مرتضی زمانیان معاون سیاستگذاری و راهبری اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی، در یک برنامه تلویزیونی به تشریح جزئیات سیاست اصلاح ارز ترجیحی کالاهای اساسی و نحوه توزیع منابع آن در قالب طرح کالابرگ خانوار پرداخت و تاکید کرد که تغییر رویکرد دولت با هدف حمایت مؤثرتر از اقشار آسیبپذیر و صیانت از سفره مردم انجام شده است.
مژگان خانلو، سخنگوی ستاد بودجه و رئیس امور هماهنگی سازمان برنامه و بودجه، در نشستی تخصصی روند بررسی لایحه بودجه سال آینده را تشریح کرد و گفت لایحه بودجه به دولت بازنگشته و رسیدگی به آن با اعمال اصلاحات مورد توافق دولت و مجلس در کمیسیون تلفیق ادامه یافته است. به گفته او، مطابق ماده ۱۸۲ قانون، بررسی بودجه ابتدا از کمیسیون تلفیق آغاز میشود و در صورت تصویب، به صحن علنی مجلس میرود.
سید علی مدنیزاده درباره برنامه تیم اقتصادی دولت برای کنترل تورم اظهار داشت که هدفگذاری نرخ تورم بر عهده بانک مرکزی است، اما دولت تمام تمرکز خود را بر کاهش تورم قرار داده است. وی تاکید کرد که در دو ماه ابتدایی اجرای طرح حذف ارز ترجیحی و نیمایی ممکن است نرخ ارز افزایش یابد، اما از ماه سوم انتظار میرود تورم ماهانه به طور قابل توجهی کاهش پیدا کند.
حذف ارز ترجیحی و یکسانسازی نرخ ارز، یکی از مهمترین تحولات اقتصادی امسال بوده که آثار عمیقی بر ساختار مالی و سودآوری شرکتهای فعال در بازار سرمایه بر جای خواهد گذاشت. این تصمیم که با هدف شفافسازی یارانههای ارزی و واقعیسازی قیمتها اتخاذ شده، گروههای صنعتی مختلف را تحت تاثیر قرار داده است؛ به طوری که برخی صنایع از افزایش نرخ فروش و برخی دیگر از رشد هزینههای تمامشده متاثر خواهند شد.
حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی پس از ماهها بحث و گمانهزنی، سرانجام وارد فاز اجرایی شد و سیاست کالابرگ بهعنوان ابزار جایگزین، با تصمیم تیم اقتصادی دولت به مرحله اجرا رسید. سیاستی که به باور اقتصاددانان میتواند به کاهش رانت و فساد منجر شود، اما همزمان پیامدهای تورمی و افزایش قیمتها را نیز در کوتاهمدت بهدنبال داشته است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت سیزدهم تکنرخی کردن ارز در شرایط تحریمی و جنگ اقتصادی را غیر ممکن دانست و تاکید کرد که اجرای این سیاستها بدون مهار کامل بازار و کنترل انتظارات تورمی امکانپذیر نیست. سید احسان خاندوزی در تشریح دیدگاههای خود، با تفکیک دو موضوع «حذف ارز ترجیحی» و «تکنرخی کردن ارز» هشدارها و پیشنهادهای خود درباره سیاستهای ارزی و معیشتی را بیان کرد.
اجرایی شدن سیاست تکنرخی شدن ارز بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث در بازار سرمایه تبدیل شده است؛ سیاستی که سالها مطالبه فعالان بورسی بوده و اکنون آثار آن بر شرکتهای تولیدی، وارداتی و صادراتمحور با دقت بیشتری رصد میشود. علیرضا خانمحمدی، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است اگر این سیاست بهصورت پایدار اجرا شود، میتواند پیامدهای معناداری برای بورس و اقتصاد کشور به همراه داشته باشد.
بانک مرکزی با اعلام نرخ ارز در تالار اول و دوم مرکز مبادله، عملا از تکنرخی شدن ارز خبر داد؛ اقدامی که نشان میدهد سیاستگذار پولی در مسیر حذف نرخهای دستوری و حرکت به سمت سازوکار بازار، گام عملی برداشته است.
یکی از مهمترین ابهامات طرح جدید دولت برای حذف ارز ترجیحی و جایگزینی آن با کالابرگ، نحوه تأمین منابع مالی این سیاست حمایتی است؛ موضوعی که دولت با ارائه توضیحات رسمی تلاش کرده شفافسازی کرده و نگرانیها درباره تورمزایی و کسری بودجه را کاهش دهد.
تیم اقتصادی دولت با تصمیمی مهم و بحثبرانگیز، مسیر حمایت از کالاهای اساسی را تغییر داد و منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی را بهجای تخصیص به واردکنندگان، مستقیما در قالب کالابرگ به خانوارهای ایرانی اختصاص داد؛ تصمیمی که میتواند پایان یکی از پرچالشترین سیاستهای ارزی سالهای اخیر باشد و ساختار یارانهای کشور را وارد مرحلهای جدید کند.
