رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، با اشاره به تداوم قطعیهای اینترنت در ماههای اخیر و خسارت روزانه ۳۰ تا ۸۰ میلیون دلاری، گفت اقتصاد دیجیتال وارد دوره بیثباتی مداوم شده و پیشبینیپذیری به عنوان شرط اصلی سرمایهگذاری از بین رفته است.
همزمان با تشدید تنشهای سیاسی، قطعی اینترنت و افزایش نااطمینانی در فضای اقتصادی، بازارهای مالی ایران وارد فاز احتیاط شدهاند و در چنین شرایطی نه بازار سهام، نه ارز و نه طلا مقصد قطعی سرمایهها نیستند و سرمایهگذاران بیش از هر زمان دیگری با تردید و انتظار تصمیم میگیرند. در هفتههای اخیر، فضای اقتصادی کشور بیش از آنکه تحت تأثیر متغیرهای بنیادی باشد، از اخبار، شایعات و روایتهای متناقض سیاسی اثر پذیرفته و تشدید تنشهای منطقهای و اختلال در جریان اطلاعات به دلیل قطعی اینترنت باعث شده نگاه سرمایهگذاران به آینده کوتاهمدت اقتصاد با تردید همراه شود.
در یک سال اخیر، تعطیلیهای مکرر در ایران به دلایلی همچون قطعی اینترنت بینالملل، قطعی برق و گاز و نوسانات شدید جوی به یک معضل ساختاری تبدیل شده است که بخشهای مهم اقتصاد کشور را هدف گرفته و زیانهای هنگفت مالی و اجتماعی ایجاد کرده است. کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند بنگاهزایی و بهرهوری اقتصادی را بهطور جدی تخریب کند.
بروز اختلال نرمافزاری در برخی خودروهای وارداتی بار دیگر چالشهای سیاستهای واردات خودرو را پررنگ کرده؛ مشکلی که به گفته کارشناسان، ریشه در نبود ارتباط مستقیم با خودروسازان معتبر جهانی و وابستگی به واسطهها دارد و میتواند در آینده ابعاد گستردهتری پیدا کند.
محمدمهدی شریعتمدار، رئیس سابق هیئتمدیره انجمن فینتک ایران، درباره اثرات قطعی اینترنت بینالملل بر کسبوکارهای آنلاین ایران اظهار داشت: این اختلال، کسبوکارهای ایرانی را به دو دسته تقسیم کرده است؛ دسته اول شامل چند کسبوکار بزرگ مانند اسنپ، دیجیکالا، علیبابا و دیوار است که میتوانند چند ماه تابآوری داشته باشند، اما دسته دوم، یعنی کسبوکارهای متوسط، تنها یک ماه توان ادامه فعالیت دارند و از ماه دوم احتمالاً مجبور به تعدیل نیرو میشوند.
بیش از یک هفته است که موضوع قطعی سراسری اینترنت به مهمترین مساله بازارهای مالی و کسب وکارها بدل شده است. مسالهای که قیمت دلار را در کانال ۱۴۳ هزار تومانی فریز و هرگونه مبادلهای را با احتیاط همراه کرده است. سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی معتقد است، برگشت اینترنت به حالت عادی، صعود قیمت دلار را به دلیل افزایش خروج سرمایه به همراه خواهد داشت.
اگر گزارش مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی را ملاک قرار بدهیم که آبان سال گذشته درباره خسارت صرفا فیلترینگ منتشر شده بود، با یک حساب سرانگشتی متوجه میشویم در حالت خوشبینانه ساعتی بین ۵۳ میلیارد تا ۱۶۱ میلیارد تومان به صنف دیجیتال خسارت وارد میشود. خسارتی که صرفا از محل فیلترینگ است و طبیعتا قطع کامل خسارتی بسیار بیشتر از این مبلغ خواهد داشت.
مدیران کسبوکارهایی که فعالیتشان به «ارتباط با کشورها و بازارهای جهانی» وابسته است، قطعی اینترنت را با «سفر اجباری به کشور همسایه» جبران کردهاند؛ اما برای این مدل برقراری ارتباط تجاری، هزینه هم میدهند. ترافیک پرواز به ترکیه باعث شده قیمت بلیت هواپیما تا سهبرابر هفتههای قبل افزایش یابد. اما این شوک مسافرتی تنها بازتاب شرایط موجود نیست.
در روزهای اخیر که اعتراضات شدت بیشتری گرفته شود، شاهد قطعی سراسری اینترنت و پیامک در کل کشور بودیم؛ موضوعی که منجر به اختلال در روند کاری برخی کسبوکارها از جمله خریدوفروش مسکن و ثبت معاملات ملکی شده است.
پنج روز از خاموشی اینترنت در ایران میگذرد؛ خاموشی که منجر به نگرانی فعالان اقتصادی شده است؛ فعالانی از حوزه اقتصاد دیجیتال تا حوزه تولید و تجارت. همه نگران ادامه این قطعیها و ادامه فعالیتهایشان هستند. برخی از آنها از ریزش کاربران حوزه اقتصاد دیجیتال میگویند و برخی از ریزش تجارت خارجی ایران. «اعتماد» با فعالان این دو گروه گفتوگو کرده است.
