شارژ جدید کالابرگ از ۱۵ مهر/ کدام دهک‌ها بیشتر می‌گیرند؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، همزمان با اعلام وزیر اقتصاد درباره افزایش اعتبار کالابرگ از ۱۵ مهرماه، کلیات طرح افزایش مبلغ کالابرگ در جلسه‌ای با حضور رئیس‌جمهور و اعضای تیم اقتصادی دولت به تصویب رسید؛ با این حال هنوز رقم نهایی اعتبار جدید و دهک‌های مشمول افزایش مشخص نشده است.

دولت در هفته‌های اخیر بارها درباره افزایش اعتبار کالابرگ و نحوه تامین منابع مالی آن اظهارنظر کرده است. اکنون با نزدیک شدن به زمان اجرای افزایش اعتبار، مهم‌ترین پرسش برای خانوارها این است که مبلغ جدید کالابرگ چقدر خواهد بود، چه دهک‌هایی مشمول افزایش می‌شوند و منابع مالی این طرح از کجا تامین خواهد شد؟

افزایش کالابرگ از ۱۵ مهر؛ مبلغ جدید هنوز مشخص نیست

جلسه بررسی راهکارهای تامین منابع پایدار برای افزایش اعتبار کالابرگ روز یکشنبه ۲۹ شهریور با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، اعضای تیم اقتصادی دولت و نمایندگان دستگاه‌های مرتبط برگزار شد.

در این جلسه، کلیات افزایش اعتبار کالابرگ به تصویب رسید، اما رقم نهایی افزایش و جامعه دقیق مشمولان هنوز اعلام نشده است. محور اصلی جلسه نیز بررسی راهکارهایی بود که بتوان از طریق آنها منابع مورد نیاز برای افزایش کالابرگ را تامین کرد.

مطالبات دولت از بخش گاز صنایع، صرفه‌جویی در مصرف سوخت، بازتنظیم یارانه‌های حمایتی دهک‌های پردرآمد و مطالبات خارجی دولت از جمله منابعی بودند که برای تامین مالی این طرح مورد بررسی قرار گرفتند.

با این حال، در جلسه بر تفکیک منابع موقت از منابع پایدار تاکید شد تا تامین اعتبار کالابرگ به کسری بودجه، پولی‌سازی کسری یا تشدید فشارهای تورمی منجر نشود.

کالابرگ مهر ۱۴۰۵ چقدر می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های طرح جدید، میزان افزایش اعتبار کالابرگ است. وزیر اقتصاد پیش‌تر اعلام کرده بود که حداقل افزایش اعتبار کالابرگ ۳۰۰ هزار تومان خواهد بود، اما هنوز مشخص نشده است این افزایش برای چه تعداد از دهک‌های درآمدی اعمال خواهد شد.

بر اساس اظهارات مطرح‌شده، سه سناریو برای افزایش اعتبار کالابرگ قابل تصور است. در سناریوی نخست، افزایش ۳۰۰ هزار تومانی فقط برای سه دهک پایین درآمدی اعمال می‌شود. در سناریوی دوم، پنج دهک نخست مشمول افزایش خواهند شد و در سناریوی سوم، اعتبار جدید برای همه خانوارها در نظر گرفته می‌شود.

تفاوت میان این سناریوها از نظر منابع مورد نیاز دولت قابل توجه است و به همین دلیل، تعیین جامعه هدف نقش مهمی در تصمیم نهایی دولت خواهد داشت.

سه سناریو برای شارژ جدید کالابرگ

اگر افزایش ۳۰۰ هزار تومانی را مبنا قرار دهیم، میزان منابع مورد نیاز دولت در هر یک از سناریوها متفاوت خواهد بود.

در صورت اجرای افزایش برای سه دهک پایین درآمدی، منابع مورد نیاز ماهانه طرح به حدود ۹۴.۸ همت می‌رسد. اگر پنج دهک نخست مشمول افزایش شوند، این رقم به حدود ۱۰۰ همت افزایش خواهد یافت.

در سناریوی سوم که افزایش اعتبار برای همه خانوارها اعمال شود، دولت به حدود ۱۳۳ همت منابع در ماه نیاز خواهد داشت.

