کاهش تعرفه واردات خودرو در بودجه 1405؛ شوک رقابتی به بازار یا وعده تکراری؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار خودرو در ایران سال‌هاست میان سیاست‌های حمایتی، محدودیت‌های وارداتی و وعده‌های اصلاحی معلق مانده و واردات خودرو که می‌توانست یکی از ابزارهای اصلی تنظیم بازار باشد، طی دو تا سه سال گذشته به‌صورت محدود، تدریجی و با موانع متعدد اجرایی پیش رفته است؛ مساله‌ای که باعث شده اثر واردات بیش از آنکه در افزایش واقعی عرضه و رقابت دیده شود، در سطح روانی باقی بماند.

کاهش تعرفه واردات خودرو؛ آزمون اراده سیاست‌گذار
یکی از گره‌های اصلی بازار خودرو، تعرفه‌های سنگین وارداتی است که انحصار تولیدکنندگان داخلی را تقویت کرده است. مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، در این باره معتقد است مساله نخست به اراده حاکمیت برای بهبود وضعیت خودرو بازمی‌گردد و اگر این اراده وجود داشته باشد، باید در تصمیم‌ها و اجرای آنها نیز خود را نشان دهد.

40 سال حمایت؛ صنعتی که هنوز روی پای خود نایستاده است
پوردهقان با انتقاد از وضعیت صنعت خودروسازی گفت: نزدیک به 40 سال است که این صنعت همچون کودکی وابسته باقی مانده و به ستون فقرات اقتصاد مردم فشار وارد کرده است. به گفته او، سوال اصلی این است که آیا اکنون زمان آن نرسیده که با ایجاد رقابت، تلنگری جدی به خودروسازان داخلی وارد شود تا با توان واقعی خود حرکت کنند.

پیشنهاد دولت در بودجه 1405؛ نخستین گام جدی
این عضو کمیسیون صنایع و معادن با اشاره به بودجه سال 1405 تاکید کرد: با وجود همه مقاومت‌ها و ملاحظات، برای نخستین بار دولت پیشنهاد کاهش تعرفه واردات خودرو را در متن بودجه مطرح کرده است؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رویکرد سیاست‌گذار باشد.

تعرفه خودروهای تا 1500 سی‌سی از 100 درصد تا 4 درصد؟
پوردهقان تشریح کرد: دولت پیشنهاد داده تعرفه واردات خودروهای تا 1500 سی‌سی که بخش عمده خودروهای متوسط را شامل می‌شوند، از 100 درصد به 40 درصد کاهش یابد. در کمیسیون صنایع این عدد به 20 درصد پیشنهاد شده و در نهایت کمیسیون تلفیق بودجه تعرفه 4 درصدی را برای این گروه از خودروها مطرح کرده است. با این حال، نتیجه نهایی به تصمیم صحن علنی مجلس، فضای سیاسی و فشارهای بیرونی بستگی دارد.

نقش کلیدی بانک مرکزی در اثرگذاری کاهش تعرفه
به گفته پوردهقان، حتی در صورت تصویب کاهش تعرفه، همراهی بانک مرکزی در تامین ارز اهمیت حیاتی دارد. اگر این همراهی شکل بگیرد، خودروسازان داخلی که طی سال‌های اخیر نارضایتی گسترده‌ای ایجاد کرده‌اند، با فشار واقعی رقابت مواجه خواهند شد.

واردات خودرو؛ جابه‌جایی ارزی نه خروج بیشتر ارز
این نماینده مجلس درباره نگرانی‌ها از خروج ارز برای واردات خودرو توضیح داد: سالانه حدود 15 میلیارد دلار ارز از کشور خارج می‌شود که بخش قابل توجهی از آن صرف واردات قطعات خودروهای داخلی می‌شود. بنابراین واردات خودرو در عمل جابه‌جایی ارزی است و تفاوت اساسی ایجاد نمی‌کند، به‌ویژه آنکه کاهش تعرفه شامل خودروهای تا 1500 سی‌سی است.

افزایش تعرفه خودروهای لوکس و حمایت از اقشار متوسط
پوردهقان تاکید کرد: برای خودروهای با حجم موتور بیش از 2500 سی‌سی تعرفه‌ها از 100 درصد به 220 درصد افزایش یافته تا استفاده از این خودروها مستلزم پرداخت هزینه بیشتر باشد. هدف اصلی از کاهش تعرفه خودروهای اقتصادی، فراهم شدن امکان دسترسی اقشار متوسط و پایین به خودروهای باکیفیت و متعارف جهانی است؛ خودروهایی که در بسیاری از کشورها به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند.