بورس در مسیر رشد تورمی/ قیمت دلار موتور اصلی بازار سهام شد

به گزارش سرمایه و بورس، رشد اخیر بورس تهران بیش از آنکه حاصل بهبود واقعی اقتصاد باشد، تحت تأثیر رشد نرخ دلار و تورم شکل گرفته است؛ تحلیلی که پیام الیاس کردی، تحلیل‌گر بازار سرمایه، از روند فعلی بازار سهام ارائه می‌دهد. به گفته او، بخش مهمی از صعود اخیر بورس در واقع جبران رشدی است که پس از حذف ارز ترجیحی و شوک ارزی به تعویق افتاد و حالا با کاهش نسبی تنش‌های نظامی، خود را در قیمت سهام نشان داده است.

پرشد فعلی بازار از کجا می‌آید؟

پیام الیاس کردی، تحلیل‌گر بازار سرمایه، در بررسی روند اخیر بورس تهران، ریشه بخشی از رشد چشمگیر بازار را به اتفاقاتی نسبت داد که پیش از جنگ رخ داده بود.

به گفته او، در دی‌ماه و پس از حذف ارز ترجیحی، یک شوک ارزی به اقتصاد وارد شد که از یک سو ارزش دلاری بورس را کاهش داد و از سوی دیگر زمینه رشد شاخص بازار سهام را فراهم کرد.

با این حال، افزایش تهدیدهای نظامی و احتمال وقوع جنگ باعث شد واکنش بورس به این تغییرات اقتصادی با تأخیر همراه شود. اکنون بخشی از رشدی که در بازار سهام مشاهده می‌شود، از نگاه این تحلیل‌گر، جبران همین عقب‌ماندگی است.

حذف ارز ترجیحی چه اثری بر بورس گذاشت؟

حذف ارز ترجیحی یکی از اتفاقات مهمی بود که پیش از آغاز جنگ بر فضای اقتصادی و بازار سرمایه اثر گذاشت. پس از این تغییر، نرخ ارز با افزایش همراه شد و ساختار قیمت‌گذاری و هزینه شرکت‌ها نیز تحت تأثیر قرار گرفت.

کردی معتقد است اگرچه این شوک ارزی در همان زمان اتفاق افتاد، اما فضای سیاسی و نظامی اجازه نداد اثر کامل آن بلافاصله در بورس نمایان شود.

به این ترتیب، بازار سهام برای مدتی از رشد مورد انتظار خود عقب ماند و اکنون با کاهش بخشی از ریسک‌های سیاسی، این عقب‌ماندگی در حال جبران است.

آرام شدن فضای جنگی به کمک بورس آمد

یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر روند اخیر بورس، کاهش نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های نظامی است.

کردی با اشاره به شرایط پس از جنگ ۴۰ روزه معتقد است مشخص شدن محدود بودن دامنه حمله نظامی به ایران، تا حدی از فشار روانی بازار کاست و به سرمایه‌گذاران اجازه داد با آرامش بیشتری به بازار سهام بازگردند.

کاهش ریسک وقوع یک درگیری گسترده‌تر می‌تواند باعث شود بخشی از سرمایه‌هایی که در دوره بحران از بورس خارج شده بودند، به تدریج به بازار بازگردند.

رشد تورمی بورس چیست؟

از نگاه کردی، مهم‌ترین تغییر در ساختار بازار سرمایه ایران، تبدیل شدن مدل رشد بورس به چیزی است که او آن را «مدل پس از ۹۷» می‌نامد.

در این مدل، رشد بازار سهام الزاماً به معنای رشد اقتصادی نیست. در شرایطی که رشد واقعی اقتصاد محدود باشد، افزایش نرخ دلار و تورم می‌تواند ارزش ریالی شرکت‌ها و قیمت سهام را افزایش دهد.

به عبارت دیگر، بورس می‌تواند از نظر ریالی رشد کند، در حالی که ارزش واقعی یا دلاری آن افزایش چندانی نداشته باشد.

کردی معتقد است سرمایه‌گذاران نیز به این نتیجه رسیده‌اند که در شرایط فعلی نباید انتظار رشد اقتصادی قابل‌توجهی را داشته باشند و به همین دلیل، افزایش قیمت دارایی‌ها و تورم به محرک اصلی بازار سهام تبدیل شده است.

