افزایش دلارهای آبی جعلی در بازار تهران؛ هشدار به خریداران ارز

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، هم‌زمان با افزایش خرید دلار از بازار غیررسمی و رشد عطش تقاضا در بازار ارز، حواشی مربوط به اسکناس‌های جعلی بار دیگر پررنگ شده است. با وجود تدابیر بانک مرکزی برای فروش هزار دلار به هر شهروند از مسیر نظام بانکی و صرافی‌ها، بازار نقدی تهران در هفته‌های اخیر با موج تازه‌ای از «دلارهای آبی» مشکوک روبه‌رو شده؛ اسکناس‌های صد دلاری طرح جدیدی که در نگاه اول تفاوتی با نسخه اصلی ندارند اما بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد بخشی از آنها جعلی هستند.

افزایش اسکناس‌های مشکوک در صرافی‌ها و کند شدن معاملات

فعالان بازار از رشد مراجعات با اسکناس‌های صد دلاری مشکوک خبر می‌دهند و می‌گویند کیفیت جعل‌ها به حدی رسیده که بدون ابزار تخصصی و تجربه حرفه‌ای، تشخیص آنها دشوار است. صراف‌ها تاکید می‌کنند هر اسکناس چندین بار با نور UV و لمس بافت بررسی می‌شود و همین موضوع سرعت معاملات نقدی را کاهش داده و جریان طبیعی بازار را تحت تاثیر قرار داده است.

چرا دلار آبی به هدف اصلی جعل‌کنندگان تبدیل شد

محبوبیت اسکناس صد دلاری طرح جدید به دلیل ظاهر مدرن، نوار آبی و سطح امنیتی بالاتر، آن را به گزینه‌ای جذاب برای جاعلان حرفه‌ای تبدیل کرده است. استفاده از فناوری‌های چاپ پیشرفته، لایه‌گذاری مصنوعی و کاغذ شبه‌کتانی باعث شده نسخه‌هایی وارد بازار شود که حتی برای صراف‌ها نیز به‌سادگی قابل تشخیص نیست. برخی فعالان معتقدند بخشی از این اسکناس‌ها از مسیرهای مرزی وارد و بخشی نیز در داخل کشور تولید می‌شوند.

نشانه‌های تشخیص دلار جعلی؛ از نوار آبی تا ریزنوشته‌ها

نسخه‌های پیشرفته جعلی از دور بسیار شبیه اسکناس واقعی هستند اما تفاوت‌ها با دقت بیشتر نمایان می‌شود. نوار آبی اسکناس اصلی هنگام تکان دادن تغییر جهت می‌دهد، آب‌نشانه زیر نور شفاف است، بافت کاغذ حس خاصی دارد و عدد ۱۰۰ با تغییر زاویه بین سبز و مسی نوسان می‌کند. ریزنوشته‌های اطراف تصویر بنجامین فرانکلین نیز در نمونه‌های جعلی معمولا وضوح کافی ندارند و نور UV یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای بررسی نخ امنیتی محسوب می‌شود.

کشف محموله‌های جعلی و نشانه‌های فعالیت شبکه‌های سازمان‌یافته

در ماه‌های اخیر چند محموله دلار جعلی توسط نهادهای رسمی به‌ویژه نیروی انتظامی کشف و ضبط شده که نشان می‌دهد موضوع جعل دلار آبی پراکنده نیست و شبکه‌های سازمان‌یافته پشت آن قرار دارند. این کشفیات حساسیت صراف‌ها را افزایش داده و بازار را وارد فاز احتیاط کرده است.

اثر موج جعلی‌ها بر اعتماد و گردش نقدینگی

بازار ارز ایران که بخش قابل توجهی از معاملات آن به صورت نقدی انجام می‌شود، حالا با کاهش سرعت گردش پول و افزایش زمان بررسی اسکناس‌ها روبه‌روست. صراف‌ها از زیان‌های احتمالی مالی می‌گویند اما مهم‌تر از آن، آثار روانی و کاهش اعتماد عمومی است که می‌تواند بر کل بازار سایه بیندازد.

ریسک بالاتر برای صرافی‌ها و مراکز پرمعامله

صرافی‌های پرتردد بیش از دیگران در معرض ریسک قرار دارند و ناچارند ساعت‌ها صرف بررسی اسکناس‌ها کنند. تجربه‌های گذشته نشان داده بخشی از اسکناس‌های جعلی حتی به شبکه‌های خارج از کشور راه پیدا کرده‌اند و حالا با موج جدید، ریسک برای تمام فعالان بازار نقدی افزایش یافته است.

منشا دلارهای جعلی هنوز مشخص نیست

تا این لحظه مقام رسمی منشا دقیق موج تازه دلارهای جعلی را اعلام نکرده است. گمانه‌زنی‌ها از ورود بخشی از اسکناس‌ها از مرزها و تولید بخشی دیگر در داخل حکایت دارد و سکوت نهادهای مسوول باعث شده فعالان بازار با احتیاط بیشتری فعالیت کنند.

راهکارهای ساده برای کاهش ریسک در معاملات نقدی

کارشناسان توصیه می‌کنند اسکناس‌ها حتما زیر نور بررسی شوند، بافت کاغذ لمس شود و در معاملات پرارزش از دستگاه‌های UV استفاده شود. در صورت مشاهده اسکناس مشکوک نیز باید از وارد کردن آن به چرخه معاملات خودداری و موضوع به پلیس یا صرافی اطلاع داده شود.

فرصتی برای ارتقای نظارت در بازار ارز

با وجود تهدید موج جعلی‌ها، برخی صراف‌ها این وضعیت را فرصتی برای تقویت سیستم‌های نظارتی، آموزش پرسنل و استفاده از ابزارهای پیشرفته شناسایی می‌دانند. افزایش حساسیت عمومی می‌تواند ضمن جلوگیری از خسارات سنگین، اعتماد به معاملات نقدی را نیز تقویت کند. موج فعلی بیش از یک هشدار ساده است و نشان می‌دهد بازار ارز حالا بیش از همیشه به دقت، مراقبت و اطلاع‌رسانی نیاز دارد.