تشکیل جلسه اخیر ستاد تنظیم بازار و اظهارات معاون اول رئیسجمهور درباره برخورد جدی با گرانفروشی و احتکار، بار دیگر نگاهها را به سمت سیاستهای دولت در مهار تورم جلب کرده است. هرچند دولت با ابزارهای تعزیراتی و کنترل قیمتها تلاش میکند ثبات را به بازار بازگرداند، اما تجربه نشان داده این سیاستها اغلب به معنای آغاز موجهای جدید تورمی هستند.
فساد اقتصادی موسوم به «چای دبش» نخستین بار در ۱۱ آذر ۱۴۰۲ افشا شد؛ فسادی که حجم آن ۳.۴ میلیارد دلار برآورد شده است. در آن زمان، دلار در بازار آزاد حدود ۵۰ هزار و ۵۰۰ تومان بود و ارزش ریالی پرونده به ۱۷۱.۷ همت میرسید. اما امروز با نرخ ۱۰۵ هزار تومانی دلار، همان رقم معادل ۳۵۷ همت محاسبه میشود؛ عددی که بزرگی این فساد مالی را بیش از پیش آشکار میکند.
بورس تهران در آستانه معاملات چهارشنبه دوم مهر ۱۴۰۴ در شرایطی ویژه و حساس قرار گرفته است. نوسانات شکننده سهشنبه و همزمانی آن با اخبار سیاسی از نیویورک، نگاه فعالان بازار را بیش از هر زمان دیگری به تحولات دیپلماتیک دوخته است. ورود عباس عراقچی به آمریکا کورسویی از امید برای کاهش فشارهای خارجی و بهبود فضای روانی بازار ایجاد کرده اما خروج سرمایه حقیقی و فشار عرضه همچنان تهدیدی جدی برای روند صعودی بورس محسوب میشود.
نیمه نخست سال ۱۴۰۴ برای بازارهای مالی ایران با نوسانات و شوکهای متعدد سیاسی و اقتصادی همراه بود. از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل گرفته تا احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه، همه این تحولات بر روند بازارهای مالی تاثیرگذار بودند. با این حال، نقره توانست در ۶ ماهه نخست سال صدرنشین بازدهی بازارها شود و رشد ارزش قابل توجهی را ثبت کند.
معاملات امروز بازار بورس تهران با رشد اندکی همراه بود، اما فشار عرضه همچنان در بیشتر نمادها مشاهده شد. شاخص کل با افزایش ۴,۰۸۷ واحدی معادل ۰.۱۶ درصد به سطح ۲,۵۴۴,۲۶۰ واحد رسید، در حالی که شاخص هموزن با کاهش ۹۹۹ واحدی معادل ۰.۱۳ درصد به ۷۷۵,۶۴۱ واحد کاهش یافت. این موضوع نشان میدهد اگرچه نمادهای شاخصساز کمی صعود کردهاند، اما فشار فروش در کلیت بازار ادامه دارد.
بازگشت تحریمهای شورای امنیت علیه ایران، اقتصاد کشور را در یکی از پرریسکترین مقاطع سالهای اخیر قرار داده است. رأی اخیر شورای امنیت به احیای محدودیتها و فعال شدن مکانیسم ماشه، فضای نااطمینانی را به شدت افزایش داده و به گفته کارشناسان، در صورت شکست مذاکرات، نهتنها تجارت خارجی و درآمدهای ارزی ایران با بحران مواجه خواهد شد، بلکه بنگاههای صنعتی نیز ناگزیر از بازنگری فوری در ساختار هزینهها و ارتقای بهرهوری برای بقا خواهند بود.
نیمه نخست سال ۱۴۰۴ با فراز و فرودهای جدی در بازارهای دارایی همراه بود. صندوقهای درآمد ثابت با ثبت بازدهی ۱۶.۶۹ درصدی در جایگاه نخست بهترین گزینههای سرمایهگذاری قرار گرفتند. پس از آن، طلا با رشد ۱۶.۶۲ درصدی، سپردههای بانکی با بازدهی ۱۲ درصدی، دلار با رشد ۶.۱۵ درصدی و سکه با صعود ۳.۰۷ درصدی عملکرد مثبتی از خود بهجا گذاشتند. در مقابل، بورس با افت ۶.۲۷ درصدی به بازنده اصلی این دوره تبدیل شد.
نیمه نخست سال ۱۴۰۴ با عملکردی متضاد در میان ابزارهای مالی بازار سرمایه به پایان رسید. در حالی که شاخص کل بورس تنها ۶ درصد رشد داشت و صندوقهای اهرمی با افتهای سنگین مواجه شدند، بازار طلا و صندوقهای مبتنی بر آن توانستند بازدهی مثبت و قابلتوجهی ثبت کنند.
بورس تهران در معاملات روز دوشنبه ۳۱ شهریورماه با بازگشت نسبی تقاضا و ورود پول حقیقی توانست بخشی از افتهای اخیر را جبران کند. ورود وزیر امور خارجه به نیویورک و قرار گرفتن مذاکرات دیپلماتیک در کانون توجه، یکی از عوامل اثرگذار بر فضای روانی بازار بود.
بازار سهام تهران در آخرین روز معاملاتی تابستان با رشد شاخص کل و حمایت نمادهای بزرگ از جمله فملی و فولاد، سبزپوش شد و بخشی از ریزشهای دو روز گذشته را جبران کرد. این در حالی است که کارنامه ششماهه بازار همچنان منفی بوده و شاخصها در نمای بلندمدت وضعیت مطلوبی ندارند.
