بازار مسکن ایران این روزها درگیر رکودی عمیق و فرسایشی شده؛ رکودی که به گفته نایبرئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک، ریشه در نوسانات شدید نرخ ارز، کاهش محسوس ساختوساز و حذف عملی تقاضای مصرفی دارد و باعث شده معاملات در پایینترین سطوح خود قرار بگیرد.
بازار مسکن پس از رکود طولانیمدت، با کندی روند رشد مواجه شده و ناآرامیهای اخیر موجب کاهش حجم معاملات شده است. هرچند قیمتها تغییر محسوسی نداشته و در برخی موارد با افزایش همراه بوده است، اما چشمانداز بازار مسکن همچنان تحت تاثیر شرایط اقتصادی و سیاسی کشور قرار دارد.
وزارت راه و شهرسازی قصد دارد با تهاتر داراییهای خود، حدود ۱۰ هزار واحد مسکن استیجاری برای زوجهای جوان خریداری کند. اما این پرسش مطرح است که میزان امکانپذیری اجرای این طرح چقدر خواهد بود و ابهامات وارد بر آن چیست؟ فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن تاکید میکند که اجرای طرح مسکن استیجاری در بازار مسکن شروع خوبی پس از خلف وعدههای بسیار و طرحهای روی کاغذ مانده است، اما برای موفقیت این طرح، ایجاد شرکتهای اجارهداری مسکن ضرورت دارد.
در روزهای اخیر که اعتراضات شدت بیشتری گرفته شود، شاهد قطعی سراسری اینترنت و پیامک در کل کشور بودیم؛ موضوعی که منجر به اختلال در روند کاری برخی کسبوکارها از جمله خریدوفروش مسکن و ثبت معاملات ملکی شده است.
بازارهای موازی مانند سهام، طلا، سکه و ارز در حالی طی ماههای اخیر با نوسانات و رشدهای قابل توجهی همراه بودهاند که بازار مسکن همچنان در رکودی عمیق به سر میبرد و از این موج تورمی عقب مانده است. همین موضوع، بسیاری از متقاضیان مسکن را در وضعیت شک و تردید قرار داده و این سوال را در ذهن آنها مطرح کرده است که آیا اکنون زمان مناسبی برای خرید خانه است یا باید منتظر ماند؟
بررسی فایلهای فروش بازار مسکن تهران نشان میدهد الگوی قیمتگذاری در هفتههای اخیر دستخوش تغییر شده و بیشترین تعدیل قیمتی مربوط به واحدهای قدیمیساز بوده است؛ موضوعی که از تغییر رفتار فروشندگان در واکنش به رکود و تحولات سیاسی اخیر حکایت دارد.
خرید واحد مسکونی ۷۵ متری در تهران امروز به یک چالش جدی برای خانوارها تبدیل شده است؛ اگرچه این متراژ بهعنوان حداقل استاندارد سکونت از سوی سیاستگذاران تعریف شده، اما واقعیت بازار نشان میدهد بودجه لازم برای چنین واحدی بسته به منطقه، از حدود ۲.۳ میلیارد تومان تا بیش از ۱۴ میلیارد تومان متغیر است. افت توان خرید خانوارها باعث شده تقاضا به سمت ریزمتراژها سوق پیدا کند و زندگی در واحدهایی نزدیک به حداقل استاندارد، به یک انتخاب ناخواسته تبدیل شود.
سمانه محرمی نمین، کارشناس و نایب رییس دوم اتحادیه مشاوران املاک تهران، وضعیت بازار مسکن را متاثر از نوسانات افزایشی قیمت ارز و طلا دانست و توضیح داد که برخی متقاضیان بالقوه ترجیح میدهند فعلاً مستاجر بمانند و سرمایه خود را به بازار طلا و ارز منتقل کنند. وی افزود با این حال، پیشبینی میشود در ماههای دی و بهمن، بازار ملک شاهد رونق معاملات بدون هیجان قیمتی باشد.
بازار مسکن ایران همچنان زیر سایه رکود عمیق، نااطمینانیهای سیاسی و جهش پرشتاب سایر بازارهای دارایی قرار دارد. در حالی که دلار و طلا مسیر صعودی خود را طی کردهاند، مسکن از نگاه برخی تحلیلگران به بازاری جامانده تبدیل شده است؛ بازاری که در صورت تغییر شرایط سیاسی و اقتصادی، میتواند با جهش قیمتی روبهرو شود. با این حال، فعالان حوزه ساختوساز معتقدند واقعیتهای میدانی مسکن با تحلیلهای شتابزده فاصله دارد و آینده این بازار بیش از هر چیز به امنیت سرمایهگذاری، سیاستهای بودجهای دولت و شرایط سیاسی وابسته است.
لایحه پیشنهادی بودجه سال ۱۴۰۵ هفته گذشته توسط رئیسجمهوری به مجلس تقدیم شد و در این میان بودجه وزارت راه و شهرسازی و صندوق ملی مسکن رشد یافته است. با این حال کارشناسان معتقدند این افزایش بودجه نمیتواند به حل بحران مسکن کمک کند و بخش عمدهای از چالشهای حوزه مسکن همچنان باقی خواهد ماند.