بورس با افزایش دلار رشد می‌کند

بر اساس این تحلیل، یکی از مهم‌ترین محرک‌های بورس در شرایط فعلی نرخ دلار است. هر زمان قیمت ارز افزایش پیدا می‌کند، ارزش ریالی بسیاری از دارایی‌ها و شرکت‌های بورسی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

این مسئله به‌ویژه برای شرکت‌های صادرات‌محور اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا افزایش نرخ ارز می‌تواند درآمد ریالی آنها را افزایش دهد.

به همین دلیل، در مدل رشد تورمی بورس، رشد قیمت دلار می‌تواند به رشد شاخص کل منجر شود؛ حتی اگر در بخش واقعی اقتصاد اتفاق مثبتی به همان اندازه رخ نداده باشد.

آیا بورس می‌تواند از دلار جلو بزند؟

کردی معتقد است بازار سهام در دو سال آینده نمی‌تواند از دلار جلو بزند و ارزش دلاری بورس احتمالاً با رشد قابل‌توجهی همراه نخواهد شد.

او با اشاره به تجربه سال ۱۳۹۹ گفت که در آن مقطع، بورس وارد دوره‌ای استثنایی شد و حمایت جدی دولت نیز در رشد بازار نقش داشت.

با این حال، از نگاه این تحلیل‌گر، در شرایط فعلی نشانه‌ای از تکرار آن حمایت گسترده وجود ندارد و مگر اینکه دولت بار دیگر به‌طور جدی از بازار سرمایه حمایت کند، نمی‌توان انتظار داشت ارزش دلاری بورس با سرعت زیادی افزایش پیدا کند.

ارزش دلاری بورس چقدر است؟

بر اساس اظهارات این تحلیل‌گر، ارزش دلاری بازار سهام در حال حاضر حدود ۱۰۷ میلیارد دلار است.

کردی همچنین اشاره کرده است که در یک هفته حدود ۱۰ میلیارد دلار از ارزش دلاری بازار کاسته شده بود. به گفته او، اگر نرخ دلار طی یک ماه اخیر ثابت باقی می‌ماند، ارزش دلاری بورس می‌توانست از محدوده ۱۲۰ میلیارد دلار نیز عبور کند.

این موضوع نشان می‌دهد رشد اسمی شاخص کل لزوماً به معنای افزایش ارزش واقعی بازار نیست و برای ارزیابی دقیق وضعیت بورس باید شاخص‌هایی مانند ارزش دلاری بازار نیز مورد توجه قرار گیرند.

هشدار به سهامداران؛ فریب رشد اسمی بورس را نخورید

یکی از مهم‌ترین هشدارهای این تحلیل‌گر به سرمایه‌گذاران، توجه نکردن صرف به رشد عددی شاخص است.

کردی معتقد است سرمایه‌گذاران نباید تنها به بازدهی ریالی بورس نگاه کنند؛ زیرا افزایش قیمت دلار می‌تواند باعث شود ارزش ریالی دارایی‌ها افزایش پیدا کند، بدون اینکه قدرت خرید یا ارزش واقعی سرمایه به همان میزان بیشتر شده باشد.

به گفته او، بازارهای دیگری مانند خودرو و مسکن نیز در همین شرایط با افزایش قیمت مواجه شده‌اند. بنابراین برای ارزیابی عملکرد بورس باید پرسید آیا بازدهی سهام از رشد قیمت دلار و تورم بیشتر بوده است یا خیر.

دو ریسک بزرگ بورس؛ جنگ و تصمیمات ناگهانی

بازار سهام در شرایط فعلی با دو نگرانی مهم مواجه است. نخستین نگرانی به تحولات نظامی و احتمال افزایش دوباره تنش‌ها مربوط می‌شود.

کردی معتقد است فعالان بازار به تحولات پایان هفته توجه ویژه‌ای دارند و هرگونه افزایش ریسک نظامی می‌تواند بر رفتار معامله‌گران اثر بگذارد.

دومین نگرانی نیز تصمیمات ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی سیاستگذاران است. تصمیماتی که بدون مقدمه و پیش‌بینی بازار اتخاذ شوند، می‌توانند در مدت کوتاهی مسیر معاملات سهام را تغییر دهند.

