تک‌نرخی شدن ارز و اثر آن بر بورس؛ چرا بازار سرمایه امیدوار شد؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، با انتصاب عبدالناصر همتی به ریاست بانک مرکزی و تاکید او بر اجرای تدریجی سیاست تک‌نرخی شدن ارز، بازار ارز و سرمایه وارد فاز جدیدی از انتظارات شده‌اند؛ به‌طوری‌که افزایش نرخ دلار در تالار دوم مرکز مبادله و نزدیک شدن آن به بازار آزاد، سیگنال مثبتی به بورس ارسال کرده و امیدواری نسبت به واقعی‌تر شدن سود شرکت‌های صادرات‌محور را افزایش داده است.

پرش نرخ دلار در مرکز مبادله و واکنش مثبت بورس
پس از این انتصاب، قیمت دلار در تالار دوم مرکز مبادله با پرش‌های قابل توجهی افزایش یافت و در فاصله‌ای کمتر از ۱۰ درصد با نرخ بازار آزاد قرار گرفت. این همگرایی نرخ‌ها، از نگاه فعالان بازار سرمایه، نشانه‌ای از آغاز عملی فرآیند تک‌نرخی شدن ارز تلقی می‌شود؛ فرآیندی که می‌تواند ساختار سودآوری شرکت‌های بورسی را شفاف‌تر کند.

تک‌نرخی شدن ارز؛ مطالبه قدیمی اقتصاد و بازار سرمایه
امیرعلی امیرباقری، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به استقبال بورس از این سیاست گفت: مطالبه تک‌نرخی شدن ارز موضوع جدیدی نیست و سال‌هاست هم بازار سرمایه و هم کل اقتصاد کشور آن را دنبال می‌کنند. به گفته او، ارز چندنرخی با وجود توجیه حمایت از مصرف‌کننده، در عمل به ابزاری برای توزیع رانت میان گروه‌های خاص تبدیل شده است.

ارز چندنرخی؛ منبع رانت و انحراف منابع
این کارشناس تاکید کرد: سود ناشی از اختلاف نرخ ارز که می‌توانست به سهامداران شرکت‌ها و بدنه اقتصاد بازگردد، به جیب افرادی رفت که ارز ترجیحی دریافت کردند و منابع ارزی را به چرخه واقعی اقتصاد بازنگرداندند. همین مساله باعث شد بخش بزرگی از منافع شرکت‌های بورسی از دسترس سهامداران خارج شود.

سهامداران چرا از تک‌نرخی شدن ارز حمایت می‌کنند؟
امیرباقری توضیح داد: سهامداران تمایلی ندارند ارزش ارزی که بخشی از دارایی شرکت‌ها محسوب می‌شود، به واسطه سیاست‌های چندنرخی به دیگران منتقل شود. از نگاه بازار سرمایه، شفافیت نرخ ارز به معنای بازگشت منافع واقعی شرکت‌ها به صاحبان سهام است.

واقعی شدن نرخ ارز و افزایش سودآوری شرکت‌ها
به گفته این کارشناس، بخش بزرگی از شرکت‌های اثرگذار بر شاخص بورس، صادرکننده و دلاری هستند. در نتیجه، واقعی شدن نرخ ارز و ورود منابع ارزی حاصل از آن به ترازنامه شرکت‌ها، در میان‌مدت و بلندمدت به افزایش سودآوری و بهبود عملکرد عملیاتی آن‌ها منجر می‌شود.

شوک تورمی کوتاه‌مدت؛ هزینه جراحی اقتصادی
امیرباقری در پاسخ به نگرانی‌ها درباره شوک تورمی تک‌نرخی شدن ارز گفت: حذف ارز چندنرخی نوعی جراحی اقتصادی است؛ برداشتن توموری سرطانی که دهه‌ها در بدن اقتصاد ایران رشد کرده بود. طبیعی است که این جراحی در کوتاه‌مدت با شوک تورمی همراه باشد، اما ادامه وضعیت فعلی هزینه‌های به‌مراتب سنگین‌تری دارد.

هماهنگی اقتصاد با نرخ جدید ارز در بلندمدت
او افزود: اقتصاد در میان‌مدت و بلندمدت خود را با نرخ جدید ارز هماهنگ می‌کند. پیش از این، کشور در چرخه‌ای فرسایشی از افزایش نرخ ارز، شوک‌های تورمی مکرر و بی‌ثباتی گرفتار بود که تک‌نرخی شدن می‌تواند به پایان آن کمک کند.

اثر تک‌نرخی شدن ارز بر فروش و درآمد شرکت‌ها
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: در کوتاه‌مدت ممکن است مقدار فروش برخی شرکت‌ها به دلیل شوک تورمی کاهش یابد، اما مبلغ ریالی فروش لزوما افت نمی‌کند؛ چراکه افزایش قیمت‌ها می‌تواند کاهش مقدار فروش را جبران کند.

تک‌نرخی شدن ارز به نفع اقتصاد و بورس
در نهایت، امیرباقری تاکید کرد: تک‌نرخی شدن ارز به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد با یک نرخ شفاف و قابل پیش‌بینی تصمیم‌گیری کنند. این سیاست اگرچه در کوتاه‌مدت هزینه‌هایی دارد، اما در میان‌مدت و بلندمدت بدون تردید به نفع شرکت‌ها، بازار سرمایه و کل اقتصاد ایران خواهد بود.