روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی از اعتراضات اخیر بازاریان و کسبه نوشت: «به ما گفتند مغازهها را باز کنید»، این را یکی از کسبه پاساژ علاءالدین میگوید. دو روز بعد از اعتراض به قیمت ارز و وضعیت معیشت که از بازار علاءالدین و چارسو شروع شد؛ فضا تقریبا آرام است. رفت و آمد در این منطقه به صورت عادی در جریان است و مغازهها باز هستند. با این حال زیر پل حافظ و حوالی هر دو پاساژ حضور نیروی انتظامی کاملا محسوس است.
بازار ارز در اولین روز معاملاتی زمستان روندی صعودی داشت و دلار با رشد ۶۰۰ تومانی نسبت به معاملات نقدی روز گذشته تا رقم ۱۳۱ هزار و ۸۰۰ تومان معامله شد. این افزایش قیمت، بازگشت اسکناس آمریکایی به کانال ۱۳۱ هزار تومانی را نشان میدهد و نشانه تقویت سمت تقاضا در بازار است.
نوسانات قیمت دلار این روزها تنها بر بازار ارز و کالا اثر نگذاشته، بلکه رفتار فروشندگان و حتی اخلاق مشتریمداری را نیز تحتتأثیر قرار داده است؛ بهگونهای که در دورههای جهش ارزی، پدیده «نفروختن کالا» به یکی از چالشهای جدی بازار تبدیل شده است.
آذرماه ۱۴۰۳ برای بازار ارز ایران ماهی پرنوسان، پرریسک و سرشار از بازتعریفهای قیمتی بود؛ ماهی که در آن دلار و سایر ارزها کمتر تابع منطق کلاسیک عرضه و تقاضا بودند و بیش از هر چیز تحتتأثیر انتظارات تورمی، نااطمینانی سیاسی و سیگنالهای سیاستی حرکت کردند. نتیجه این شرایط، بازاری بود که از عقبنشینی آرام آغاز شد، به رکوردشکنیهای پیدرپی رسید، با مداخلات بازارساز چند کانال اصلاح کرد و در نهایت در ارتفاعی بالاتر از گذشته به تعادل موقت رسید.
در روزهای اخیر نرخ دلار به سقف تاریخی ۱۳۱ هزار تومان رسید و قیمت سکه نیز در سطح ۱۴۰ میلیون تومان تثبیت شد. این روند افزایشی، پیشبینیهای قبلی درباره سقف ۱۵۰ هزار تومانی دلار تا پایان سال را دیگر دور از ذهن نشان نمیدهد و بازار طلا و ارز را در وضعیت پرتنشی قرار داده است.
قیمت دلار در هفتههای اخیر روند صعودی پرشتابی را طی کرده و رکوردهای تازهای ثبت کرده است. کارشناسان اقتصادی عوامل مختلفی را بهعنوان ریشههای جهش ارز معرفی میکنند، اما برخی معتقدند این نوسانات نه ریشه سیاسی دارد، نه تحریمی و نه جنگی، بلکه ناشی از عوامل داخلی مانند کسری تراستیها، چاپ پول و ادغام بانکهاست. در مقابل، مرتضی افقه، اقتصاددان، این توضیحات را سادهسازی بحران عمیق ارزی میداند و ریشه اصلی جهش دلار را ضعف حکمرانی اقتصادی و کمبود منابع ارزی کشور میداند.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در جمعی از دانشجویان به تشریح دلایل افزایش نرخ ارز و تورم پرداخت و با اشاره به متغیرهای کلان اقتصادی و تحولات سیاسی ـ امنیتی اخیر، افزایش قیمت دلار را نتیجه مجموعهای از عوامل ساختاری و بیرونی دانست؛ اظهاراتی که واکنشهای مختلفی را در فضای رسانهای و اقتصادی بهدنبال داشته است.
از زمان تصویب لایحه حذف چهار صفر از پول ملی تا امروز، قیمت دلار بیش از ۱۵ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که بار دیگر نگرانیها درباره اجرای این سیاست پولی در شرایط بیثبات اقتصادی را پررنگ کرده و هشدار کارشناسان نسبت به بازگشت سریع صفرها به پول ملی را جدیتر ساخته است.
قیمت دلار در بازار آزاد امروز با روند صعودی همراه بود و از ۱۳۰ هزار تومان در ابتدای معاملات به ۱۳۱ هزار و ۷۰۰ تومان در ادامه روز رسید. این افزایش سه هزار تومانی نسبت به روز گذشته نگرانیهای جدیدی را در بازار ارز ایجاد کرده است.
قیمت دلار طی یک ماه گذشته با شتابی کمسابقه وارد مسیر صعودی شده و در دو روز اخیر در محدوده ۱۲۸ هزار تومان معامله شده است. نوسان منفی محدود در معاملات روز یکشنبه نیز نتوانسته فضای روانی بازار ارز را تغییر دهد و بررسیها نشان میدهد معاملهگران این افتهای مقطعی را نه نشانه پایان روند صعودی، بلکه فرصتی برای خرید تلقی میکنند.
