اینکه امکان قیمت‌گذاری واقعی طلا به‌صورت ۲۴ ساعته در شرایط فعلی اقتصاد ایران وجود ندارد، گفت تا زمانی که دلار داخلی به‌صورت شبانه‌روزی قیمت‌گذاری نشود و ارتباط واقعی با خریداران و فروشندگان فیزیکی برقرار نباشد، معاملات ۲۴ ساعته طلا در پلتفرم‌ها مبتنی بر واقعیت بازار داخلی نخواهد بود.

خلأ قانونی در نظارت بر پلتفرم‌های طلا

اشرفی با اشاره به نبود دستورالعمل شفاف در این حوزه گفت به نظر می‌رسد خلأ قانونی جدی درباره ساعت فعالیت پلتفرم‌های طلا وجود دارد و نهادهای نظارتی باید همانند بورس کالا و سایر بازارهای رسمی، چارچوب مشخصی برای فعالیت این پلتفرم‌ها تدوین کنند.

آرامش روانی جامعه در اولویت تنظیم بازار طلا

این فعال بازار طلا در پایان تأکید کرد طلا برای مصرف‌کننده داخلی عرضه می‌شود، نه برای بازارهای جهانی، بنابراین آرامش روانی جامعه باید در اولویت باشد. به گفته او، مسئولان با تنظیم مقررات شفاف و مدیریت ساعات فعالیت پلتفرم‌ها می‌توانند مانع از شکل‌گیری نوسانات التهاب‌زا و هیجانی در بازار طلا شوند.