موتور بورس تازه روشن شده!

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، یک تصمیم سیاسی در حوزه سیاست‌های ارزی کافی بود تا بازار سهام بار دیگر به مدار صعود بازگردد و رکوردی تازه را در تالار شیشه‌ای به ثبت برساند. بورس تهران پس از یک وقفه کوتاه، با واکنش مثبت به اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، شاهد جهش قابل توجه شاخص‌ها و ورود پرقدرت نقدینگی بود؛ به‌گونه‌ای که شاخص کل با رشد ۲.۵۸ درصدی به سطح بی‌سابقه ۴ میلیون و ۱۷۶ هزار واحد رسید و یکی از کم‌سابقه‌ترین صعودهای روزانه خود را در ماه‌های اخیر تجربه کرد.

معاملات دوشنبه؛ عبور شاخص کل از مرز تاریخی

در جریان معاملات روز دوشنبه، فضای بازار به شدت تحت تاثیر انتشار اخبار مثبت از صنایع مختلف، گزارش‌های کدال و اصلاح سیاست‌های ارزی قرار گرفت. شاخص کل بورس با عبور از سقف ۴ میلیون و ۱۶۰ هزار واحدی ثبت شده در هفتم دی‌ماه، وارد محدوده‌های جدیدی شد و رشدی را به ثبت رساند که در ۱۵۲ روز گذشته سابقه نداشت. همزمان، شاخص کل هموزن نیز با رشد ۱.۶۹ درصدی، پس از یک روز وقفه، بار دیگر به بالای سطح یک میلیون و ۱۰۰ هزار واحد بازگشت.

در کنار رشد شاخص‌ها، ارزش معاملات خرد نیز از مرز ۱۴ همت عبور کرد که نشان‌دهنده تداوم و قدرت جریان تقاضا در بازار سهام است. همچنین حقیقی‌ها در دومین روز معاملاتی هفته بیش از ۴ هزار و ۲۲۶ میلیارد تومان نقدینگی جدید وارد بازار کردند؛ رقمی که از ۲۲ اردیبهشت امسال تاکنون بی‌سابقه بوده و انتظارات مثبت نسبت به اثرگذاری سیاست‌های جدید اقتصادی را تقویت کرده است.

هجوم تقاضا و صف‌های خرید گسترده

در همان دقایق ابتدایی معاملات، بیش از ۲۵۰ نماد بورسی با صف خرید همراه شدند و این روند تا پایان بازار ادامه یافت؛ به‌طوری که در پایان معاملات حدود ۴۰۰ نماد در صف خرید قرار داشتند. صندوق‌های اهرمی نیز با رشد حدود ۴ درصدی قفل شدند و نمادهای بزرگ در گروه‌های فولادی، پتروشیمی و پالایشی در کانون توجه خریداران قرار گرفتند. بیش از ۱۱۶ نماد که در ابتدای روز در محدوده منفی معامله می‌شدند، به سمت صف خرید حرکت کردند.

در سوی دیگر بازار، خروج ۳.۷ همت پول حقیقی از صندوق‌های درآمد ثابت نشان داد که بازار سهام بار دیگر به مقصدی جذاب برای نقدینگی تبدیل شده است. این در حالی است که صندوق‌های طلا، با وجود رشد قیمتی بیش از ۴ و ۵ درصدی در ابتدای معاملات، تنها حدود ۳۵۰ میلیارد تومان جذب نقدینگی داشتند.

تک‌نرخی شدن ارز؛ سیگنال تغییر مسیر سیاستگذار

همزمان با این تحولات، دولت پس از سال‌ها گامی عملی در مسیر کاهش رانت ساختاری ناشی از چندنرخی بودن ارز برداشت. برای نخستین بار فاصله نرخ بازار اول توافقی با بازار دوم به شکل محسوسی کاهش یافت؛ اقدامی که به اعتقاد کارشناسان می‌تواند مقدمه‌ای برای همگرایی نرخ‌ها و کاهش انگیزه‌های آربیتراژی باشد. بانک مرکزی پیش‌تر نیز تعدد نرخ ارز را یکی از عوامل اصلی بی‌ثباتی انتظارات و اخلال در تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی عنوان کرده بود.

