بازار مسکن در رکود نااطمینانی؛ هشدار انبوه‌سازان درباره جهش قیمت‌ها

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، بازار مسکن ایران در ماه‌های اخیر تحت تأثیر مستقیم نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی وارد دوره‌ای از رکود عمیق شده است؛ شرایطی که به گفته فعالان این حوزه، نه‌تنها مانع رونق معاملات شده بلکه تولید مسکن را نیز با تهدید جدی مواجه کرده و چشم‌انداز روشنی برای بهبود کوتاه‌مدت باقی نگذاشته است. حسن محتشم عضو هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان مسکن تهران معتقد است اگر فضای بی‌ثبات فعلی ادامه پیدا کند، نباید انتظار رشد محسوس در بازار مسکن داشت و حتی ممکن است قیمت‌ها به‌صورت مقطعی متوقف یا نزولی عرضه شوند، اما این وضعیت در نهایت به کاهش ساخت‌وساز منجر خواهد شد.

نااطمینانی اقتصادی و رکود ساخت‌وساز مسکن

محتشم با اشاره به شرایط کلی اقتصاد کشور توضیح می‌دهد که بازار مسکن در گذشته معمولاً همسو با نرخ ارز حرکت می‌کرد، اما در تحولات اخیر به‌ویژه پس از جنگ ۱۲روزه، فاصله قابل‌توجهی با بازار دلار گرفته و عقب مانده است. به گفته او، نبود امنیت سرمایه‌گذاری باعث شده سرمایه‌ها از مسکن خارج شده و بیشتر به سمت بازارهای طلا و ارز حرکت کنند. این عقب‌ماندگی اگرچه ممکن است در ظاهر به ثبات یا افت محدود قیمت‌ها منجر شود، اما در پشت صحنه باعث کاهش انگیزه سازندگان و افت جدی تولید مسکن شده است.

تمرکز سرمایه‌ها بر طلا و ارز و خروج نقدینگی از مسکن

این عضو هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان تأکید می‌کند اقتصاد ایران به‌طور سنتی بر چهار بازار طلا، ارز، مسکن و بورس استوار بوده، اما در شرایط بحرانی اخیر تمرکز سرمایه‌ها عملاً به دو بازار طلا و ارز محدود شده است. بورس نیز به دلیل نوسانات شدید و نبود اطمینان، با خروج سرمایه مواجه است. در چنین فضایی، بازار مسکن نتوانسته نقش پناهگاه سرمایه را ایفا کند و همین مسئله رکود معاملات و کاهش سرمایه‌گذاری در پروژه‌های ساختمانی را تشدید کرده است.

چالش متراژ واحدها و نقش ضوابط پارکینگ شهرداری

محتشم در بخش دیگری از سخنان خود به کمبود واحدهای نوساز کوچک‌متراژ به‌ویژه در مناطق شمالی تهران اشاره می‌کند و می‌گوید اگرچه ساخت واحدهای ریزمتراژ در این مناطق انجام می‌شود، اما الزام تأمین پارکینگ طبق ضوابط شهرداری یکی از موانع اصلی توسعه این نوع واحدهاست. در بسیاری از پروژه‌ها، سازنده قادر نیست به ازای تعداد زیاد واحدهای کوچک، پارکینگ مورد نیاز را تأمین کند و ناچار به ساخت واحدهای بزرگ‌تر می‌شود. این در حالی است که الگوی مصرف مسکن در تهران حدود ۷۵ متر و در شهرستان‌ها نزدیک به ۱۰۰ متر برآورد می‌شود، اما در عمل بیشتر واحدهای ساخته‌شده در پایتخت متراژی بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ متر دارند؛ موضوعی که هزینه ورود خانوارها به بازار مسکن را افزایش داده و تقاضای مصرفی واقعی را محدود کرده است.

هشدار درباره جهش قیمتی پس از کاهش عرضه مسکن

به گفته این فعال بخش خصوصی، ادامه رکود و کاهش ساخت‌وساز در نهایت تعادل عرضه و تقاضا را بر هم می‌زند. او هشدار می‌دهد پس از یک دوره افت تولید، کمبود عرضه در برابر تقاضای موجود زمینه‌ساز جهش شدید قیمت‌ها خواهد شد؛ جهشی که دوباره سازندگان را به بازار بازمی‌گرداند، اما این بار با هزینه‌ای بسیار بالاتر برای جامعه و خانوارها. محتشم تأکید می‌کند حل این چرخه معیوب نیازمند تصمیم‌گیری جدی دولت و مدیریت شهری، به‌ویژه در اصلاح ضوابط ساخت و مقررات پارکینگ است تا تولید واحدهای متناسب با نیاز واقعی خانوارها تسهیل شود و بازار مسکن از شوک‌های دوره‌ای فاصله بگیرد.