قیمت لوازم خانگی دو برابر شد/ بازار دست دوم داغ‌تر از همیشه

به گزارش سرمایه و بورس، جهش دو برابری قیمت لوازم خانگی طی یک سال اخیر، قدرت خرید خانوارها را به شکل محسوسی کاهش داده و بخشی از خریداران محصولات نو را به سمت بازار لوازم خانگی دست دوم سوق داده است. افزایش شدید قیمت‌ها در کنار رشد هزینه قطعات یدکی و خدمات تعمیر، رکود تورمی حاکم بر بازار لوازم خانگی را تشدید کرده است.

قیمت لوازم خانگی دو برابر شد

صنعت لوازم خانگی یکی از هفت رشته اصلی صنعتی کشور محسوب می‌شود و بیش از پنج میلیون نفر در بخش تولید و تجارت این صنعت فعالیت دارند. با این حال، افزایش هزینه‌های تولید و جهش نرخ ارز طی یک سال گذشته موجب شده قیمت بسیاری از محصولات لوازم خانگی با رشد قابل توجهی مواجه شود.

بررسی شرایط بازار نشان می‌دهد تورم این گروه در یک سال اخیر به یکی از بالاترین سطوح در میان کالاهای مصرفی رسیده است. همچنین تورم ماهانه لوازم خانگی حدود ۱.۳ واحد درصد بیشتر از تورم عمومی بوده که این مسئله فشار مضاعفی بر سبد هزینه خانوار وارد کرده است.

افزایش قیمت لوازم خانگی باعث شده بسیاری از خانوارها خرید کالاهای جدید را به تعویق بیندازند و برای تأمین نیازهای ضروری خود به سراغ کالاهای دست دوم و استوک بروند.

رشد ۴۰ درصدی خرید لوازم خانگی دست دوم

بازار لوازم خانگی دست دوم طی یک سال گذشته با افزایش قابل توجه تقاضا مواجه شده است. برآوردهای موجود از رشد حداقل ۴۰ درصدی فروش لوازم خانگی دست دوم در این مدت حکایت دارد؛ بازاری که با وجود ریسک‌های بالای خرید، به دلیل قیمت پایین‌تر توانسته بخشی از مشتریان بازار کالای نو را جذب کند.

گسترش تقاضا برای لوازم خانگی دست دوم حتی بازارهای مرزی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. برخی فعالان و پیله‌وران بازارچه‌های مرزی به سمت خرید و عرضه محصولات استوک و دست دوم کشورهای اطراف حرکت کرده‌اند.

در بازارچه‌های مرزی بانه، سقز، آستارا، سرو، ریمدان، اینچه‌برون، دوغارون و اروندکنار نیز افزایش فروشگاه‌های عرضه‌کننده محصولات استوک و دست دوم قابل مشاهده است. این روند نشان می‌دهد کاهش قدرت خرید خانوار تنها بازار رسمی کالاهای نو را تحت تأثیر قرار نداده و ساختار بازار لوازم خانگی را نیز در حال تغییر است.

هزینه تعمیر لوازم خانگی افزایش یافت

در کنار رشد قیمت لوازم خانگی، افزایش هزینه قطعات یدکی و خدمات پشتیبانی نیز به یکی از چالش‌های اصلی مصرف‌کنندگان تبدیل شده است. تعمیر یخچال، ماشین لباسشویی، ظرفشویی، اجاق گاز، تلویزیون و سایر لوازم ضروری خانه برای بسیاری از خانوارها به هزینه‌ای سنگین تبدیل شده است.

اگرچه افزایش قیمت کالاهای نو باعث شده تقاضا برای تعمیر لوازم خانگی افزایش پیدا کند، اما رشد هزینه قطعات یدکی موجب شده بخشی از مشتریان پس از اطلاع از هزینه نهایی تعمیر، از ادامه فرایند منصرف شوند یا تعمیر دستگاه خود را به تعویق بیندازند.

این وضعیت می‌تواند در بلندمدت سطح برخورداری خانوارها از لوازم خانگی و کالاهای بادوام را کاهش دهد و فاصله میان توان مالی خانوار و هزینه تأمین تجهیزات ضروری خانه را بیشتر کند.

