تعادل جدید در بورس

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار سهام پس از عبور از یکی از پرتنش ترین مقاطع سال، نشانه هایی از تغییر فاز و بازتعریف انتظارات را بروز داده است. افت قیمت ها در پی جنگ ۱۲ روزه، نگرانی از فعال شدن مکانیسم ماشه و تداوم ابهام های سیاسی، فضای احتیاطی سنگینی بر معاملات بورس حاکم کرده بود و بسیاری از فعالان انتظار تداوم ریزش ها را داشتند. با این حال، همزمانی اصلاح قیمتی سهام با رشد نرخ دلار باعث شد در پایان تابستان، بخشی از بازار به سطوحی برسد که از منظر سرمایه گذاری جذاب تر ارزیابی می شود. در چنین فضایی، بار دیگر متغیرهای کلان اقتصادی به ویژه نرخ ارز، سیاست های پولی و جهت گیری دولت در بودجه، به کانون توجه تحلیلگران بازگشته است.

آیا بورس به تعادل جدید رسیده است

کارشناسان بازار سرمایه معتقدند رشد اخیر بورس، اگرچه برای بسیاری غیرمنتظره بود، اما از الگویی تبعیت می کند که پس از سال ۱۳۹۹ در بازار سهام شکل گرفته است. در این الگو، سهام شاخص ساز و صنایع بزرگ نقش موتور محرک بازار را بر عهده دارند. با وجود فشار فروش و اصلاح های مقطعی، تداوم ارزش معاملات و گردش نسبتا بالای نقدینگی نشان می دهد تقاضا برای سهام بنیادی همچنان در بازار فعال است. در کنار این موضوع، تغییر رویکرد سیاستگذار در نظام ارزی شرکت ها، راه اندازی تالارهای جدید ارزی و ارسال سیگنال های حمایتی، چشم انداز سودآوری بنگاه ها را تقویت کرده است. تداوم یا توقف این روند بیش از هر عامل دیگری به مسیر نرخ ارز، نرخ بهره بدون ریسک و سیاست های اقتصادی دولت در سال پیش رو وابسته است.

تحلیل محمدرضا شکوهی از روند شاخص کل

محمدرضا شکوهی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به شرایط پس از جنگ ۱۲ روزه، معتقد است افت قیمت سهام در آن مقطع باعث شد بسیاری از فعالان بازار با پیش بینی فعال شدن مکانیسم ماشه، انتظار کاهش بیشتر قیمت ها را داشته باشند. با این حال، اصلاح قیمت سهام در کنار رشد نرخ دلار موجب شد قیمت ها در پایان فصل تابستان به سطوحی برسد که خرید و سرمایه گذاری در آنها توجیه پذیر شود. به گفته او، بازار سرمایه ایران به طور سنتی واکنش سریعی به انتظارات ارزی نشان می دهد و هرگونه شتاب در افزایش نرخ دلار می تواند سودآوری شرکت های صادرات محور و صنایع بزرگ را تقویت کند.

وی با اشاره به رفتار شاخص کل افزود که رشد اخیر بازار مطابق روند پس از سال ۹۹ و با محوریت سهام شاخص ساز رقم خورد. شاخص در این دوره عمدتا روندی صعودی داشت و اصلاحی که در ابتدای هفته گذشته رخ داد، پس از یک دوره رشد قابل توجه، طبیعی و حتی ضروری بود. شکوهی تاکید کرد که همزمان با این اصلاح، ارزش معاملات و گردش نقدینگی همچنان در سطوح نسبتا بالا باقی مانده و این موضوع نشان می دهد تقاضا برای سهام بنیادی با چشم انداز سودآوری مناسب همچنان در بازار وجود دارد.

نقش دلار و سیاست های پولی در آینده بازار

این کارشناس بازار سرمایه بر این باور است که مسیر آینده بورس به شدت تحت تاثیر انتظارات از نرخ دلار، نرخ بهره بدون ریسک و سیاست های دولت در سال آینده قرار دارد. به گفته او، تغییر رئیس کل بانک مرکزی می تواند در تعیین نرخ ارز مرجع صنایع و همچنین نرخ بهره بدون ریسک نقش مهمی ایفا کند. سیاست دولت بر حذف نرخ های متعدد ارز و حرکت به سمت تثبیت آن متمرکز شده و در لایحه بودجه نیز تلاش شده نرخ تالار دوم جایگزین سایر نرخ ها شود. این اقدام می تواند نرخ ارز مرجع صنایع را به قیمت های بازار آزاد نزدیک تر کند و بر سودآوری شرکت ها اثرگذار باشد.

شکوهی همچنین به موضوع حذف ارز ترجیحی اشاره کرد و گفت اصرار دولت و بانک مرکزی بر این سیاست می تواند تاثیر قابل توجهی بر سودآوری برخی صنایع مانند دارویی ها داشته باشد. از سوی دیگر، با توجه به پیش بینی میزان انتشار اوراق بدهی در بودجه سال آینده، این احتمال وجود دارد که دولت به دنبال کاهش نرخ بهره در بازار بدهی باشد. اگرچه تغییر سیاست های انقباضی گذشته ریسک افزایش نقدینگی و تورم را به همراه دارد، اما در صورت تحقق، می تواند اثر مثبتی بر بازار سرمایه داشته باشد.

دیدگاه بهروز صنوبری مهر درباره محرک های رشد بورس

بهروز صنوبری مهر، کارشناس بازار سرمایه، عامل اصلی رشد اخیر بازار سهام را تغییر رویکرد قانون گذار نسبت به سیاست های ارزی شرکت های پذیرفته شده در بورس می داند. او معتقد است در گذشته، با وجود رشد نرخ دلار در بازار آزاد، شرکت ها ملزم بودند ارز حاصل از فعالیت خود را با نرخی ثابت عرضه کنند و در نتیجه منافع افزایش نرخ ارز به طور کامل به سهامداران منتقل نمی شد. اما در روزهای اخیر، با رشد نرخ دلار در تالار اول، راه اندازی تالار دوم ارز و فراهم شدن امکان فروش ارز برای برخی شرکت ها، چشم انداز افزایش سودآوری بنگاه ها تقویت شده است.

وی همچنین به اصلاح حجم مبنا در نمادهای بورسی، تغییر برخی سرفصل های مالیات بر صادرات و سایر سیگنال های حمایتی اشاره کرد و این اقدامات را نشانه ای از حمایت سیاستگذار از بازار سرمایه دانست. به گفته صنوبری مهر، با ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۵ و تاکید دولت بر حذف رانت های ناشی از نظام ارزی چند نرخی، می توان به تداوم رشد بازار سهام امیدوار بود.

چشم انداز صنایع و پایداری روند بازار

صنوبری مهر معتقد است اثر تحولات اخیر در برخی صنایع بیش از سایر گروه ها نمایان خواهد شد. به گفته او، صنایعی مانند پالایش، غذا و دارو و پتروشیمی های بین مجتمعی بیشترین بهره را از این تغییرات خواهند برد. همچنین با توجه به رشد تورم، زمینه افزایش سودآوری در سایر صنایع نیز فراهم شده و این موضوع می تواند به رشد قیمتی گسترده تر در بازار منجر شود. در مجموع، اصلاحات اخیر بازار ماهیتی موقت دارد و در صورت تداوم سیاست های فعلی، بازار سرمایه به تدریج توان بازتاب تغییرات نرخ ارز در عملکرد شرکت ها را پیدا کرده و چشم انداز آن همچنان قابل اتکا ارزیابی می شود.