کالابرگ الکترونیکی با این هدف طراحی شد که به جای پرداخت یارانه در ابتدای زنجیره، قدرت خرید بهصورت مستقیم در اختیار خانوارها قرار گیرد. با این حال، چند ماه پس از اجرای طرح، یک پرسش اساسی همچنان مطرح است؛ آیا اعتبار کالابرگ توانسته همپای افزایش قیمت کالاهای اساسی حرکت کند یا بازار بار دیگر از سیاست حمایتی پیشی گرفته است؟
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از حذف حدود ۸ میلیون نفر از فهرست یارانهبگیران از اسفند ۱۴۰۳ خبر داد؛ تصمیمی که با ثبت اعتراض گسترده همراه شد و اکنون بخشی از یارانههای قطعشده در حال بازگشت به حساب مشمولان است. این اقدام در راستای هدفمندتر شدن پرداخت یارانهها و تمرکز بر خانوارهای واجد شرایط انجام شده است.
با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و همزمان با فرا رسیدن نوروز ۱۴۰۴، موضوع پرداختهای حمایتی دولت از جمله یارانه نقدی، سود سهام عدالت و کالابرگ الکترونیکی به یکی از مهمترین دغدغههای خانوارهای ایرانی تبدیل شده است. این پرداختها که نقش مهمی در تقویت قدرت خرید خانوادهها در ایام پایانی سال دارند، امسال نیز طبق زمانبندی مشخص و بر اساس دهکبندی درآمدی انجام خواهند شد، هرچند در برخی موارد هنوز زمان قطعی یا رقم نهایی اعلام نشده است.
سخنگوی کارشناسی معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی اعلام کرد که بررسی درخواست بازگشت یارانه افراد بر اساس سه ضابطه مشخص انجام میشود. افرادی که از کالای لوکس به ارزش بیش از ۵ میلیارد تومان، املاکی با قیمت بیش از ۵۰ میلیارد تومان یا درآمد بیش از ۳۰ میلیون تومان برای خانواده تکدرآمدی برخوردار نباشند، مشمول دریافت یارانه خواهند شد.
معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جزئیات جدید نحوه بررسی اعتراضها به قطع یارانه را اعلام کرد و گفت: از این پس سه شاخص اصلی شامل مجموع درآمد خانوار، ارزش خودرو و ارزش املاک و مستغلات ملاک بررسی و تصمیمگیری خواهد بود.
یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، درباره وضعیت جاماندههای یارانه کالابرگ توضیح داد که تاکنون ۸۶ میلیون نفر یارانه خود را دریافت کردهاند و حدود یک تا یکونیم میلیون نفر هنوز ثبتنام نکردهاند. این افراد باید به سامانه هدفمندی یارانهها مراجعه و ساختار خانوار خود را مشخص کنند تا پس از تایید، مبلغ چهار ماه گذشته یکجا واریز شود.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی روز دوشنبه در حاشیه همایش وفاق برای ایران ماهر اعلام کرد که دهکبندی یارانهبگیران حذف شده و دیگر معیار پرداخت یا حذف از یارانه نقدی نیست. وی تاکید کرد که بر اساس آییننامه دی ماه هیات وزیران، افراد دارای واحد مسکونی ۵۰ میلیارد تومانی یا بالاتر، خودروهای ۵ میلیاردی یا بیشتر و یا سطح درآمدی مشخص، از دریافت یارانه نقدی حذف خواهند شد و اگر فردی اظهار کند که این ملاکها را ندارد، یارانه سالهای قبل به او پرداخت خواهد شد.
با تداوم رشد قیمتها و فشار ناشی از تورم، حمایتهای معیشتی دولت در قالب یارانه نقدی، مستمری نهادهای حمایتی و کالابرگ الکترونیکی به یکی از مهمترین ابزارهای کاهش فشار اقتصادی بر خانوارهای کمدرآمد و متوسط تبدیل شده است. در همین راستا، زمانبندی پرداختهای حمایتی بهمنماه ۱۴۰۴ از سوی نهادهای مسئول اعلام شده و مشمولان میتوانند بر اساس دهکبندی و نوع حمایت، در تاریخهای مشخصشده مبالغ خود را دریافت کنند.
در شرایطی که فشارهای معیشتی همچنان بر دوش خانوارها سنگینی میکند، دولت با اجرای همزمان چند بسته حمایتی، سه واریزی مهم را برای بهمن ۱۴۰۴ در دستور کار قرار داده است؛ واریزیهایی که شامل مستمری مددجویان، یارانه نقدی و شارژ یکمیلیونی کالابرگ الکترونیکی میشود و میتواند بخشی از نیازهای مالی میلیونها نفر را پوشش دهد.
همزمان با حذف رسمی ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، طرح جدید کالابرگ غیرنقدی از یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴ برای اغلب خانوارهای ایرانی اجرایی شد و اعتبار یک میلیون تومانی به ازای هر نفر در حساب مشمولان شارژ شد. این طرح با هدف حفظ قدرت خرید خانوارها و مدیریت تبعات حذف ارز ترجیحی طراحی شده و طبق اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، به جز افرادی که در دولت نهم و دهم به صورت داوطلبانه از دریافت یارانه انصراف داده بودند، سایر خانوارها را دربرمیگیرد.
