علت شلوغی پمپ بنزین‌ها چیست؟ ترس مردم از سوختن سهمیه

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، این روزها صف‌های طولانی در پمپ بنزین‌های فعال شهر به یکی از صحنه‌های پرتکرار تبدیل شده است؛ صف‌هایی که فقط ناشی از افزایش مصرف سوخت نیست و مجموعه‌ای از نگرانی‌ها درباره سهمیه بنزین، احتمال تغییر قیمت، احتمال تعطیلی جایگاه‌ها و ابهام درباره سیاست جدید دولت در حوزه سوخت را پشت سر خود دارد.

در حالی که دولت بارها تأکید کرده است قرار نیست مردم با یک تصمیم ناگهانی درباره قیمت بنزین غافلگیر شوند، نبود جزئیات روشن درباره میزان کاهش سهمیه‌ها و قیمت جدید بنزین مازاد، باعث شده بخشی از شهروندان برای استفاده از سهمیه فعلی خود پیش از اجرای احتمالی سیاست جدید، به جایگاه‌ها مراجعه کنند.

ترس از سوختن سهمیه بنزین؛ مهم‌ترین دلیل تشکیل صف‌ها

یکی از مهم‌ترین عواملی که شهروندان درباره علت مراجعه به پمپ بنزین‌ها مطرح می‌کنند، نگرانی از سوختن سهمیه بنزین موجود در کارت‌های سوخت است.

یکی از شهروندان ۳۲ ساله که در پمپ بنزینی در مرکز تهران منتظر نوبت خود بود، گفت بخشی از سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی او در کارت باقی مانده و با توجه به اخبار منتشرشده درباره تغییر شیوه سهمیه‌بندی، نگران است این سهمیه را از دست بدهد.

این شهروند در حالی که باک خودرویش کاملاً خالی نبود، در صف ایستاده بود تا سهمیه موجود در کارت خود را مصرف کند.

یک شهروند دیگر نیز که حدود ۴۰ دقیقه در یکی از جایگاه‌های شمال تهران در صف ایستاده بود، گفت سهمیه خود را برای سفر پایان شهریور نگه داشته، اما با توجه به ابهامات موجود درباره آینده سیاست بنزین، ترجیح داده است پیش از تغییر احتمالی شرایط از سهمیه خود استفاده کند.

تعطیلی پمپ بنزین‌ها به صف‌ها دامن زد

تعطیلی برخی جایگاه‌های سوخت در سطح شهر نیز یکی دیگر از عوامل افزایش مراجعه به پمپ بنزین‌ها بوده است.

افزایش تعداد جایگاه‌های تعطیل در ساعات پایانی روز یکشنبه باعث شده بخشی از شهروندان نسبت به دسترسی به بنزین در روزهای آینده نگرانی بیشتری داشته باشند. همین موضوع در کنار شایعات مربوط به تغییر سهمیه‌بندی، تقاضا برای سوخت‌گیری را افزایش داده است.

برخی متصدیان جایگاه‌ها نیز از افزایش مراجعه شهروندانی خبر داده‌اند که با هدف پر نگه داشتن باک خودرو خود در صف می‌ایستند.

خرید و فروش سهمیه بنزین اطراف جایگاه‌ها

در کنار صف‌های طولانی، پدیده دیگری نیز در اطراف برخی جایگاه‌ها دیده می‌شود؛ خرید و فروش سهمیه بنزین.

بر اساس گزارش‌های میدانی، برخی افراد در اطراف پمپ بنزین‌ها در تلاش برای فروش سهمیه بنزین خود به متقاضیان هستند. گفته می‌شود متوسط قیمت خرید هر لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی توسط خودروهای دیگر حدود ۲ تا ۲ هزار و ۵۰۰ تومان است.

در این معاملات، خریدار هزینه بنزین را با کارت فروشنده پرداخت می‌کند و مبلغی نیز به فروشنده سهمیه می‌پردازد.

یکی از متصدیان جایگاه‌های سوخت نیز با تأیید افزایش این معاملات گفت برخی افراد ترجیح می‌دهند سهمیه خود را نگه ندارند و در کوتاه‌ترین زمان ممکن آن را مصرف کنند.

نگرانی از کمبود بنزین و تعطیلی جایگاه‌ها

عامل دیگری که به افزایش صف‌های بنزین دامن زده، نگرانی از اتمام موجودی جایگاه‌هاست.

برخی شهروندان با تصور اینکه ممکن است در روزهای آینده عرضه بنزین محدود شود یا برخی جایگاه‌ها پس از اتمام موجودی تعطیل شوند، تلاش می‌کنند باک خودروهای خود را پر نگه دارند.

