لوکزامبورگ از نظر قدرت خرید درآمد در رتبه اول جهان قرار گرفته و درآمد ماهانه تعدیلشده آن از ۹,۳۰۰ دلار فراتر میرود؛ رقمی که حدود ۵۰ درصد بیشتر از قدرت خرید متوسط در آمریکا است.
بررسی هزینه زندگی در کشورهای مختلف در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که برخی مناطق جهان به دلیل شرایط جغرافیایی، اقتصادی یا محدودیت منابع، زندگی در آنها بهطور قابل توجهی گرانتر از دیگر نقاط است. برمودا با هزینه زندگی ۲۳.۵ درصد بالاتر از نیویورک، در صدر جدول جهانی قرار دارد. سوئیس به عنوان گرانترین کشور اروپا و سنگاپور به عنوان گرانترین کشور آسیا معرفی شدهاند.
همزمان با اجرای طرح کالابرگ الکترونیک یک میلیون تومانی در پی حذف ارز ترجیحی که از ۱۸ دی ۱۴۰۴ آغاز شد، دولت از اجرای یک طرح اعتباری جدید با سقف ۳۰ میلیون تومان برای خانوارها خبر داد؛ طرحی که با هدف اصلاح نظام تسهیلاتدهی و تقویت قدرت خرید مردم طراحی شده است.
جزئیات وام ۳۰ میلیون تومانی دولت برای سرپرستان خانوار ۵ دهک اول درآمدی اعلام شد؛ تسهیلاتی حمایتی که با هدف تقویت معیشت و افزایش قدرت خرید خانوارها طراحی شده و قرار است از اواخر دیماه بهصورت آزمایشی به مرحله اجرا برسد. این وام به شکل اعتبار غیرنقدی در اختیار مشمولان قرار میگیرد و صرفاً برای خرید کالا و خدمات مشخص قابل استفاده است.
در دنیای امروز خودرو دیگر صرفاً یک وسیله حملونقل نیست، بلکه به نمادی از سبک زندگی، سطح رفاه و قدرت خرید خانوارها تبدیل شده است. خیابانهای شهرهای مختلف جهان بهخوبی شکاف درآمدی و توان مالی مردم را بازتاب میدهند و هر خودرو روایتگر تصمیمات اقتصادی، میزان پسانداز و اولویتهای مالی صاحبان آن است.
حسین ایمانی جاجرمی، جامعهشناس شهری و استاد دانشگاه تهران، نسبت به افزایش فقر در میان جوانان شاغل هشدار داده و تأکید میکند تداوم روندهای فعلی میتواند اقتصاد ایران را به سمت «قحطی تقاضا» سوق دهد؛ وضعیتی که در آن کالا در بازار وجود دارد اما قدرت خرید مردم بهشدت کاهش یافته است.
روند کوچک شدن طبقه متوسط در اقتصاد ایران به یکی از جدیترین چالشهای اجتماعی و اقتصادی کشور تبدیل شده است؛ روندی که به گفته کارشناسان، اگر متوقف نشود، ساختار جامعه را به دو قطب کوچک مرفه و جمعیت بزرگی از اقشار کمدرآمد و فقیر سوق میدهد و پیامدهای عمیقی برای توسعه، امنیت اجتماعی و آینده سرمایه انسانی کشور خواهد داشت.
کاهش قدرت خرید خانوارها در تهران باعث شده دسترسی به مسکن برای بسیاری از مستاجران و خریداران دشوارتر از همیشه شود. با توجه به افزایش قیمتها، بسیاری از افراد با بودجه محدود به دنبال واحدهایی هستند که متراژ و امکانات آنها با توان مالیشان همخوانی داشته باشد. بررسیها نشان میدهد با بودجه حدود سه میلیارد تومان هنوز امکان خرید خانه در تهران وجود دارد، هرچند این واحدها معمولا در مناطق جنوبی و بافت فرسوده شهر واقع شده و امکانات محدودی دارند.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد فشار تورمی در آبانماه ۱۴۰۴ بیش از همه بر دوش دهکهای کمدرآمد بوده و دهکهای اول و دوم، شدیدترین رشد قیمتها را تجربه کردهاند. این در حالی است که دهک دهم، یعنی پردرآمدترین گروه جامعه، کمترین میزان تورم سالانه، نقطهبهنقطه و ماهانه را احساس کرده است. اختلاف در ترکیب سبد مصرفی خانوارها و افزایش شدید قیمت کالاهای خوراکی، مهمترین عامل این تفاوت محسوب میشود.
با وجود جهش تورم در مهرماه و عبور نرخ ارز از مرز ۱۰۰ هزار تومان، حسین درودیان، پژوهشگر اقتصادی، هشدار داد که سطح بالای قیمتها همچنان ادامه خواهد داشت و اگر فروش نفت تغییر نکند، سقف تورم سالانه حدود ۴۰ درصد خواهد بود. وی همچنین تأکید کرد که هرگونه تنش سیاسی یا اقتصادی میتواند موج تازهای از تورم را در شب عید ایجاد کند.
