تازهترین بررسی فایلهای رهن و اجاره در تهران نشان میدهد آرایش قیمتی بازار مسکن در هفتههای اخیر تغییر محسوسی داشته و بخش عمده فایلهای عرضهشده در محدوده قیمتی متعادل یا همان «فایلهای سیاه» قرار گرفتهاند؛ موضوعی که از افزایش احتیاط موجران و تلاش برای هماهنگی با سطح واقعی تقاضا حکایت دارد.
افزایش اجاره مسکن در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای معیشتی خانوارها، بهویژه مستاجران، تبدیل شده است. بررسیهای میدانی نشان میدهد اجارهبها در پایتخت از ابتدای سال جاری تاکنون بین ۲۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته و این روند بیشترین فشار را بر دهکهای پایین و اقشار آسیبپذیر وارد کرده است. این در حالی است که با توجه به تورم حدود ۶۰ درصدی، کارشناسان نسبت به احتمال جهش جدید قیمت اجاره در سال آینده هشدار میدهند.
در اولین ماه زمستان بازار اجارهنشینی تهران تحتتاثیر چهار متغیر اصلی با جابهجایی قابلتوجه تقاضا به سمت محدودههای خروجی شهر و لبه خط محدوده جنوبی پایتخت مواجه شد. بر اساس شاخص اجاره مسکن، وضعیت بازار اجاره در دیماه با نوعی ثبات نسبی ماهانه همراه بوده و میانگین اجارهبهای هر مترمربع واحد مسکونی در مناطق ۲۲گانه تهران، با فرض تبدیل کامل پول پیش به اجاره ماهانه، در سطح حدود ۴۵۰ هزار تومان نوسان کرده است؛ بهطوریکه میانگین اجاره ماهانه یک آپارتمان ۷۰ متری در تهران به حدود ۳۱ میلیون تومان میرسد.
بازار بزرگ تهران این روزها تحت فشار اجارههای نجومی قرار گرفته و بسیاری از بازاریان با چالش جدی در ادامه فعالیت کسب و کار خود مواجه شدهاند. بررسیهای میدانی نشان میدهد حتی مغازههای کوچک با متراژ محدود، ماهانه صدها میلیون تومان اجاره دریافت میکنند که معیشت و توان ادامه فعالیت کاسبان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
همزمان با اجرای طرح مسکن استیجار عمومی از سوی دولت و ورود به فصل زمستان، بازار اجاره مسکن روزهای نسبتا آرامی را پشت سر میگذارد؛ بهطوریکه نهتنها رشد قیمتی نسبت به تابستان مشاهده نمیشود، بلکه در برخی واحدهای بزرگمتراژ حتی کاهش نرخ نیز گزارش شده است. مشاوران املاک معتقدند افت تقاضا در نیمه دوم سال، عامل اصلی این ثبات و کاهش محدود قیمتها بوده است.
نایب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران با اشاره به وضعیت بازار اجاره در پایتخت اعلام کرد که مناطق جنوبی تهران شاهد رشد ۴۴ درصدی اجارهبها بودهاند، در حالی که افزایش قیمت در مناطق شمالی کمتر گزارش شده است و این موضوع نشاندهنده شکاف قیمتی قابل توجه میان شمال و جنوب شهر است.
بازار اجاره و مسکن در شرایطی قرار دارد که همچنان تحتتأثیر فشارهای تورمی و کاهش قدرت خرید خانوارهاست. در این فضا، تحلیلها نشان میدهد اگرچه اجارهبها روندی افزایشی خواهد داشت، اما بازار مسکن همچنان با رکود و نبود تقاضای مؤثر روبهرو است و چشمانداز روشنی برای جهش قیمتی دیده نمیشود.
بازار اجاره مسکن اگرچه در ماههای اخیر شاهد کاهش نسبی شتاب تورم بوده، اما این فروکش ظاهری نتوانسته فشار سنگین بر مستاجران را کم کند. نتایج یک مطالعه تازه نشان میدهد دهکهای پایین عملاً از توان پرداخت اجارهبهای متعارف خارج شدهاند و دهکهای میانی نیز با قدرتی شکننده، تنها بهسختی قادر به تمدید قراردادهای خود هستند.
تهران که زمانی مقصد مهاجران با رویای کار و رفاه بهتر بود، امروز با افزایش بیسابقه قیمت مسکن و اجارهبها، ساکنان خود را به تقسیم فضاهای کوچک و زندگی در سوئیتهای زیر استاندارد مجبور کرده است. بازار اجاره پایتخت نشان میدهد که مدل اجاره اشتراکی که پیشتر مختص دانشجویان بود، اکنون به یک ضرورت برای کارمندان و شاغلان با درآمد متوسط تبدیل شده است.
نوسانات اخیر قیمت ارز و طلا هنوز تأثیر محسوسی بر بازار مسکن تهران، بهویژه در مناطق شمالی شهر، نداشته است. رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران اعلام کرد که بهرغم افزایش نسبی مراجعات به دفاتر املاک، نرخ مسکن در شمال پایتخت ثابت مانده و بازار همچنان در وضعیت رکود بهسر میبرد.