پیش‌بینی بورس هفته آینده؛ رشد آرام ادامه دارد؟

کردی درباره چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس معتقد است رشد آرام بازار سهام می‌تواند در هفته آینده نیز ادامه داشته باشد.

البته این پیش‌بینی مشروط به افزایش نیافتن سطح تنش‌های نظامی است. در صورت حفظ شرایط فعلی و ادامه روند نرخ ارز، بازار سهام همچنان می‌تواند از محل رشد ریالی شرکت‌ها و دارایی‌ها مورد حمایت قرار گیرد.

به گفته این تحلیل‌گر، افزایش قیمت ارز در نیمه نخست شهریورماه نیز می‌تواند زمینه ادامه رشد ریالی بورس را فراهم کند.

بهترین استراتژی سرمایه‌گذاری تا پایان ۱۴۰۵ چیست؟

این تحلیل‌گر بازار سرمایه توصیه می‌کند سرمایه‌گذاران تمام دارایی خود را در یک بازار متمرکز نکنند.

به گفته کردی، بازار سرمایه، سکه و طلا، طلای آب‌شده و ارز می‌توانند با نسبت‌های مختلف در یک سبد سرمایه‌گذاری قرار بگیرند.

او معتقد است استفاده از سبد متنوع دارایی تا پایان سال ۱۴۰۵ می‌تواند در شرایط تورمی فعلی، استراتژی مناسب‌تری نسبت به تمرکز تمام سرمایه روی یک بازار باشد.

پیش‌بینی قیمت دلار و طلا تا پایان سال

کردی در ادامه چشم‌انداز مثبتی برای قیمت دلار و طلا ترسیم کرده و معتقد است روند افزایش قیمت این دو دارایی تا پایان سال ادامه خواهد داشت.

او دلیل اصلی این پیش‌بینی را شرایط تورمی اقتصاد می‌داند و به آمار تورمی اشاره می‌کند که از فشار بالای تورم بر اقتصاد حکایت دارد.

بر اساس این دیدگاه، تا زمانی که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی به‌صورت پایدار کاهش پیدا نکنند، بازارهای دارایی مانند دلار و طلا همچنان می‌توانند مقصد بخشی از نقدینگی باشند.

تورم بالا چه بلایی سر بورس می‌آورد؟

رشد تورمی بورس یک شمشیر دو لبه است. از یک سو افزایش نرخ ارز و تورم می‌تواند قیمت اسمی سهام و شاخص کل را بالا ببرد، اما از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید و نبود رشد اقتصادی واقعی می‌تواند مانع از افزایش ارزش دلاری بازار شود.

به همین دلیل، افزایش شاخص بورس به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده بهبود وضعیت اقتصاد یا افزایش ثروت واقعی سهامداران باشد.

اگر تورم بالا ادامه پیدا کند، احتمال رشد اسمی بازار سهام وجود خواهد داشت؛ اما برای اینکه بورس وارد یک روند بنیادی و پایدار شود، بهبود متغیرهای واقعی اقتصاد نیز ضروری است.

بورس در مسیر رشد تورمی؛ دلار همچنان تعیین‌کننده است

مجموع تحلیل ارائه‌شده نشان می‌دهد بورس تهران در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به نرخ دلار و تورم وابسته شده است. حذف ارز ترجیحی، شوک ارزی و تأخیر ناشی از جنگ، بخشی از عوامل زمینه‌ساز رشد اخیر بازار بوده‌اند و کاهش نسبی نگرانی‌های نظامی نیز فرصت بروز این اثرات را فراهم کرده است.

با این حال، سرمایه‌گذاران نباید تنها به رشد اسمی شاخص کل نگاه کنند. ارزش دلاری بورس، نرخ ارز، تورم، سودآوری شرکت‌ها و ریسک‌های سیاسی همگی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

بر اساس پیش‌بینی این تحلیل‌گر، رشد آرام بورس در هفته آینده می‌تواند ادامه داشته باشد؛ مشروط بر اینکه سطح تنش‌های نظامی افزایش پیدا نکند. در چنین شرایطی، نرخ دلار همچنان یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد ریالی بازار سهام خواهد بود.