چرا قیمت بنزین با واقعیت اقتصادی فاصله ده‌ها برابری دارد؟

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، در روزهایی که موضوع اصلاح قیمت بنزین دوباره به یکی از محوری‌ترین مباحث اقتصادی کشور تبدیل شده، شکاف عمیق میان قیمت رسمی و ارزش واقعی این حامل انرژی، نقدها و پرسش‌های تازه‌ای را درباره عملکرد سیاست‌گذاری دولت ایجاد کرده است. اعلام نرخ سوم بنزین بار دیگر توجه‌ها را به فاصله‌ای جلب کرد که برخی کارشناسان آن را «ده‌ها برابر» می‌دانند؛ فاصله‌ای که از نگاه اقتصاددانان صرفاً یک اختلاف عددی نیست، بلکه پیامد سال‌ها سیاست‌گذاری نادرست در حوزه انرژی است.

دلایل ایجاد شکاف شدید میان قیمت رسمی و قیمت واقعی بنزین

دکتر محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، با اشاره به این‌که اقتصاددانان اتفاق‌نظر دارند قیمت حامل‌های انرژی باید به سطوح واقعی خود نزدیک شود، گفت: اختلاف میان قیمت فعلی بنزین و قیمت مبتنی بر واقعیت بازار بسیار زیاد است. برخی برآوردها از قیمت ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان برای هر لیتر حکایت دارد، در حالی که نرخ رسمی ۱۵۰۰ تومان است و این شکاف کوچک نیست. به گفته او، این وضعیت نتیجه مستقیم ناکامی سیاست‌های دولت در سال‌های گذشته است. وی تأکید کرد: نمی‌توان تمام بار اصلاحات را به دوش مصرف‌کننده انداخت. بخشی از هزینه‌ها باید توسط دولت پذیرفته شود و پذیرفتن این مسئولیت زمانی معنا پیدا می‌کند که دولت از برخی مواضع اشتباه گذشته خود عقب‌نشینی کند. تنها در این صورت است که مردم اعتماد کرده و حاضر می‌شوند در روند اصلاحات همراهی کنند.

مسیر درست برای اصلاح قیمت حامل‌های انرژی از نگاه کارشناسان

بهکیش در تشریح مسیر صحیح اصلاح قیمت انرژی، با اشاره به مشکلات ساختاری کشور در حوزه برق و گاز گفت: ایران با بحران جدی گاز روبه‌روست و بازسازی صنعت گاز نیازمند دو عامل کلیدی یعنی سرمایه‌گذاری و انتقال تکنولوژی است. او تصریح کرد بدون دسترسی به سرمایه خارجی و فناوری، وضعیت صنعت گاز هر روز بدتر می‌شود و این مسئله به‌طور مستقیم صنعت برق را نیز تحت فشار قرار می‌دهد. از نگاه وی، حل پایدار بحران انرژی ایران بدون بهبود روابط بین‌الملل و رفع محدودیت‌های تحریمی امکان‌پذیر نیست.

بازار مسکن، بازار سرمایه و نقش بحران اقتصادی

این تحلیلگر اقتصادی در ادامه به نوسانات اخیر ارز و طلا و اثرات آن بر بازارهای موازی اشاره کرد و گفت: بازار مسکن اکنون در رکود عمیق قرار دارد و دلیل اصلی آن التهاب شدید اقتصاد و اهمیت بالای نقدینگی برای مردم است. در چنین شرایطی تمایل به سرمایه‌گذاری بلندمدت کاهش می‌یابد. بهکیش تأکید کرد خروج بازار مسکن از رکود تنها زمانی ممکن است که ثبات اقتصادی برگردد و سرمایه‌گذار اطمینان پیدا کند. او افزود: بازار سرمایه نیز با روند فعلی و کاهش سودآوری صنایع، چشم‌انداز مطلوبی ندارد. به اعتقاد وی، تا زمانی که اقتصاد کلان درمان نشود، نمی‌توان انتظار اصلاح پایدار در بازار مسکن و بورس داشت.