در اولین ماه زمستان بازار اجاره‌نشینی تهران تحت‌تاثیر چهار متغیر اصلی با جابه‌جایی قابل‌توجه تقاضا به سمت محدوده‌های خروجی شهر و لبه خط محدوده جنوبی پایتخت مواجه شد. بر اساس شاخص اجاره مسکن، وضعیت بازار اجاره در دی‌ماه با نوعی ثبات نسبی ماهانه همراه بوده و میانگین اجاره‌بهای هر مترمربع واحد مسکونی در مناطق ۲۲گانه تهران، با فرض تبدیل کامل پول پیش به اجاره ماهانه، در سطح حدود ۴۵۰ هزار تومان نوسان کرده است؛ به‌طوری‌که میانگین اجاره ماهانه یک آپارتمان ۷۰ متری در تهران به حدود ۳۱ میلیون تومان می‌رسد.

طرح مسکن استیجاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سیاست‌های دولت برای ساماندهی بازار اجاره و حمایت از مستأجران، به‌ویژه زوج‌های جوان و دهک‌های کم‌درآمد، در آستانه ورود به مرحله ثبت‌نام قرار گرفته و طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، متقاضیان واجد شرایط می‌توانند تا پایان سال جاری برای بهره‌مندی از این طرح اقدام کنند؛ برنامه‌ای که با هدف کاهش فشار اجاره‌نشینی، ایجاد ثبات نسبی در بازار مسکن و تقویت امنیت سکونتی خانوارهای فاقد توان خرید طراحی شده است.

افزایش ناگهانی قیمت دلار تا محدوده ۱۴۰ هزار تومان در یک‌ماه گذشته، شوک تازه‌ای به بازار اجاره مسکن تهران وارد کرده و باعث شده اجاره‌بهای واحدهای کوچک در برخی مناطق پایتخت تا ۷۵ درصد افزایش یابد؛ جهشی که فشار سنگینی را بر مستأجران تحمیل کرده و بازار اجاره را وارد فاز پرتنش جدیدی کرده است.

ثبت نام برای مسکن استیجاری تا پایان سال جاری آغاز می‌شود و متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سامانه «تم» نسبت به ثبت درخواست خود اقدام کنند. احسان مسعودی، مشاور معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، شرایط و اولویت‌های ثبت نام را تشریح کرد.

بررسی بازار رهن و اجاره مسکن در تهران نشان می‌دهد با بودجه ۵۰۰ میلیون تومانی، امکان رهن کامل آپارتمان تا سقف ۷۰ مترمربع تنها در برخی مناطق شهر فراهم است و محدودیت‌هایی بر اساس موقعیت جغرافیایی وجود دارد.

آمارهای رسمی مرکز آمار ایران از تداوم روند کاهشی تورم اجاره مسکن از مهرماه سال گذشته خبر می‌دهد؛ با این حال، فعالان بازار اجاره معتقدند قیمت‌های پیشنهادی موجران در هفته‌های اخیر افزایش یافته اما به دلیل افت محسوس تقاضا، این رشد قیمت‌ها در قراردادهای نهایی تعدیل می‌شود.

بازار بزرگ تهران این روزها تحت فشار اجاره‌های نجومی قرار گرفته و بسیاری از بازاریان با چالش جدی در ادامه فعالیت کسب و کار خود مواجه شده‌اند. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد حتی مغازه‌های کوچک با متراژ محدود، ماهانه صدها میلیون تومان اجاره دریافت می‌کنند که معیشت و توان ادامه فعالیت کاسبان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

هم‌زمان با اجرای طرح مسکن استیجار عمومی از سوی دولت و ورود به فصل زمستان، بازار اجاره مسکن روزهای نسبتا آرامی را پشت سر می‌گذارد؛ به‌طوری‌که نه‌تنها رشد قیمتی نسبت به تابستان مشاهده نمی‌شود، بلکه در برخی واحدهای بزرگ‌متراژ حتی کاهش نرخ نیز گزارش شده است. مشاوران املاک معتقدند افت تقاضا در نیمه دوم سال، عامل اصلی این ثبات و کاهش محدود قیمت‌ها بوده است.

بازار مسکن تهران با شکافی عمیق و کم‌سابقه روبه‌رو شده است؛ شکافی که یک‌سوی آن، خانوارهایی قرار دارند که حتی توان پرداخت اجاره یک واحد معمولی را ندارند و سوی دیگر، ساختمان‌هایی لوکس در شمال پایتخت که شارژ ماهانه آن‌ها با ودیعه اجاره یک خانه در جنوب شهر برابری می‌کند. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد اجاره خانه‌های لوکس در تهران به ارقامی رسیده که فاصله‌ای چشمگیر با واقعیت معیشتی بخش بزرگی از جامعه دارد.

سمانه محرمی نمین، کارشناس و نایب رییس دوم اتحادیه مشاوران املاک تهران، وضعیت بازار مسکن را متاثر از نوسانات افزایشی قیمت ارز و طلا دانست و توضیح داد که برخی متقاضیان بالقوه ترجیح می‌دهند فعلاً مستاجر بمانند و سرمایه خود را به بازار طلا و ارز منتقل کنند. وی افزود با این حال، پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های دی و بهمن، بازار ملک شاهد رونق معاملات بدون هیجان قیمتی باشد.