یکی از متصدیان جایگاه‌های شرق تهران نیز از افزایش مراجعه در روزهای اخیر خبر داد و گفت برخی افراد به دلیل نگرانی از تمام شدن موجودی جایگاه‌ها برای سوخت‌گیری مراجعه می‌کنند.

تقاضا برای خرید بنزین در گالن افزایش یافته است

در شرایطی که صف‌های بنزین طولانی شده، برخی شهروندان حتی برای خرید سوخت در گالن، دبه و ظروف دیگر نیز درخواست داده‌اند.

متصدیان جایگاه‌ها تأکید کرده‌اند عرضه بنزین در ظروف و گالن مجاز نیست و سوخت صرفاً در باک خودرو عرضه می‌شود. با این حال، افزایش چنین درخواست‌هایی نشان می‌دهد نگرانی درباره آینده عرضه بنزین در میان بخشی از مردم افزایش یافته است.

کاهش سهمیه بنزین قطعی است؟

حاجی‌میرزایی، رئیس دفتر رئیس‌جمهور، پیش‌تر اعلام کرده بود کاهش سهمیه‌های بنزین قطعی است و افرادی که بیش از سهمیه تعیین‌شده نیاز به سوخت داشته باشند، باید بنزین را با قیمت بالاتری خریداری کنند.

با این حال، هنوز میزان دقیق کاهش سهمیه و قیمت بنزین مازاد مشخص نشده است.

همین ابهام باعث شده اگرچه دولت بر عدم غافلگیری مردم تأکید دارد، بخشی از جامعه همچنان درباره آینده قیمت و سهمیه بنزین نگرانی داشته باشد.

سه سناریو برای تغییر سیاست بنزین

طبق توضیحات سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت، برای مدیریت ناترازی بنزین سه سناریو مطرح شده است.

در سناریوی نخست، عرضه سوخت متناسب با تولید روزانه انجام می‌شود و قیمت تغییر نمی‌کند.

در سناریوی دوم، سهمیه‌بندی بر اساس خودرو انجام خواهد شد و مصرف مازاد با نرخ غیریارانه‌ای عرضه می‌شود.

در سناریوی سوم نیز بخشی از بنزین به حمل‌ونقل عمومی اختصاص پیدا می‌کند و بخش دیگر میان همه افراد توزیع خواهد شد.

قرار است درباره ساختار جدید بنزین در بازه زمانی اعلام‌شده تصمیم‌گیری شود، اما هنوز مشخص نیست در نهایت کدام سناریو به مرحله اجرا خواهد رسید.

بنزین ۸۰ هزار تومانی؛ نگرانی دیگر مردم

در کنار نگرانی درباره سهمیه و عرضه سوخت، احتمال افزایش شدید قیمت بنزین نیز بخشی از نگرانی‌های مردم را تشکیل می‌دهد.

برخی شهروندان معتقدند اگر قیمت بنزین افزایش محدودی داشته باشد، پر کردن باک پیش از اجرای طرح جدید تأثیر چندانی بر هزینه‌های آنها نخواهد داشت؛ اما در صورت رسیدن قیمت بنزین به ارقام بسیار بالاتر، تفاوت هزینه یک باک کامل می‌تواند برای خانوار قابل توجه باشد.

به همین دلیل، حتی شایعات مربوط به قیمت‌های بالاتر نیز می‌تواند به افزایش تقاضای کوتاه‌مدت برای سوخت منجر شود.

چرا پمپ بنزین‌ها شلوغ شده‌اند؟

بررسی اظهارات شهروندان و متصدیان جایگاه‌های سوخت نشان می‌دهد دست‌کم سه عامل اصلی در شکل‌گیری صف‌های طولانی بنزین نقش دارند؛ ترس از سوختن سهمیه موجود در کارت‌های سوخت، نگرانی از تعطیلی برخی جایگاه‌ها و احتمال محدود شدن عرضه بنزین و در نهایت نگرانی از افزایش ناگهانی قیمت سوخت.

در این میان، ابهام درباره جزئیات سیاست جدید دولت مهم‌ترین عامل تشدیدکننده رفتارهای احتیاطی مردم است. تا زمانی که میزان سهمیه، قیمت بنزین مازاد و نحوه اجرای طرح جدید به صورت شفاف اعلام نشود، احتمال تداوم رفتارهای هیجانی در بازار سوخت وجود دارد.

به نظر می‌رسد شمارش معکوس برای تغییر سیاست بنزین آغاز شده است و باید دید در نهایت کدام مدل از میان سناریوهای مطرح‌شده اجرایی خواهد شد؛ هرچند تجربه سیاست‌گذاری در این حوزه نشان داده است احتمال تغییر یا جایگزینی سناریوها تا زمان تصمیم نهایی نیز وجود دارد.