با وجود تصریح قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به تخصیص ۲ میلیارد دلار برای واردات خودرو، بررسی آمارهای رسمی و اظهارات مسئولان نشان میدهد این حکم قانونی تاکنون وارد فاز اجرایی نشده و شکاف معناداری میان وعدههای سیاستگذار و عملکرد واقعی در بازار خودرو وجود دارد؛ موضوعی که بار دیگر مساله محدودیتهای ارزی و اولویتدهی به تولید داخلی و خودروهای مونتاژی را در کانون توجه قرار داده است.
بر اساس مصوبه هیئت وزیران، شرایط واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور به طور رسمی اعلام شد. محمدعلی حاجیزاده، مدیرکل دفتر صنایع خودرو، نیروی محرکه و حمل و نقل وزارت صنعت، معدن و تجارت، با اشاره به مصوبه شماره ۱۵۸۷۱۰ هیئت وزیران که در ۱۹ آذرماه ۱۴۰۴ به تصویب رسیده، جزئیات ضوابط اجرایی این تصمیم را تشریح کرد. این مصوبه با هماهنگی بانک مرکزی و سازمان توسعه تجارت ایران تدوین شده و امکان واردات خودرو شخصی را برای بخشی از ایرانیان خارج از کشور فراهم میکند.
بازار خودرو در آذرماه یکی از ملتهب ترین دوره های خود در سال های اخیر را پشت سر گذاشت؛ دوره ای که در آن خودروهای وارداتی، مونتاژی و داخلی همزمان و با شتابی فراتر از رشد نرخ ارز، مسیر افزایشی قیمت را طی کردند.
بازار خودرو این روزها شاهد رونق دوباره خریدوفروش حوالههاست؛ کالایی که با بالارفتن قیمتها جان میگیرد و در شرایط بیثبات بازار، دستبهدست میشود. فاصله روبهافزایش قیمت کارخانه و بازار آزاد، واسطهها را بار دیگر به میدان بازگردانده و خریدوفروش حوالهها را داغ کرده است. در این معاملات، هنوز خودرو به دست خریدار نرسیده اما قیمت آن چندین بار تغییر میکند.
بازار خودرو ایران وارد دورهای از بیثباتی شدید شده است؛ جایی که تورم، کاهش قدرت خرید و خلأ سیاستگذاری کارآمد، معاملات را به حداقل رسانده و آینده این بازار را مبهم کرده است. ویترین نمایشگاهها پر است، اما خریدار و فروشنده حاضر به انجام معامله نیستند و بازار در شرایط رکود و سردرگمی به سر میبرد.
بررسی قیمت تویوتا پرادو ۲۰۲۴ در بازار ایران نشان میدهد این شاسیبلند ژاپنی پس از ورود به کشور با قیمتی نجومی عرضه میشود؛ قیمتی که هیچ تناسبی با نرخ جهانی این خودرو ندارد و بار دیگر شکاف عمیق قیمت خودروهای وارداتی در ایران را برجسته کرده است.
بازار خودرو ایران در هفته پایانی پاییز با موج تازهای از افزایش قیمتها روبهرو شد؛ افزایشی که هرچند خودروهای داخلی و مونتاژی را نیز دربر گرفته، اما بیشترین اثر خود را بر بازار خودروهای وارداتی گذاشته است. بررسیها نشان میدهد نوسانات ارزی، تورم بالا و کاهش عرضه، سه عامل اصلی جهش اخیر قیمتها در بازار خودرو هستند.
رئیس سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان درباره افزایش قیمت خودرو در بازار آزاد و کارخانهای توضیح داد که افزایش قیمتها تحت نظارت دقیق انجام میشود و محدودیتی برای دفعات درخواست افزایش قیمت توسط خودروسازان وجود ندارد، اما بررسیها بر اساس تورم تولیدکننده صورت میگیرد.
بازار خودرو در آخرین ماه پاییز ۱۴۰۳ یکی از پرنوسانترین دورههای خود را تجربه کرد و قیمت پژوپارس بهعنوان یکی از پرتقاضاترین خودروهای بازار، با جهشهای کمسابقهای همراه شد؛ بهطوری که تنها در آذرماه، برخی مدلهای این خودرو رشد صدها میلیون تومانی را ثبت کردند و عملاً شوک قیمتی بزرگی به خریداران وارد شد.
بازار خودرو بار دیگر با بازگشت تقاضای میلیونی وارد فاز پرریسک شده است. ثبت نام بیش از ۱۰ میلیون نفر در جدیدترین طرح فروش ایران خودرو نشان می دهد قرعه کشی های خودرویی دوباره به کانون جذب تقاضای سرمایه ای و مصرفی تبدیل شده اند. شکاف مجدد قیمت کارخانه و بازار، با وجود افزایش دوباره قیمت های رسمی و حذف محدودیت هایی مانند حساب وکالتی، زمینه ساز هجوم گسترده متقاضیان شده است.
