با بازگشت تحریمها، سفره مردم بیش از گذشته کوچکتر و پرهزینهتر خواهد شد. تشدید محدودیتهای بینالمللی نه تنها هزینه واردات را بالا میبرد، بلکه بر هزینههای تولید داخلی نیز اثرگذار است. این وضعیت در نهایت فشار بیشتری بر اقشار کمدرآمد و متوسط جامعه وارد کرده و قدرت خرید خانوارها را کاهش میدهد.
دولت در راستای تقویت معیشت خانوارهای کمدرآمد، طرح کالابرگ الکترونیکی را در آبان ۱۴۰۴ اجرایی کرده است. این طرح با هدف افزایش قدرت خرید خانوارها و تامین کالاهای اساسی بهصورت غیرنقدی طراحی شده و جایگزین بخشی از یارانههای نقدی شده است.
تازهترین دادههای رسمی از وضعیت فقر در کشور نشان میدهد که شکاف میان درآمد خانوارها و هزینههای واقعی زندگی روزبهروز در حال افزایش است. در حالی که دولت از افزایش حقوقها و پرداخت یارانهها سخن میگوید، قدرت خرید مردم عملاً کاهش یافته و بسیاری از خانوارها حتی از تأمین نیازهای اولیه خود بازماندهاند.
خانوار ایرانی در سالهای اخیر زیر فشار تورم مزمن، کاهش قدرت خرید و تأثیر تحریمهای خارجی روزگار گذرانده است. اکنون، با احتمال بازگشت تحریمهای شورای امنیت، نگرانیها درباره تشدید این وضعیت افزایش یافته است. آلبرت بغزیان، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و تحلیلگر اقتصادی، در گفتوگویی به بررسی ابعاد اقتصادی و اجتماعی این تحریمها بر معیشت مردم و طبقه متوسط پرداخت.
بازار مسکن تهران این روزها شاهد شکاف طبقاتی عمیقی است؛ در حالی که بسیاری از شهروندان حتی توان خرید یک خانه معمولی را ندارند، قیمت برخی واحدهای لوکس پایتخت به میلیونها دلار رسیده است. این خانهها با امکانات هتلهای پنجستاره رقابت میکنند و تنها در دسترس اقلیتی خاص از جامعه قرار دارند.
مرکز آمار در تازهترین گزارش خود از شاخص بهای نهادههای ساختمانی در تهران، رکوردی جدید از تورم این بخش را ثبت کرده است. طبق این آمار، همه شاخصهای فصلی، نقطهای و سالانه در بهار ۱۴۰۴ افزایش یافتهاند و تورم نقطه به نقطه با رقم ۴۹.۷ درصد، بیشترین سطح سه سال اخیر را نشان میدهد.
بررسی وضعیت دستمزد و معیشت کارگران در ایران طی یک دهه اخیر نشان میدهد که شکاف میان درآمدها و هزینههای زندگی هر سال بیشتر شده است. با وجود افزایش اسمی حداقل دستمزد، قدرت خرید کارگران در برابر کالاهای اساسی، مسکن، خودرو و حتی دلار به شدت کاهش یافته و بخش بزرگی از جامعه کارگری زیر خط فقر مطلق قرار گرفتهاند.
همزمان با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، دغدغه تأمین لوازمالتحریر به یکی از مهمترین مسائل خانوادهها تبدیل شده است. بررسیها نشان میدهد حداقل هزینه تهیه وسایل مورد نیاز یک دانشآموز مقطع ابتدایی در سال جاری حدود ۳ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان برآورد میشود.
حسین محمودی، کارشناس اقتصادی و کارآفرین، با اشاره به افت ۶۵ درصدی قدرت خرید خانوارها در پنج سال اخیر، دریافت وام بانکی را برای بسیاری از مردم یک ضرورت جدی دانست. او تأکید کرد که علاوه بر اعطای تسهیلات، باید سیاستهای مؤثری برای افزایش قدرت خرید مردم و بهبود وضعیت معیشتی در دستور کار قرار گیرد.
