جزئیات شرایط مسکن استیجاری و تفاوت آن با نهضت ملی

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، طرح مسکن استیجاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سیاست‌های دولت برای ساماندهی بازار اجاره و حمایت از مستأجران، به‌ویژه زوج‌های جوان و دهک‌های کم‌درآمد، در آستانه ورود به مرحله ثبت‌نام قرار گرفته و طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، متقاضیان واجد شرایط می‌توانند تا پایان سال جاری برای بهره‌مندی از این طرح اقدام کنند؛ برنامه‌ای که با هدف کاهش فشار اجاره‌نشینی، ایجاد ثبات نسبی در بازار مسکن و تقویت امنیت سکونتی خانوارهای فاقد توان خرید طراحی شده است.

طرح مسکن استیجاری چیست و چه گروه‌هایی را پوشش می‌دهد

در قالب طرح «مسکن استیجاری دولتی»، مخاطبان اصلی زوج‌های جوان، خانوارهای فاقد مسکن و دهک‌های پایین درآمدی هستند که امکان تأمین آورده اولیه و پرداخت اقساط سنگین طرح‌های ملکی را ندارند. بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، این واحدها از میان آپارتمان‌های آماده در مناطق متوسط تا ضعیف شهری و با متراژ کمتر از ۱۰۰ مترمربع تأمین می‌شوند و تنها به خانوارهایی واگذار خواهد شد که طی پنج سال اخیر ازدواج کرده‌اند و فرم «ج» آنها سبز است. این واحدها به‌صورت اجاره‌ای و برای دوره‌ای یک تا پنج‌ساله، با اجاره‌بهایی کمتر از نرخ متعارف بازار و ودیعه‌ای پایین‌تر در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد تا فشار هزینه مسکن در میان اقشار هدف کاهش یابد.

تفاوت مسکن استیجاری با نهضت ملی مسکن

مسکن استیجاری مدلی از تأمین سرپناه است که در آن دولت مالکیت واحد را حفظ می‌کند و خانوارهای فاقد توان خرید می‌توانند با اجاره ترجیحی در این واحدها سکونت داشته باشند، بدون آنکه نیازمند آورده سنگین یا اقساط بلندمدت باشند. در مقابل، نهضت ملی مسکن با هدف نهایی مالکیت طراحی شده و متقاضی باید آورده اولیه، اقساط تسهیلات و بخشی از هزینه‌های ساخت را پرداخت کند تا در پایان صاحب خانه شود. به بیان دیگر، مسکن ملی مسیر مالکیت است، اما مسکن استیجاری ابزار ایجاد ثبات سکونتی و حمایت اجتماعی برای دهک‌های پایین محسوب می‌شود.

ورود طرح به فاز اجرایی با بسته مدیریت بازار اجاره

طبق اعلام معاونت امور مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، دستورالعمل ماده ۶ «بسته مدیریت بازار اجاره» با محوریت تأمین مسکن استیجاری به استان‌ها ابلاغ شده و اجرای آن در برخی مناطق آغاز شده است. این اقدام نشان می‌دهد طرح مسکن استیجاری از مرحله برنامه‌ریزی عبور کرده و وارد فاز اجرایی شده؛ موضوعی که می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از التهاب بازار اجاره را کاهش دهد و در میان‌مدت به تعادل عرضه و تقاضا کمک کند.

استفاده از خانه‌های سازمانی و تمرکز بر کلان‌شهرها

وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر ضرورت تسریع اجرای سیاست استیجار عمومی اعلام کرده است که اولویت اجرای مسکن استیجاری با کلان‌شهرها و شهرهای بزرگ خواهد بود و خانه‌های سازمانی لوکس و بزرگ‌متراژ در مناطق گران‌قیمت باید در خدمت این طرح قرار گیرند تا منابع حاصل از آن صرف تأمین واحدهای استیجاری برای مستأجران شود. همچنین استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها، واگذاری زمین مناسب، آماده‌سازی زیرساخت‌ها و تفویض اختیار به استانداران از جمله اقداماتی است که می‌تواند روند اجرای پروژه‌ها را کوتاه‌تر و کارآمدتر کند.

ثبت‌نام زوج‌های جوان تا پایان سال

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران از آغاز ثبت‌نام متقاضیان تا پایان سال خبر داده و اعلام کرده است اولویت با زوج‌های جوانی است که طی یک تا پنج سال گذشته ازدواج کرده‌اند و در دهک‌های یک تا شش درآمدی قرار دارند. به گفته وی، اجرای این طرح برای متقاضیان رایگان است و زوج‌های جوان برای مدت یک تا پنج سال مستأجر دولت خواهند بود. همچنین اولویت اجرای پروژه‌ها در بافت‌های فرسوده تعریف شده و واحدهای نوسازی‌شده با هماهنگی سازندگان خریداری و در قالب این طرح به متقاضیان واگذار می‌شود.

تمرکز بر بافت‌های فرسوده و تعادل‌بخشی به بازار مسکن

معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه مسکن استیجاری سال‌ها در اسناد بالادستی مطرح بوده اما به مرحله اجرا نرسیده، تأکید کرده است که در دولت چهاردهم این طرح دوباره در دستور کار قرار گرفته و اولویت خرید واحدهای استیجاری از بافت‌های فرسوده خواهد بود. این رویکرد علاوه بر رونق ساخت‌وساز در این مناطق، می‌تواند به جذب واحدهای بدون خریدار، افزایش عرضه در بازار اجاره و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا کمک کند. با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و طبق وعده مسئولان، انتظار می‌رود ثبت‌نام طرح مسکن استیجاری تا پیش از پایان سال آغاز شود و گامی عملی برای کاهش فشار اجاره‌نشینی و حمایت از زوج‌های جوان و دهک‌های پایین برداشته شود.