بازار کالاهای اساسی در رکود/ کاهش قدرت خرید مردم تقاضا را پایین آورد

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار کالاهای اساسی در روزهای پایانی شهریورماه با وجود تداوم عرضه و نبود کمبود جدی، با کاهش تقاضا و تشدید نشانه‌های رکود مواجه شده است. فعالان بازار معتقدند کاهش قدرت خرید خانوارها در کنار نوسان نرخ ارز، مهم‌ترین عوامل تغییر رفتار مصرف‌کنندگان و افت حجم خرید در بازار هستند.

اگرچه کالاهای اساسی به میزان کافی در شبکه توزیع وجود دارند، اما افزایش قیمت برخی اقلام و کاهش توان مالی خانوارها باعث شده مردم با احتیاط بیشتری خرید کنند و حتی در مورد کالاهای ضروری نیز حجم خرید خود را کاهش دهند.

کالاهای اساسی گران شدند؛ اما کمبود در بازار وجود ندارد

رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، با اشاره به شرایط بازار اعلام کرده است که در روزهای اخیر قیمت برخی کالاها تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز افزایش یافته، اما در شبکه توزیع کمبود جدی وجود ندارد و کالا به میزان کافی در بازار عرضه می‌شود.

به گفته او، تأثیر نرخ ارز تنها به کالاهای وارداتی محدود نمی‌شود و محصولات تولید داخل نیز از نوسانات ارزی تأثیر می‌پذیرند. هزینه نهاده‌های تولید، کود، مواد اولیه و حمل‌ونقل از جمله عواملی هستند که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر نرخ ارز قرار دارند.

کاهش قدرت خرید؛ مردم کمتر کالا می‌خرند

یکی از مهم‌ترین تغییرات بازار کالاهای اساسی، کاهش حجم خرید خانوارهاست. با کاهش قدرت خرید، خانوارها ابتدا کالاهای غیرضروری و تفننی را از سبد مصرفی خود حذف کردند، اما اکنون این رفتار به خرید کالاهای اساسی نیز سرایت کرده است.

مصرف‌کنندگان در شرایط فعلی هنگام خرید اقلام ضروری نیز با دقت بیشتری قیمت‌ها را بررسی می‌کنند و در بسیاری از موارد به جای خرید در حجم بالا، خریدهای خود را به مقدار کمتر و در دفعات بیشتر انجام می‌دهند.

این تغییر رفتار در نهایت باعث شده بازار کالاهای اساسی با وجود تأمین مناسب، با افت تقاضا مواجه شود و نشانه‌های رکود در معاملات پررنگ‌تر شود.

برنج، حبوبات و چای همچنان در سبد خانوار هستند

برنج، حبوبات، چای و پنیر همچنان از جمله کالاهای اصلی سبد مصرف خانوار محسوب می‌شوند، اما تقاضا برای این اقلام نیز مانند گذشته نیست.

کاهش قدرت خرید باعث شده خانوارها در انتخاب نوع و مقدار کالا حساسیت بیشتری داشته باشند. در چنین شرایطی، حتی کالاهایی که حذف آنها از سبد مصرف دشوار است، با کاهش حجم خرید مواجه می‌شوند.

نوسان دلار چگونه قیمت کالاهای داخلی را افزایش می‌دهد؟

تأثیر نرخ ارز بر بازار کالاهای اساسی تنها از مسیر کالاهای وارداتی اتفاق نمی‌افتد. بسیاری از محصولات داخلی نیز به دلیل وابستگی بخشی از فرآیند تولید و توزیع به نهاده‌ها و مواد اولیه، از تغییرات نرخ ارز تأثیر می‌پذیرند.

افزایش هزینه مواد اولیه، نهاده‌های تولید، کود و حمل‌ونقل می‌تواند هزینه تمام‌شده کالا را افزایش دهد. در نتیجه، حتی در شرایطی که کالا در بازار کمبود نداشته باشد، قیمت آن ممکن است تحت تأثیر افزایش هزینه‌های تولید و توزیع تغییر کند.

کالابرگ چه اثری بر بازار کالاهای اساسی دارد؟

اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی نیز بخشی از مسیر خرید کالاهای اساسی را تغییر داده است. بخشی از تقاضای خانوارها از مسیر کالابرگ تأمین می‌شود و همین موضوع بر نحوه فعالیت بنکداران و جریان خرید در بازار اثر گذاشته است.

در نتیجه، فعالان بازار علاوه بر کاهش قدرت خرید خانوارها، تغییر مسیر تقاضا به دلیل اجرای کالابرگ را نیز یکی از عوامل مؤثر بر شرایط فعلی بازار می‌دانند.

چشم‌انداز بازار کالاهای اساسی در شهریور ۱۴۰۵

بازار کالاهای اساسی در شرایطی وارد روزهای پایانی شهریور شده که مشکل اصلی بازار نه کمبود کالا، بلکه کاهش قدرت خرید و افت تقاضاست. از یک سو عرضه همچنان ادامه دارد و کالا در شبکه توزیع موجود است و از سوی دیگر، افزایش هزینه‌ها و کاهش توان مالی خانوارها باعث شده مصرف‌کنندگان خرید خود را مدیریت کنند.

در صورتی که نوسان نرخ ارز ادامه پیدا کند، احتمال افزایش هزینه تولید و توزیع برخی کالاها همچنان وجود دارد. از سوی دیگر، ادامه کاهش قدرت خرید می‌تواند فشار بیشتری بر تقاضا وارد کند و رکود در بازار کالاهای اساسی را تشدید کند.