قیمت دلار در هفته‌های اخیر روند صعودی پرشتابی را طی کرده و رکوردهای تازه‌ای ثبت کرده است. کارشناسان اقتصادی عوامل مختلفی را به‌عنوان ریشه‌های جهش ارز معرفی می‌کنند، اما برخی معتقدند این نوسانات نه ریشه سیاسی دارد، نه تحریمی و نه جنگی، بلکه ناشی از عوامل داخلی مانند کسری تراستی‌ها، چاپ پول و ادغام بانک‌هاست. در مقابل، مرتضی افقه، اقتصاددان، این توضیحات را ساده‌سازی بحران عمیق ارزی می‌داند و ریشه اصلی جهش دلار را ضعف حکمرانی اقتصادی و کمبود منابع ارزی کشور می‌داند.

وزیر امور اقتصادی و دارایی در جمعی از دانشجویان به تشریح دلایل افزایش نرخ ارز و تورم پرداخت و با اشاره به متغیرهای کلان اقتصادی و تحولات سیاسی ـ امنیتی اخیر، افزایش قیمت دلار را نتیجه مجموعه‌ای از عوامل ساختاری و بیرونی دانست؛ اظهاراتی که واکنش‌های مختلفی را در فضای رسانه‌ای و اقتصادی به‌دنبال داشته است.

از زمان تصویب لایحه حذف چهار صفر از پول ملی تا امروز، قیمت دلار بیش از ۱۵ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که بار دیگر نگرانی‌ها درباره اجرای این سیاست پولی در شرایط بی‌ثبات اقتصادی را پررنگ کرده و هشدار کارشناسان نسبت به بازگشت سریع صفرها به پول ملی را جدی‌تر ساخته است.

قیمت دلار در بازار آزاد امروز با روند صعودی همراه بود و از ۱۳۰ هزار تومان در ابتدای معاملات به ۱۳۱ هزار و ۷۰۰ تومان در ادامه روز رسید. این افزایش سه هزار تومانی نسبت به روز گذشته نگرانی‌های جدیدی را در بازار ارز ایجاد کرده است.

قیمت دلار طی یک ماه گذشته با شتابی کم‌سابقه وارد مسیر صعودی شده و در دو روز اخیر در محدوده ۱۲۸ هزار تومان معامله شده است. نوسان منفی محدود در معاملات روز یکشنبه نیز نتوانسته فضای روانی بازار ارز را تغییر دهد و بررسی‌ها نشان می‌دهد معامله‌گران این افت‌های مقطعی را نه نشانه پایان روند صعودی، بلکه فرصتی برای خرید تلقی می‌کنند.

رییس قوه قضاییه، امروز دوشنبه ۱۷ آذر در نشست شورای‌عالی قوه قضاییه، بر بررسی فوری موضوع قیمت ارز تأکید کرد و خواستار برگزاری جلسه فوق‌العاده شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی شد. وی تأکید کرد که بانک مرکزی مسئولیت مدیریت بازار ارز را دارد و هرگونه کوتاهی یا تخلف در این زمینه باید رسیدگی و افراد خاطی معرفی شوند.

قیمت دلار در حالی سقف‌های تازه‌ای را لمس می‌کند که از نگاه تحلیلگران این صعود نه ناشی از هیجان کوتاه‌مدت، بلکه نتیجه طبیعی عقب‌ماندگی چندماهه بازار ارز از تورم و رشد نقدینگی است. کارشناسان تأکید دارند بازار اکنون در حال بازگشت به مسیر واقعی خود است؛ مسیری که می‌تواند سطوح ۱۳۰ هزار تومانی در کوتاه‌مدت و حتی کانال ۱۶۰ هزار تومان را طی ماه‌های آینده در دسترس قرار دهد.

بررسی‌های جدید از روند قیمتی خودروهای داخلی و مونتاژی نشان می‌دهد که از نیمه شهریورماه تاکنون، بهای دلاری خودروهای داخلی با وجود رشد محسوس نرخ ارز و موج تورمی اخیر در بازار خودرو، تقریباً ثابت مانده است، در حالی که خودروهای مونتاژی افزایش قیمت دلاری را تجربه کرده‌اند. این موضوع نشانگر تغییر رفتار بازار خودرو در برابر نوسانات ارزی نسبت به سال‌های گذشته است.

بازار لپ‌تاپ ایران در هفته‌های اخیر با رکودی کم‌سابقه مواجه شده است. افزایش نرخ دلار، رشد تورم و اجرای مکانیسم ماشه باعث شده قیمت لپ‌تاپ‌های نو به شکل چشمگیری بالا برود و بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان، به‌ویژه طبقه متوسط، از خرید این کالا بازبمانند. نتیجه این وضعیت، افزایش تقاضا برای لپ‌تاپ‌های استوک و کارکرده و رکود در فروش محصولات جدید است.

بازارهای دارایی پس از رد پیش‌نویس قطعنامه لغو تحریم‌های ایران در شورای امنیت سازمان ملل، واکنشی فوری و متفاوت از خود نشان دادند. در حالی‌که دلار آزاد تا مرز ۱۰۳ هزار تومان اوج گرفت، بورس تهران با ریزش ۱.۹۵ درصدی بیشترین افت خود از ۱۱ تیرماه تاکنون را تجربه کرد. این واگرایی میان ارز و سهام، بار دیگر نقش ریسک‌های سیاسی و فضای روانی را در تصمیم‌گیری معامله‌گران پررنگ کرد.