قیمت دلار در روزهای اخیر با ثبت سقف تاریخی ۱۳۱ هزار تومان، دوباره به کانون توجه فعالان اقتصادی و افکار عمومی بازگشته است. همزمان با این جهش قیمتی، روایت‌های متفاوتی درباره ریشه‌های رشد نرخ ارز مطرح می‌شود؛ از انکار نقش سیاست و تحریم گرفته تا تأکید بر متغیرهای بنیادین اقتصاد. پیام الیاس‌کردی، کارشناس بازارهای مالی، تلاش کرده با نگاهی کلان، دلایل اصلی این صعود کم‌سابقه را توضیح دهد و از «مثلث فشار» بر بازار ارز سخن گفته است.

تازه ترین داده های منتشر شده از سوی بانک مرکزی نشان می دهد که اقتصاد ایران در مردادماه با یکی از سریع ترین آهنگ های رشد نقدینگی در سه سال اخیر روبه رو شده است. نرخ رشد نقطه به نقطه نقدینگی در این ماه به ۳۶.۶ درصد رسید و پس از مدت ها دوباره به محدوده های هشدار نزدیک شد. این شاخص از شهریور ۱۴۰۱ تا پیش از تابستان امسال به ارقامی بالاتر از ۳۵ درصد نرسیده بود اما از تیرماه روند صعودی آن آغاز شد و در مرداد شدت بیشتری پیدا کرد.

محمدرضا فرزین رئیس کل بانک مرکزی در جلسه علنی صبح امروز مجلس و در جریان بررسی عملکرد یک‌ساله دولت در اجرای برنامه هفتم توسعه، گزارشی از اقدامات و دستاوردهای بانک مرکزی در اصلاح نظام بانکی و سیاست‌های پولی ارائه داد. او اعلام کرد از مجموع ۹۶ حکم قانونی مرتبط با بانک مرکزی، تاکنون ۵۷ حکم تدوین و اجرا شده، ۲۷ حکم در مرحله نهایی‌سازی قرار دارد و ۱۲ حکم دیگر نیز با همکاری دستگاه‌های اجرایی در دست اقدام است.

آمار کل‌های پولی منتشر شده از سوی بانک مرکزی نشان می‌دهد نرخ رشد نقدینگی در خرداد 1404 به 32.4 درصد رسیده که بالاترین سطح در 26 ماه اخیر است. این رقم از هدف‌گذاری اعلام‌شده بانک مرکزی عبور کرده و نگرانی‌ها درباره فشارهای تورمی را افزایش داده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد استفاده دولت از تنخواه‌گردان خزانه و استقراض از بانک مرکزی حدود یک‌سوم نقدینگی خلق‌شده در بهار امسال را تشکیل داده است.