برندگان و بازندگان بورس در سیاست تک‌نرخی شدن ارز

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، اجرایی شدن سیاست تک‌نرخی شدن ارز بار دیگر به یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث در بازار سرمایه تبدیل شده است؛ سیاستی که سال‌ها مطالبه فعالان بورسی بوده و اکنون آثار آن بر شرکت‌های تولیدی، وارداتی و صادرات‌محور با دقت بیشتری رصد می‌شود. علیرضا خان‌محمدی، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است اگر این سیاست به‌صورت پایدار اجرا شود، می‌تواند پیامدهای معناداری برای بورس و اقتصاد کشور به همراه داشته باشد.

اثر تک‌نرخی شدن ارز بر کلیت بازار سرمایه

به گفته خان‌محمدی، اثر تک‌نرخی شدن ارز بر تمام صنایع بازار سرمایه یکسان نیست. برخی شرکت‌ها که پیش‌تر مواد اولیه خود را با ارز ارزان‌تر وارد می‌کردند و محصولاتشان را با قیمت‌های ریالی بالاتر به فروش می‌رساندند، اکنون با افزایش بهای تمام‌شده مواجه خواهند شد. در همین حال، شرکت‌هایی که به دلیل نوع تجهیزات، تکنولوژی تولید یا ساختار هزینه‌ای، امکان تطبیق سریع بهای تمام‌شده با نرخ جدید ارز را ندارند، در کوتاه‌مدت اثرات منفی این سیاست را تجربه می‌کنند.

زمان منتفع شدن شرکت‌های بورسی از تک‌نرخی شدن ارز

در مقابل، شرکت‌های صادرات‌محور و بانک‌هایی که نرخ تسعیر ارز نقش پررنگی در صورت‌های مالی آن‌ها دارد، از مهم‌ترین منتفعان این سیاست محسوب می‌شوند. این تحلیلگر بازار سرمایه تأکید می‌کند که هرچند در کوتاه‌مدت ممکن است افزایش هزینه‌ها اثر مثبتی بر سودآوری نداشته باشد، اما در بلندمدت و با تعدیل نرخ فروش متناسب با بهای تمام‌شده، این شرکت‌ها در فصل‌های آتی به‌تدریج از تک‌نرخی شدن ارز منتفع خواهند شد.

ابهام در پایداری سیاست ارزی جدید

خان‌محمدی با اشاره به اینکه هنوز ارز به‌طور کامل تک‌نرخی نشده است، می‌گوید بخشی از این روند به کاهش فاصله نرخ دلار نیما و بازار آزاد بازمی‌گردد و بخش دیگر به بحث حذف ارز ترجیحی مربوط است. به گفته او، هنوز حذف قطعی ارز ترجیحی مطرح نیست و باید منتظر ماند و دید آیا کاهش فاصله نرخ‌ها تداوم خواهد داشت یا مانند تجربه‌های گذشته، پس از مدتی دوباره شکاف میان نرخ‌ها افزایش می‌یابد.

اثر مثبت تک‌نرخی شدن ارز بر صنایع صادرات‌محور

به باور این کارشناس، صنایعی مانند پتروشیمی، فولاد، کاشی و سرامیک و همچنین شرکت‌های سیمانی فعال در مناطق مرزی که سهم صادراتی بالاتری دارند، بیشترین اثر مثبت را از تک‌نرخی شدن ارز خواهند پذیرفت. همچنین افزایش نرخ حواله‌ها، تأثیر مستقیمی بر بهبود نرخ تسعیر ارز بانک‌ها دارد و می‌تواند سودآوری این گروه را تقویت کند.

صنایع آسیب‌پذیر از تغییرات ارزی

در مقابل، شرکت‌هایی که مبنای فعالیت آن‌ها واردات است یا مواد اولیه خود را با دلار بازار توافقی تأمین می‌کنند، با افزایش هزینه‌ها و کاهش حاشیه سود روبه‌رو خواهند شد. در صنعت دارو نیز اگرچه هنوز ارز ترجیحی حذف نشده است، اما در صورت حذف آن، شرکت‌هایی که ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی دریافت می‌کردند و محصولات خود را در بازار عرضه می‌کردند، ممکن است جذابیت سودآوری گذشته را از دست بدهند.

تک‌نرخی شدن ارز و آینده قیمت‌گذاری دستوری

خان‌محمدی معتقد است حذف قیمت‌گذاری دستوری در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد، اما هماهنگی میان وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی می‌تواند نویدبخش حرکت تدریجی به سمت عقلانیت بیشتر در سیاست‌گذاری اقتصادی باشد.به گفته او، اگر تک‌نرخی شدن ارز یک تصمیم دائمی باشد و نه موقت، این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز حذف پایدار قیمت‌گذاری دستوری و کاهش چالش‌های ساختاری اقتصاد شود.

افزایش ارزآوری و تسهیل بازگشت ارز صادراتی

این تحلیلگر بازار سرمایه تأکید می‌کند که تک‌نرخی شدن ارز تا حد زیادی می‌تواند به حل مشکل بازگشت ارز صادراتی کمک کند. فاصله زیاد میان نرخ رسمی و بازار آزاد، یکی از دلایل اصلی ضعف شرکت‌های صادرات‌محور در ایفای تعهدات ارزی بوده است. به گفته خان‌محمدی، با کاهش این فاصله، جذابیت صادرات افزایش می‌یابد، ارزآوری کشور تقویت می‌شود و شرکت‌هایی که پیش‌تر تمایلی به بازگشت ارز نداشتند، به انجام این کار ترغیب خواهند شد؛ موضوعی که با مجوز عرضه ارز پتروشیمی‌ها در تالار دوم نیز نشانه‌های آن دیده می‌شود.