بازار خودروی ایران در ماههای اخیر با رکود عمیقی روبهرو بوده است؛ رکودی که تنها به کاهش معاملات ختم نمیشود، بلکه مجموعهای از عوامل اقتصادی، مدیریتی و سیاسی دست به دست هم دادهاند تا فضای بیاعتمادی و بیثباتی را در این صنعت کلیدی ایجاد کنند.
کشمکش تازه میان ایرانخودرو و سازمان تعزیرات بر سر اتهام گرانفروشی، بار دیگر بحث قیمتگذاری دستوری و انحصار در بازار خودرو را به موضوعی داغ تبدیل کرده است. در حالی که سازمان تعزیرات ایرانخودرو را به دلیل افزایش قیمت بیش از سقف قانونی جریمه کرده، مدیران این شرکت معتقدند مبنای قانونی برای محدودیت قیمتگذاری وجود نداشته است.
پس از هفتهها افزایش و نوسان قیمتها، بازار خودرو وارد فاز اصلاح قیمتی شده است. دادههای پلتفرمهای فروش نشان میدهد که طی روزهای اخیر برخی مدلهای داخلی، مونتاژی و وارداتی کاهش قیمت را تجربه کردهاند؛ هرچند کارشناسان تأکید میکنند این روند فعلاً شکننده بوده و تداوم آن وابسته به ادامه افت نرخ ارز است.
عرضه خودرو در بورس کالا یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات این روزهای اقتصاد ایران است. عدهای آن را راهکاری برای شفافسازی قیمتها و کاهش زیان انباشته خودروسازان میدانند، در حالی که گروهی دیگر معتقدند این شیوه تنها انحصار خودروسازان را تقویت کرده و به افزایش قیمتها دامن میزند.
نایبرئیس اتحادیه نمایشگاهداران و فروشندگان خودرو با رد گزارشهای مربوط به جهش قابل توجه قیمت خودرو، وضعیت بازار را در شرایط رکود و ثبات نسبی توصیف کرد. به گفته علی خسروانی، تغییرات اخیر بیشتر ناشی از فضاسازی رسانهای و جنگ روانی است تا تحولات واقعی در معاملات.
فرشاد مقیمی معاون وزیر صمت و رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) با انتقاد از عرضه خودرو در بورس کالا تأکید کرد این سازوکار نه تنها مشکلی از بازار خودرو حل نمیکند، بلکه میتواند به افزایش قیمتها و آسیب به حقوق مصرفکنندگان منجر شود.
در شرایط نااطمینانی سیاسی و اقتصادی پس از جنگ ایران و اسرائیل، سرمایهگذاران خرد به دنبال بازارهایی هستند که هم نقدشوندگی مناسب داشته باشند و هم ارزش دارایی آنها حفظ شود.
در شرایطی که اقتصاد کشور با نااطمینانی و بیثباتی روبهرو است، سرمایهگذاران خرد به دنبال بازاری امن برای حفظ ارزش داراییهای خود هستند. یکی از پرسشهای اصلی این روزها این است که آیا خودرو میتواند به عنوان گزینهای مطمئن برای سرمایهگذاری مطرح شود یا خیر.
سخنگوی شورای رقابت با تاکید بر دستورالعمل مصوبه ۵۴۳ اعلام کرد که هرگونه عرضه خودرو در بورس کالا که مغایر با این دستورالعمل باشد، مورد پذیرش این شورا نیست. سپهر دادجوی توکلی تصریح کرد که طبق فصل نهم قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴، شورای رقابت اختیار دارد و با هر اقدامی در بازار خودرو که ناقض دستورالعمل باشد، مخالفت خواهد کرد.
بازار خودروی ایران امروز در موقعیتی قرار گرفته که دو مسیر متفاوت پیش روی مصرفکنندگان قرار دارد: واردات گسترده اما فاقد خدمات پس از فروش و در مقابل، تولید و مونتاژ داخلی با شبکهای گسترده از نمایندگیها و خدمات پشتیبانی.
