پراید که روزگاری نماد «ماشین طبقه متوسط» در ایران بود، امروز به رؤیایی دور از دسترس برای کارگران و حتی بسیاری از کارمندان تبدیل شده است. افزایش بیوقفه قیمت خودرو در مقابل رشد ناچیز دستمزدها باعث شده خرید یک خودروی ساده مانند پراید، نیازمند سالها تلاش و پسانداز باشد.
بررسیهای جدید از روند قیمتی خودروهای داخلی و مونتاژی نشان میدهد که از نیمه شهریورماه تاکنون، بهای دلاری خودروهای داخلی با وجود رشد محسوس نرخ ارز و موج تورمی اخیر در بازار خودرو، تقریباً ثابت مانده است، در حالی که خودروهای مونتاژی افزایش قیمت دلاری را تجربه کردهاند. این موضوع نشانگر تغییر رفتار بازار خودرو در برابر نوسانات ارزی نسبت به سالهای گذشته است.
ایرانخودرو با صدور بیانیهای خطاب به مردم شریف ایران، توضیحاتی درخصوص ضرورت اصلاح قیمت محصولات به دلیل شرایط اقتصادی ارایه کرد.
تحلیل بازار خودرو در هفتههای اخیر نشان میدهد که التهاب قیمتی در این بازار بیش از آنکه ناشی از تغییرات در شیوه ثبتنام خودروسازان باشد، ریشه در سیاستهای کلان و ناکارآمدی ساختار تنظیمگری دارد. در شرایطی که وزارت صمت، حذف شرط سپرده بلوکهشده در طرح پیشفروش ایرانخودرو را عامل اصلی افزایش تقاضا و شکلگیری موج سفتهبازی معرفی میکند، بررسیهای میدانی و دادههای رسمی تصویر متفاوتی از واقعیت بازار ترسیم میکند.
بررسیهای میدانی از بازار خودرو نشان میدهد که قیمت کوییک، به عنوان یکی از اقتصادیترین محصولات سایپا، طی یک ماه گذشته رشد چشمگیری را تجربه کرده است. فعال شدن «مکانیسم ماشه» در سیاست خارجی و افزایش نرخ دلار از مهمترین عوامل جهش قیمتی این خودرو در بازه زمانی ۱۴ شهریور تا ۱۴ مهر ۱۴۰۳ بوده است.
سرپرست دفتر صنایع خودرو، نیرو محرکه و حملونقل وزارت صمت، حذف شرط سپرده بلوکهشده در طرحهای پیشفروش خودرو را عامل اصلی افزایش تقاضا و شکلگیری تقاضای کاذب در بازار دانست. او تأکید کرد که آمار ۶ میلیون نفری ثبتنامکنندگان در طرح پیشفروش اخیر ایرانخودرو، نمیتواند بهتنهایی بیانگر «عمق نیاز واقعی بازار» باشد.
وزارت صنعت، معدن و تجارت روز گذشته فهرست نهایی خودروهای مجاز برای واردات توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور را منتشر کرد. این اقدام در راستای اجرای آییننامه واردات خودروهای سواری در سال ۱۴۰۴ صورت گرفته و به نظر میرسد سامانه ثبتسفارش برای متقاضیان خارجنشین به زودی فعال خواهد شد.
بازار خودروی ایران در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ جایی که نوسانات نرخ ارز، محدودیتهای وارداتی و کاهش قدرت خرید مردم بهصورت همزمان مسیر این صنعت را دشوار کردهاند. جهشهای مقطعی دلار باعث افزایش انتظارات تورمی در بازار شده، اما کارشناسان میگویند اثر واقعی نرخ ارز بر قیمت خودرو هنوز بهطور کامل نمایان نشده است.
شنیدهها حاکی از آن است که با افزایش نرخ دلار و عبور آن از مرز ۱۰۰ هزار تومان، موج تازهای از گرانی در بازار کالاها و خدمات کشور در راه است. این رشد بیسابقه نرخ ارز نه تنها بازارهای مالی را ملتهب کرده، بلکه بهطور مستقیم بر قیمت خودروهای مونتاژی نیز تأثیر گذاشته است و بهزودی شاهد اعلام لیست جدید قیمت کارخانهای این محصولات خواهیم بود.
جهش بیسابقه متقاضیان در طرح جدید فروش ایرانخودرو، نشانهای از بازگشت تب تقاضا و ورود مجدد واسطهگران به بازار خودرو است. افزایش شکاف قیمتی میان کارخانه و بازار، رشد انتظارات تورمی و حذف حساب وکالتی از مهمترین دلایل استقبال گسترده از این طرح عنوان میشود. بر اساس آمارهای رسمی، تاکنون بیش از ۴.۵ میلیون نفر برای خرید ۷۳ هزار دستگاه خودرو ثبتنام کردهاند که این موضوع شانس برندهشدن را بهشدت پایین آورده است.
