تورم خوراکی‌ها در بهمن سه‌رقمی شد/ جهش ۱۰۵درصدی قیمت مواد غذایی

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، نرخ تورم خوراکی‌ها در بهمن‌ماه با ثبت عدد بی‌سابقه ۱۰۵.۵ درصد به محدوده سه‌رقمی رسید و زنگ خطر تازه‌ای برای سفره خانوارهای ایرانی به صدا درآورد؛ رقمی که نشان می‌دهد هزینه تامین اقلام غذایی نسبت به بهمن سال گذشته بیش از دو برابر شده است. این در حالی است که تورم نقطه‌به‌نقطه کل کشور نیز به ۶۸.۱ درصد رسیده و رکورد جدیدی را ثبت کرده است.

تورم خوراکی‌ها از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرد

بر اساس گزارش رسمی مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی و آشامیدنی‌ها در بهمن‌ماه به ۱۰۵.۵ درصد رسیده که بالاترین رقم ثبت‌شده در تاریخ آمارهای این نهاد محسوب می‌شود. این عدد به معنای آن است که خانوارها برای خرید همان سبد غذایی سال گذشته باید بیش از دو برابر هزینه کنند.

پیش از این، در دی‌ماه نیز رکورد تورم خوراکی‌ها شکسته شده بود و روند صعودی قیمت‌ها ادامه داشت. تورم خوراکی‌ها از ابتدای سال جاری مسیر افزایشی داشته و بهمن‌ماه سومین ماه متوالی است که این نرخ بالای ۷۰ درصد قرار می‌گیرد. تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها در آذر، دی و بهمن به ترتیب ۶، ۱۸ و ۱۶ واحد درصد افزایش یافته که بیانگر شتاب گرفتن رشد قیمت مواد غذایی است.

فشار مضاعف بر دهک‌های کم‌درآمد

سبقت گرفتن تورم خوراکی‌ها از تورم عمومی، بیشترین فشار را بر دهک‌های پایین درآمدی وارد می‌کند؛ چراکه سهم خوراکی‌ها در سبد هزینه‌ای این خانوارها بالاتر است. تورم سه‌رقمی در بخش غذا به معنای کاهش محسوس قدرت خرید، کوچک‌تر شدن سبد مصرفی و جایگزینی کالاهای ارزان‌تر به جای اقلام باکیفیت‌تر خواهد بود.

کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت تداوم این روند، امنیت غذایی اقشار آسیب‌پذیر با تهدید جدی مواجه می‌شود و سیاست‌های حمایتی مانند کالابرگ الکترونیکی در معرض آزمون سختی قرار می‌گیرند.

اختلاف آماری میان مرکز آمار و بانک مرکزی

چند ساعت پیش از انتشار گزارش رسمی مرکز آمار، بانک مرکزی نیز روایت خود از تورم بهمن‌ماه را منتشر کرد. بر اساس اعلام بانک مرکزی، تورم ماهانه ۸.۴ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۶۲.۲ درصد بوده است؛ رقمی که تنها ۰.۲ واحد درصد با رکورد تاریخی این نهاد فاصله دارد.

با این حال، گزارش مرکز آمار ایران عدد بالاتری را برای تورم نقطه‌به‌نقطه ثبت کرده و آن را در اوج تاریخی قرار داده است. برخی تحلیلگران معتقدند به دلیل گستردگی نمونه‌گیری مرکز آمار در مناطق شهری و روستایی، این روایت می‌تواند تصویر جامع‌تری از وضعیت قیمت‌ها ارائه دهد.

رکوردشکنی تورم ماهانه در بهمن

تورم ماهانه بهمن‌ماه نیز ۹.۴ درصد اعلام شده که بالاترین رقم از خرداد ۱۴۰۱ تاکنون است. میانگین تورم ماهانه در نیمه دوم سال جاری پیش از اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی ۴.۱ درصد بود، اما در دی و بهمن به ۸.۶ درصد افزایش یافت.

اصلی‌ترین عامل این جهش، حذف ارز ترجیحی برای واردات اغلب اقلام به‌جز گندم و دارو عنوان شده است. هرچند مقامات اقتصادی معتقدند اثر این سیاست در ماه‌های آینده تخلیه می‌شود، اما روند تورم پیش از اجرای اصلاحات ارزی نیز نشان می‌دهد اقتصاد ایران در مسیر ثبت رکوردهای جدید تورمی قرار داشته است.

تورم مزمن در مسیر تشدید

بهمن‌ماه شصت‌وهفتمین ماه متوالی است که اقتصاد ایران با تورم نقطه‌به‌نقطه بالای ۳۰ درصد مواجه است. همچنین برای هشتمین ماه متوالی تورم بالای ۴۰ درصد و برای دومین ماه متوالی بالای ۶۰ درصد ثبت شده است. این ارقام نشان می‌دهد اقتصاد ایران از مرحله تورم‌های بالا عبور کرده و در مسیر تورم‌های شدیدتر قرار گرفته است.

تورم سالانه نیز در بهمن‌ماه به ۴۷.۵ درصد رسیده که بالاترین رقم از تیر ۱۴۰۲ تاکنون محسوب می‌شود. اگر روند فعلی ادامه یابد، احتمال عبور تورم سالانه از مرز ۵۰ درصد در ماه‌های آینده وجود دارد.

اولویت فوری؛ مهار تورم خوراکی‌ها

کارشناسان اقتصادی معتقدند مهار تورم به‌ویژه در بخش خوراکی‌ها باید به اولویت فوری سیاستگذار تبدیل شود. چراکه ادامه رشد سه‌رقمی قیمت مواد غذایی می‌تواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. ارزیابی میزان اثربخشی سیاست‌های جبرانی و کنترل رشد نقدینگی، مدیریت بازار ارز و ساماندهی زنجیره تامین کالاهای اساسی از جمله اقداماتی است که می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.

در مجموع، سه‌رقمی شدن تورم خوراکی‌ها نه‌تنها یک رکورد آماری بلکه هشداری جدی درباره وضعیت معیشت خانوارهای ایرانی است؛ هشداری که نشان می‌دهد بدون اصلاحات ساختاری و سیاست‌های مهار تورم، فشار بر سفره مردم همچنان ادامه خواهد داشت.