در همین چارچوب، خبر انتقال عرضه محصولات پتروشیمی از تالار اول به تالار دوم بورس کالا نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد. این تغییر می‌تواند قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی را به واقعیت‌های بازار نزدیک‌تر کند و شفافیت بیشتری در زنجیره عرضه ایجاد کند. واکنش سریع بازار به این خبر، به‌ویژه در نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز، نشان داد که معامله‌گران این تصمیمات را نشانه‌ای از تغییر جهت سیاستگذار در مواجهه با رانت‌های پنهان ارزی تلقی کرده‌اند.

اثرات بنیادی تصمیم ارزی بر سودآوری شرکت‌ها

در همین ارتباط، تحلیلگران بازار سرمایه معتقدند واقعی شدن نرخ ارز، اثر مستقیمی بر سودآوری شرکت‌های بزرگ و صادرات‌محور خواهد داشت. با حذف ارز رانتی و آزاد شدن فروش ارز صادراتی، فشار قیمتی بر صادرکنندگان کاهش می‌یابد و درآمد و حاشیه سود شرکت‌ها به شکل واقعی‌تری شناسایی می‌شود. این موضوع به‌ویژه در صنایع پتروشیمی، پالایشی، فلزات اساسی، معدنی و بخشی از صنایع سیمانی و دارویی اهمیت بالایی دارد.

افزایش سودآوری این شرکت‌ها، علاوه بر جذاب شدن بازار سهام برای سرمایه‌گذاران، می‌تواند اثرات مثبتی بر بودجه دولت نیز داشته باشد؛ چراکه با واقعی شدن نرخ فروش مواد اولیه و محصولات، هم درآمد عملیاتی شرکت‌ها افزایش می‌یابد و هم دولت از محل مالیات و فروش منابعی مانند نفت و گاز، منابع بیشتری کسب می‌کند. در بلندمدت، این فرآیند می‌تواند به کاهش کسری بودجه و تعدیل فشارهای تورمی منجر شود.

تقابل ریسک‌ها و محرک‌های بنیادی

با وجود فضای مثبت بازار، تحلیلگران تاکید دارند که بورس همچنان تحت تاثیر همزمان ریسک‌های سیستماتیک و محرک‌های بنیادی قرار دارد. در حالی که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی همچنان در سطح بالایی قرار دارند، عوامل بنیادی در شرایط فعلی به نفع بازار سهام عمل می‌کنند. واکنش معاملات روزهای اخیر نشان داده است که تقاضا در نمادهایی که از حذف ارز ترجیحی و تک‌نرخی شدن ارز منتفع می‌شوند، پرقدرت ظاهر شده و توانسته عرضه‌ها را جذب کند.

در مقابل، در گروه‌هایی که همچنان مشمول ارز ترجیحی باقی مانده‌اند، افزایش عرضه مشاهده شده که بیانگر تعدیل انتظارات سرمایه‌گذاران بر اساس سیاست‌های ارزی جدید است. این رفتار نشان می‌دهد بازار در حال بازآرایی پرتفوی‌ها بر مبنای سودآوری واقعی شرکت‌هاست.

چشم‌انداز بازار؛ رشد مشروط به مهار ریسک‌ها

در مجموع، اصلاح تدریجی سیاست‌های ارزی، کاهش قیمت‌گذاری دستوری و حرکت به سمت واقعی شدن نرخ‌ها، انتظارات فعالان بازار سرمایه نسبت به تداوم روند صعودی بورس را تقویت کرده است. با این حال، تداوم این مسیر نیازمند ثبات در تصمیم‌گیری، پرهیز از مداخلات مقطعی و مدیریت ریسک‌های سیاسی است. در صورتی که شوک جدیدی از ناحیه ریسک‌های سیستماتیک به بازار وارد نشود، بازار سهام می‌تواند در میان‌مدت همچنان مقصد جذابی برای نقدینگی باشد و حتی از منظر بازدهی، عملکردی بهتر از برخی بازارهای موازی از خود نشان دهد.