بازار کالاهای اساسی در شرایطی با افزایش قیمت مواد غذایی مواجه است که به گفته دبیر کمیسیون تخصصی مواد غذایی و دخانیات اتاق اصناف ایران، در حال حاضر کمبود ملموسی در بازار وجود ندارد و سطح موجودی کالاها همچنان قابل قبول است. با این حال، تحریمها و اختلال در مسیرهای وارداتی میتواند در ماههای آینده فشار بیشتری بر بخش عرضه وارد کند.
کالابرگ الکترونیکی با این هدف طراحی شد که به جای پرداخت یارانه در ابتدای زنجیره، قدرت خرید بهصورت مستقیم در اختیار خانوارها قرار گیرد. با این حال، چند ماه پس از اجرای طرح، یک پرسش اساسی همچنان مطرح است؛ آیا اعتبار کالابرگ توانسته همپای افزایش قیمت کالاهای اساسی حرکت کند یا بازار بار دیگر از سیاست حمایتی پیشی گرفته است؟
لوکزامبورگ از نظر قدرت خرید درآمد در رتبه اول جهان قرار گرفته و درآمد ماهانه تعدیلشده آن از ۹,۳۰۰ دلار فراتر میرود؛ رقمی که حدود ۵۰ درصد بیشتر از قدرت خرید متوسط در آمریکا است.
بررسی هزینه زندگی در کشورهای مختلف در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که برخی مناطق جهان به دلیل شرایط جغرافیایی، اقتصادی یا محدودیت منابع، زندگی در آنها بهطور قابل توجهی گرانتر از دیگر نقاط است. برمودا با هزینه زندگی ۲۳.۵ درصد بالاتر از نیویورک، در صدر جدول جهانی قرار دارد. سوئیس به عنوان گرانترین کشور اروپا و سنگاپور به عنوان گرانترین کشور آسیا معرفی شدهاند.
همزمان با اجرای طرح کالابرگ الکترونیک یک میلیون تومانی در پی حذف ارز ترجیحی که از ۱۸ دی ۱۴۰۴ آغاز شد، دولت از اجرای یک طرح اعتباری جدید با سقف ۳۰ میلیون تومان برای خانوارها خبر داد؛ طرحی که با هدف اصلاح نظام تسهیلاتدهی و تقویت قدرت خرید مردم طراحی شده است.
جزئیات وام ۳۰ میلیون تومانی دولت برای سرپرستان خانوار ۵ دهک اول درآمدی اعلام شد؛ تسهیلاتی حمایتی که با هدف تقویت معیشت و افزایش قدرت خرید خانوارها طراحی شده و قرار است از اواخر دیماه بهصورت آزمایشی به مرحله اجرا برسد. این وام به شکل اعتبار غیرنقدی در اختیار مشمولان قرار میگیرد و صرفاً برای خرید کالا و خدمات مشخص قابل استفاده است.
در دنیای امروز خودرو دیگر صرفاً یک وسیله حملونقل نیست، بلکه به نمادی از سبک زندگی، سطح رفاه و قدرت خرید خانوارها تبدیل شده است. خیابانهای شهرهای مختلف جهان بهخوبی شکاف درآمدی و توان مالی مردم را بازتاب میدهند و هر خودرو روایتگر تصمیمات اقتصادی، میزان پسانداز و اولویتهای مالی صاحبان آن است.
حسین ایمانی جاجرمی، جامعهشناس شهری و استاد دانشگاه تهران، نسبت به افزایش فقر در میان جوانان شاغل هشدار داده و تأکید میکند تداوم روندهای فعلی میتواند اقتصاد ایران را به سمت «قحطی تقاضا» سوق دهد؛ وضعیتی که در آن کالا در بازار وجود دارد اما قدرت خرید مردم بهشدت کاهش یافته است.
روند کوچک شدن طبقه متوسط در اقتصاد ایران به یکی از جدیترین چالشهای اجتماعی و اقتصادی کشور تبدیل شده است؛ روندی که به گفته کارشناسان، اگر متوقف نشود، ساختار جامعه را به دو قطب کوچک مرفه و جمعیت بزرگی از اقشار کمدرآمد و فقیر سوق میدهد و پیامدهای عمیقی برای توسعه، امنیت اجتماعی و آینده سرمایه انسانی کشور خواهد داشت.
کاهش قدرت خرید خانوارها در تهران باعث شده دسترسی به مسکن برای بسیاری از مستاجران و خریداران دشوارتر از همیشه شود. با توجه به افزایش قیمتها، بسیاری از افراد با بودجه محدود به دنبال واحدهایی هستند که متراژ و امکانات آنها با توان مالیشان همخوانی داشته باشد. بررسیها نشان میدهد با بودجه حدود سه میلیارد تومان هنوز امکان خرید خانه در تهران وجود دارد، هرچند این واحدها معمولا در مناطق جنوبی و بافت فرسوده شهر واقع شده و امکانات محدودی دارند.