به این ترتیب، تصمیم درباره تعداد دهک‌های مشمول نه‌تنها بر مبلغ دریافتی خانوارها، بلکه بر هزینه ماهانه و سالانه دولت نیز اثر مستقیمی خواهد داشت.

کدام دهک‌ها مشمول افزایش کالابرگ می‌شوند؟

در حال حاضر دهک‌های مشمول افزایش اعتبار کالابرگ به‌طور رسمی اعلام نشده‌اند. با این حال، اظهارات مسئولان نشان می‌دهد یکی از موضوعات اصلی در طراحی طرح جدید، تعیین جامعه هدف و نحوه توزیع منابع میان دهک‌های درآمدی است.

از یک سو، دولت با محدودیت منابع مالی مواجه است و از سوی دیگر، افزایش قیمت کالاهای اساسی باعث شده است قدرت خرید خانوارها تحت فشار قرار گیرد. به همین دلیل، تعیین دهک‌های هدف یکی از مهم‌ترین بخش‌های تصمیم‌گیری درباره افزایش اعتبار کالابرگ خواهد بود.

اگر افزایش اعتبار فقط به دهک‌های پایین اختصاص پیدا کند، منابع کمتری مورد نیاز خواهد بود؛ در مقابل، اجرای افزایش برای تعداد بیشتری از دهک‌ها هزینه مالی طرح را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.

منابع مالی افزایش کالابرگ از کجا می‌آید؟

تامین منابع پایدار، مهم‌ترین چالش دولت برای اجرای طرح افزایش کالابرگ است. دولت در جلسه اخیر منابع مختلفی را برای تامین مالی این طرح بررسی کرده، اما هنوز مشخص نیست کدام یک از این منابع در نهایت مبنای تامین اعتبار قرار خواهد گرفت.

مطالبات دولت از بخش گاز صنایع، صرفه‌جویی در مصرف سوخت، بازتنظیم یارانه‌های دهک‌های پردرآمد و مطالبات خارجی از جمله گزینه‌های مطرح‌شده هستند.

با این حال، استفاده از منابع موقت نمی‌تواند راه‌حل بلندمدت برای طرحی با هزینه مالی بالا باشد. تداوم کالابرگ نیازمند منابعی است که بتوان روی تحقق آنها در ماه‌های آینده نیز حساب کرد.

هزینه سالانه کالابرگ چقدر است؟

بر اساس برآوردهای مطرح‌شده در متن طرح، با جمعیت حدود ۸۷ میلیون نفری، پرداخت اعتبار کالابرگ به‌صورت گسترده می‌تواند ماهانه حدود ۸۷ همت منابع نیاز داشته باشد. این رقم در مقیاس سالانه به بیش از هزار همت می‌رسد.

همین حجم بالای منابع نشان می‌دهد افزایش اعتبار کالابرگ فقط یک تصمیم حمایتی کوتاه‌مدت نیست و در صورت تداوم، می‌تواند به یکی از تعهدات مالی مهم دولت تبدیل شود.

از این رو، سیاستگذار باید علاوه بر تامین اعتبار برای ماه مهر، منابع لازم برای ماه‌های بعد را نیز مشخص کند. در غیر این صورت، افزایش اعتبار ممکن است در کوتاه‌مدت قدرت خرید خانوار را تقویت کند اما ادامه اجرای آن با چالش مالی مواجه شود.

آیا افزایش کالابرگ باعث تورم می‌شود؟

یکی از نگرانی‌های اصلی درباره افزایش اعتبار کالابرگ، نحوه تامین منابع آن است. اگر منابع مورد نیاز از محل کسری بودجه یا استقراض و خلق پول تامین شود، احتمال ایجاد فشارهای تورمی افزایش خواهد یافت.

به همین دلیل، دولت در جلسه اخیر بر تامین منابع پایدار و غیرتورمی تاکید کرده است. هدف این است که افزایش قدرت خرید خانوارها از یک سو انجام شود، اما تامین مالی آن از سوی دیگر به عاملی برای افزایش بیشتر قیمت کالاها تبدیل نشود.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر افزایش اعتبار کالابرگ همزمان با افزایش تورم اتفاق بیفتد، بخشی از اثر حمایتی آن در مدت کوتاهی از بین خواهد رفت.

