بازار خودروی ایران در ماههای اخیر با رکود عمیقی روبهرو بوده است؛ رکودی که تنها به کاهش معاملات ختم نمیشود، بلکه مجموعهای از عوامل اقتصادی، مدیریتی و سیاسی دست به دست هم دادهاند تا فضای بیاعتمادی و بیثباتی را در این صنعت کلیدی ایجاد کنند.
بحث تکنرخی شدن ارز بار دیگر به یکی از جدیترین موضوعات اقتصاد ایران تبدیل شده است. در شرایطی که وزیر اقتصاد از آن حمایت میکند و رئیس کل بانک مرکزی بر حفظ ساختار چندنرخی تأکید دارد، اختلاف دیدگاهها نشان میدهد رسیدن به یک نرخ واحد ارزی بدون اصلاحات اساسی امکانپذیر نخواهد بود.
بورس تهران در هفته چهارم شهریور ماه با شروعی امیدوارکننده کار خود را آغاز کرد اما در ادامه با کاهش قدرت خریداران و افزایش فشار فروش، بازدهی شاخصهای اصلی بازار منفی شد. در شرایطی که اخبار سیاسی ابتدای هفته باعث رشد نسبی بازار شده بود، در نیمه دوم هفته احتیاط معاملهگران و رشد بازارهای موازی مسیر بورس را تغییر داد.
شاخص کل بورس تهران امروز با افت ۳۸,۷۹۹ واحدی معادل ۱.۴۷ درصد کاهش یافت و به کانال ۲,۵۹۲,۰۱۰ واحد رسید. شاخص هموزن نیز با کاهش ۵,۳۵۹ واحدی معادل ۰.۶۷ درصد به ۷۹۰,۷۵۵ واحد سقوط کرد. بازار در معاملات امروز روند منفی داشت و فشار فروش در اکثر نمادها محسوس بود.
بررسی دادههای تاریخی و شاخصهای اقتصادی نشان میدهد که ایران باوجود برخورداری از منابع غنی و موقعیت ژئوپلیتیک ممتاز، طی دهههای اخیر در مقایسه با بسیاری از همسایگان خود در مسیر رفاهی رو به عقب حرکت کرده است.
بررسی وضعیت دستمزد و معیشت کارگران در ایران طی یک دهه اخیر نشان میدهد که شکاف میان درآمدها و هزینههای زندگی هر سال بیشتر شده است. با وجود افزایش اسمی حداقل دستمزد، قدرت خرید کارگران در برابر کالاهای اساسی، مسکن، خودرو و حتی دلار به شدت کاهش یافته و بخش بزرگی از جامعه کارگری زیر خط فقر مطلق قرار گرفتهاند.
بازار مسکن از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون در رکودی عمیق قرار داشته و تغییرات قیمتی آن طی پنج ماه اخیر چندان چشمگیر نبوده است. بررسیها نشان میدهد قیمت دلاری مسکن در بازه فروردین تا مرداد بیش از ۲۱ درصد افزایش یافته، در حالی که بازدهی ریالی تنها حدود ۹ درصد بوده است. این موضوع بیانگر آن است که نوسانات دلار عامل اصلی تغییرات ارزش دلاری مسکن بوده و نه افزایش تقاضا یا رونق معاملات.
بورس ایران در روزهای پایانی شهریور ۱۴۰۴ در شرایطی پرابهام و پرنوسان قرار گرفته است. از یک سو ریسکهای سیاسی به ویژه احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه فضای معاملاتی را تحت تاثیر قرار داده و از سوی دیگر، سهامداران در انتظار انتشار گزارشهای بنیادی شرکتها هستند. این ترکیب، فضایی دوگانه ساخته که در آن تصمیمگیریهای محتاطانه و پرهیز از هیجان بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
کشمکش تازه میان ایرانخودرو و سازمان تعزیرات بر سر اتهام گرانفروشی، بار دیگر بحث قیمتگذاری دستوری و انحصار در بازار خودرو را به موضوعی داغ تبدیل کرده است. در حالی که سازمان تعزیرات ایرانخودرو را به دلیل افزایش قیمت بیش از سقف قانونی جریمه کرده، مدیران این شرکت معتقدند مبنای قانونی برای محدودیت قیمتگذاری وجود نداشته است.
معاملات روز گذشته بورس تهران بار دیگر تحتتأثیر موج فروش شدید قرار گرفت و شاخصها بهطور یکپارچه سرخپوش شدند. غلبه عرضه بر تقاضا موجب شد ۷۹ درصد نمادها در محدوده منفی قرار گیرند و ارزش صفهای فروش به ۲.۷ همت برسد.