کاهش ۳۵ درصدی تقاضای خدمات لوازم خانگی

گزارش‌های دریافتی از مراکز تعمیر و خدمات پشتیبانی لوازم خانگی نشان می‌دهد در پنج ماه گذشته تقاضای خرید خدمات پشتیبانی در این بازار حدود ۳۵ درصد کاهش داشته است.

افزایش شدید قیمت قطعات یدکی یکی از مهم‌ترین عوامل این کاهش تقاضا عنوان می‌شود. در واقع، خانوارها از یک سو توان خرید لوازم خانگی نو را ندارند و از سوی دیگر هزینه تعمیر کالای موجود نیز برای آنها افزایش یافته است؛ شرایطی که می‌تواند رکود تورمی بازار را عمیق‌تر کند.

قطعات یدکی بی‌کیفیت؛ چالش جدید بازار تعمیرات

یکی دیگر از نگرانی‌های فعالان بازار لوازم خانگی، ورود قطعات یدکی ارزان‌قیمت و فاقد کیفیت کافی به بازار خدمات و تعمیرات است. استفاده از قطعات نامرغوب می‌تواند عمر مفید لوازم خانگی را کاهش دهد و هزینه‌های تعمیرات بعدی را افزایش دهد.

از سوی دیگر، استفاده از قطعات غیراستاندارد و کم‌کیفیت ممکن است عملکرد صحیح دستگاه را مختل کرده و مصرف انرژی برق را افزایش دهد. در چنین شرایطی، هزینه واقعی استفاده از یک کالای تعمیرشده می‌تواند در بلندمدت بیشتر از برآورد اولیه خانوار باشد.

افزایش موارد استفاده از قطعات بی‌کیفیت همچنین اعتماد مصرف‌کنندگان به خدمات تعمیر لوازم خانگی را کاهش داده است. نتیجه این بی‌اعتمادی، در برخی موارد حرکت مشتریان به سمت خرید کالای جایگزین از بازار دست دوم است؛ بازاری که خود با ریسک‌هایی مانند عمر نامشخص دستگاه، نبود ضمانت معتبر و احتمال خرابی قطعات مواجه است.

جهش نرخ ارز بازار لوازم خانگی را تحت تأثیر قرار داد

جهش ۱۲۰ درصدی نرخ ارز طی یک سال گذشته نیز نقش مهمی در افزایش قیمت لوازم خانگی داشته است. وابستگی بخش قابل توجهی از زنجیره تولید به مواد اولیه، قطعات و تجهیزات وارداتی باعث شده تغییرات نرخ ارز با سرعت بیشتری به هزینه تولید و در نهایت قیمت مصرف‌کننده منتقل شود.

تداوم این روند در حال تغییر الگوی مصرف خانوارهاست و سهم کالاهای بادوام از سبد مصرفی خانواده‌ها را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، خرید لوازم خانگی جدید برای بخش بیشتری از جامعه به یک هزینه سنگین تبدیل شده و تعمیر، خرید کالای دست دوم یا به تعویق انداختن خرید، جایگزین خرید کالای نو شده است.

ضرورت حمایت از بازار لوازم خانگی

با توجه به افزایش قیمت لوازم خانگی و کاهش قدرت خرید خانوارها، ساماندهی زنجیره تأمین و کنترل هزینه تولید می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از تشدید رکود بازار داشته باشد.

به نظر می‌رسد برای حفظ سطح رفاه عمومی و امکان برخورداری خانوارها از حداقل تجهیزات مناسب خانگی، لازم است در سیاست‌های تخصیص ارز به واردکنندگان مواد اولیه و قطعات یدکی تجدیدنظر شود.

تأمین به‌موقع مواد اولیه و قطعات باکیفیت، حمایت از خدمات پس از فروش و جلوگیری از ورود قطعات بی‌کیفیت می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه تعمیرات، اعتماد مصرف‌کنندگان را نیز افزایش دهد. در غیر این صورت، ادامه روند فعلی می‌تواند بازار لوازم خانگی را بیش از گذشته به سمت رکود، کاهش مصرف کالای نو و گسترش بازار دست دوم سوق دهد.