افزایش ۳۰۰ هزار تومانی کالابرگ چقدر قدرت خرید ایجاد می‌کند؟

حتی در صورت اجرای افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی، میزان اثرگذاری آن به وضعیت قیمت کالاهای اساسی در ماه‌های آینده بستگی دارد.

در شرایط تورمی، مبلغ اسمی کالابرگ به‌تدریج ارزش واقعی خود را از دست می‌دهد. بنابراین، اگر قیمت کالاهای مشمول طرح با سرعت بیشتری افزایش پیدا کند، اعتبار جدید نیز پس از مدتی قدرت خرید کمتری خواهد داشت.

به همین دلیل، چالش اصلی دولت فقط افزایش اعتبار کالابرگ برای مهرماه نیست؛ بلکه حفظ قدرت خرید این اعتبار در ماه‌های بعد نیز اهمیت دارد.

دلار چه اثری بر مبلغ کالابرگ دارد؟

رئیس بانک مرکزی پیش‌تر اعلام کرده بود که نرخ ارز مبنای محاسبه کالابرگ نسبت به زمان آغاز طرح حدود ۲۲ تا ۲۳ درصد افزایش یافته است و افزایش اعتبار در همین محدوده می‌تواند منطقی باشد.

با این حال، طبق اطلاعات مطرح‌شده، از آخرین روز مردادماه تا زمان تنظیم گزارش نیز قیمت دلار حدود ۲۳ درصد افزایش یافته است. این تغییرات ارزی می‌تواند بر هزینه تامین کالاهای اساسی و در نتیجه میزان اعتبار مورد نیاز برای حفظ قدرت خرید خانوارها اثرگذار باشد.

از این منظر، مبلغ کالابرگ را نمی‌توان جدا از تغییرات نرخ ارز و تورم کالاهای اساسی بررسی کرد.

چرا تامین منابع پایدار کالابرگ مهم است؟

طرح کالابرگ در ابتدا به‌عنوان سازوکاری برای جبران آثار حذف ارز ترجیحی و انتقال حمایت به مصرف‌کننده نهایی طراحی شد. بر این اساس، قرار بود بخشی از افزایش قیمت کالاهای اساسی از طریق اعتبار کالابرگ به خانوارهای هدف بازگردد.

در مراحل ابتدایی اجرای طرح نیز بخشی از منابع از محل صندوق توسعه ملی و بودجه تامین شد. اما با افزایش تعداد مشمولان و بالا رفتن هزینه اجرای طرح، نیاز به منابع مالی مستمر و قابل اتکا بیشتر شده است.

به همین دلیل، منابعی مانند مطالبات دولت یا صرفه‌جویی در مصرف سوخت تنها در صورتی می‌توانند پشتوانه مناسبی برای کالابرگ باشند که میزان، زمان وصول و تداوم آنها مشخص باشد.

سرنوشت کالابرگ در ماه‌های آینده چه می‌شود؟

افزایش اعتبار کالابرگ از ۱۵ مهرماه در حالی در دستور کار دولت قرار گرفته که هنوز دو موضوع اساسی یعنی میزان دقیق افزایش و دهک‌های مشمول نهایی نشده است.

آنچه تاکنون مشخص شده، تصویب کلیات افزایش اعتبار و تاکید دولت بر تامین منابع پایدار است. حداقل افزایش ۳۰۰ هزار تومانی نیز از سوی وزیر اقتصاد مطرح شده، اما رقم نهایی پرداخت به تصمیم دولت درباره جامعه هدف و منابع مالی بستگی خواهد داشت.

در نهایت، موفقیت طرح افزایش کالابرگ فقط به مبلغی که در مهرماه به حساب خانوارها اختصاص پیدا می‌کند وابسته نیست. میزان تورم، تغییر قیمت کالاهای اساسی، نرخ ارز و توان دولت برای تامین منابع پایدار تعیین می‌کند که این افزایش اعتبار تا چه اندازه می‌تواند قدرت خرید خانوارها را حفظ کند.