با نزدیک شدن به شب یلدا، رصد بازار آجیل و خشکبار از افزایش قابلتوجه قیمتها و تنوع بالای نرخها حکایت دارد؛ بازاری که تحتتأثیر تورم، رشد هزینههای تولید و کاهش قدرت خرید خانوارها، وارد یکی از گرانترین یلداهای سالهای اخیر شده است.
قیمت ساندویچ در تهران طی ده سال گذشته چنان جهشی تجربه کرده که این غذای ساده و محبوب را از یک انتخاب روزمره به یک خوراک نیمهلوکس تبدیل کرده است. مقایسه قیمتها از سال ۱۳۹۴ تا امروز نشان میدهد ساندویچها بین ۸۰۰ تا ۲۴۰۰ درصد افزایش قیمت داشتهاند؛ افزایشی که نه فقط در آمارها، بلکه در زندگی مردم احساس میشود.
تازهترین آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران نشان میدهد گوجه فرنگی در آبان ۱۴۰۴ با ثبت رشد ۴۳.۱ درصدی نسبت به ماه قبل، بیشترین افزایش قیمت را در میان اقلام خوراکی تجربه کرده است. این در حالی است که لیمو ترش نیز با جهش بیسابقه قیمت نسبت به سال گذشته رکورددار افزایش سالانه شده است.
بازار گوجه فرنگی در ماههای اخیر با نوسانات شدیدی مواجه شده و این محصول پرمصرف به یکی از گرانترین اقلام سبد خوراکی خانوار تبدیل شده است؛ موضوعی که به گفته فعالان بازار، تحتتأثیر کاهش عرضه و صادرات گسترده رخ داده است.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از تورم دهکهای هزینهای در مهرماه ۱۴۰۴ نشان میدهد که دهک دهم کمترین و دهک دوم بیشترین تورم نقطه به نقطه را تجربه کردهاند. بر اساس این گزارش، تورم نقطهای کل کشور در مهرماه به ۴۸.۶ درصد رسیده و تورم نقطهای اکثر دهکها از مرز ۵۰ درصد عبور کرده است. بررسیها نشان میدهد که اختلاف سطح هزینه و ترکیب سبد مصرفی خانوارها در دهکهای مختلف، عامل اصلی تفاوت در میزان تورم تجربهشده میان طبقات مختلف اقتصادی است.
تازهترین دادههای مرکز آمار نشان میدهد نسبت هزینه سبد خوراکیها به حداقل دستمزد یک خانواده چهارنفره در مهرماه به حدود ۷۰ درصد رسیده است؛ در حالی که مهر سال گذشته این نسبت ۵۵.۴ درصد بود. رشد شدید قیمت مواد غذایی در کنار ثبات حقوق، قدرت خرید خانوار را به شدت کاهش داده و نشانههای فقر کالری را در سفره ایرانیان تقویت کرده است.
تازهترین آمارهای تورم خوراکی در شهریورماه نشان میدهد سهم سبد مواد غذایی از حداقل حقوق به ۶۲.۸ درصد رسیده است؛ در حالی که این رقم در شهریور سال گذشته ۵۴ درصد بود. افزایش ۸.۸ واحد درصدی سهم خوراکیها از حداقل دستمزد طی یک سال، نشانه روشنی از تشدید فشار معیشتی بر خانوارهای ایرانی است.
دولت قصد دارد از ابتدای سال ۱۴۰۵ طرح پرداخت منظم و ماهانه کالابرگ الکترونیکی را بهصورت رسمی و سراسری اجرا کند؛ طرحی که هدف آن هدایت یارانهها به کالاهای ضروری و کاهش انحراف مصرف خانوارها عنوان شده است.
پس از جنگ ۱۲روزه با رژیم صهیونیستی هرچند مشکلات حملونقل و تأمین مواد غذایی بهسرعت برطرف شد، اما برخی واحدهای تولیدی از شرایط بهوجود آمده سوءاستفاده کرده و دست به گرانفروشی زدند. یکی از نمونههای بارز این تخلفات، افزایش غیرمتعارف قیمت قارچ خوراکی است که همچنان ادامه دارد و مصرفکنندگان را با فشار اقتصادی جدی مواجه کرده است.
مدیرکل دفتر جمعیت، نیروی کار و اقتصاد خانوار مرکز آمار ایران اعلام کرد: در سال ۱۴۰۳ رشد متوسط درآمد سالانه خانوارهای شهری و روستایی بیشتر از رشد متوسط هزینه کل سالانه آنها بوده است.
