تک‌نرخی شدن ارز چه تاثیری بر قیمت دلار گذاشت؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، با گذشت ۴۴ روز از اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، بررسی روند معاملات نشان می‌دهد اگرچه در روزهای ابتدایی فاصله نرخ دلار در مرکز مبادله و بازار آزاد کاهش یافت، اما این شکاف بار دیگر افزایشی شده و همزمان با رشد نرخ ارز، اثرات آن در انتظارات تورمی و قیمت کالاها نیز نمایان شده است.

افزایش نرخ دلار در مرکز مبادله طی ۴۴ روز اخیر

حدود یک ماه و نیم از اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز می‌گذرد و در این مدت ساختار قبلی نرخ‌گذاری شامل تالار اول و دوم حذف شده است. بر اساس آخرین آمار ثبت شده در روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴، نرخ هر دلار آمریکا در مرکز مبادله به ۱۳۶ هزار و ۷۳۰ تومان رسید که نسبت به روز قبل حدود ۳۰۰ تومان افزایش داشته است.
بررسی روند قیمتی نشان می‌دهد نرخ دلار در مرکز مبادله از ۱۵ دی تا ۲۸ بهمن ۱۴۰۴، در کمتر از ۴۴ روز حدود ۸ هزار تومان افزایش یافته است؛ موضوعی که به‌طور مستقیم بر افزایش قیمت کالاها و تشدید فشارهای تورمی تاثیرگذار بوده است.

جهش نرخ ارز همزمان با اجرای سیاست تک‌نرخی شدن

در روز ۱۵ دی ۱۴۰۴ و همزمان با اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، قیمت دلار در مرکز مبادله به‌صورت ناگهانی از ۸۴ هزار و ۸۰۰ تومان به ۱۲۸ هزار و ۶۰۰ تومان افزایش یافت که نشان‌دهنده جهش بیش از ۴۳ هزار تومانی در یک روز بود.
این روند صعودی در هفته‌های بعد نیز ادامه یافت و نرخ ارز به تدریج به سطوح بالاتر رسید. افزایش ناگهانی نرخ رسمی ارز، هزینه تامین ارز برای واردکنندگان را افزایش داد و همین موضوع به رشد قیمت بسیاری از کالاها در بازار منجر شد.

افزایش دوباره فاصله دلار رسمی و بازار آزاد

در زمان اجرای این سیاست، قیمت دلار در بازار آزاد حدود ۱۳۹ هزار و ۶۰۰ تومان بود، اما اکنون این نرخ به بیش از ۱۶۰ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب، دلار در بازار آزاد طی این مدت بیش از ۲۱ هزار تومان افزایش قیمت را تجربه کرده است.
در روزهای ابتدایی اجرای سیاست تک‌نرخی، فاصله قیمت دلار در مرکز مبادله و بازار آزاد به کمتر از ۵ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش یافت، اما این اختلاف مجددا افزایش پیدا کرده و نشان‌دهنده بازگشت شکاف ارزی است.

هدف‌گذاری بانک مرکزی برای کنترل تورم

یکی از مهم‌ترین اهداف اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، کنترل نرخ دلار و مهار تورم عنوان شده بود. با این حال، آمارهای موجود نشان می‌دهد نرخ ارز همچنان در مسیر صعودی قرار دارد و تاثیر محسوسی در کنترل قیمت‌ها مشاهده نشده است.
هدف دیگر این سیاست، کاهش فساد ناشی از چندنرخی بودن ارز و افزایش شفافیت در تخصیص منابع ارزی بود. با این حال، ارزیابی دقیق میزان موفقیت این سیاست در کاهش فساد نیازمند بررسی در بازه زمانی طولانی‌تری است.

پیامدهای تک‌نرخی شدن ارز بر اقتصاد

افزایش نرخ ارز رسمی در کنار رشد دلار در بازار آزاد، باعث افزایش انتظارات تورمی شده و بسیاری از فعالان اقتصادی، رشد بیشتر قیمت‌ها را پیش‌بینی می‌کنند. این موضوع می‌تواند بر بازارهای مختلف از جمله طلا، خودرو و کالاهای مصرفی تاثیرگذار باشد.
کارشناسان معتقدند تداوم موفقیت این سیاست به میزان عرضه ارز، مدیریت انتظارات تورمی و شرایط سیاسی و اقتصادی آینده بستگی دارد.