همزمان با تشدید تورم، تداوم تحریمها و افت مداوم ارزش ریال، تمایل شهروندان ایرانی برای حفظ ارزش داراییها به سمت گزینههای جایگزین افزایش یافته است؛ روندی که شباهتهایی با بحران مالی سالهای اخیر لبنان دارد. در چنین شرایطی، رمزارزها بهویژه بیتکوین بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفتهاند و برخی آن را به عنوان ابزاری برای ذخیره ارزش و کاهش اثرات تورم میدانند.
اقتصاد ایران طی دو دهه گذشته با مجموعهای از بحرانهای همزمان مواجه شده که کاهش رفاه خانوارها، افزایش نااطمینانی و تضعیف ساختارهای تولیدی را به دنبال داشته است. مسعود نیلی، اقتصاددان و استاد دانشگاه صنعتی شریف، این وضعیت را حاصل «بیست سال خطای راهبردی سیاستگذاری» میداند که انباشت آنها اقتصاد کشور را شکننده کرده است.
در شرایطی که بحرانهای اقتصادی و سیاسی بر زندگی مردم در ایران سایه انداخته، طلا بیش از هر زمان دیگری به عنوان یک دارایی امن مورد توجه قرار گرفته است. افزایش تورم، کاهش ارزش پول ملی و رشد نااطمینانیهای اقتصادی باعث شده بسیاری از مردم برای حفظ ارزش سرمایه خود به بازار طلا روی بیاورند. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که علاوه بر انتخاب طلا، زمان مناسب خرید و فروش نیز نقش تعیینکنندهای در میزان سود سرمایهگذاران دارد.
هر زمان خبر کمبود دارو، ارز، نان یا روغن منتشر میشود، روایت غالب خیلی سریع شکل میگیرد؛ روایت «مردم سودجو». در این روایت، مقصر اصلی نه سیاستگذاری، بلکه مصرفکننده یا واسطهای معرفی میشود که از شرایط سوءاستفاده کرده است. اما واقعیت اقتصاد، پیچیدهتر از این تصویر ساده است و بازار سیاه بیش از آنکه محصول طمع فردی باشد، نتیجه شکاف میان سیاست رسمی و واقعیت اقتصادی است.
جمعی از استادان، پژوهشگران و کنشگرانِ حوزههای اقتصاد و علوم اجتماعی در نامه مهم به رئیس جمهور تاکید کردند: اصلاح قیمت بنزین و سایر حاملهای انرژی، اگر قرار است به عدالت منجر شود باید با اصلاح همزمان سمت هزینههای بودجه حکمرانی همراه باشد.
برنامههای دولت برای مهار کسری بودجه و کنترل ناترازیهای اقتصادی وارد مرحلهای تازه شده است؛ جایی که وزارت اقتصاد اعلام میکند سیاستهای عمرانی، مالی و بانکی کشور با هدف کاهش تورم و تقویت توان اقتصادی دولت بازطراحی خواهد شد. تأکید اصلی دولت بر کاهش کسری بودجه، ساماندهی نظام بانکی و جلوگیری از اتلاف منابع در پروژههای کماثر است؛ موضوعی که میتواند مسیر اقتصاد را در ماههای آینده تحت تأثیر قرار دهد.
