با بازگشت تحریمهای شورای امنیت، آینده حضور خودرو سازان چینی در ایران درهالهای از ابهام قرار گرفته است. شرکتهایی که طی یک دهه گذشته با رشد چشمگیر تولید، به بازیگران اصلی بازار خودرو تبدیل شدهاند، اکنون میان ماندن و خروج از بازار ایران بر سر دو راهی قرار دارند. پرسش اصلی این است که آیا تعادل بازار خودرو در ایران در آستانه تغییر است؟
بازار خودروی ایران در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ جایی که نوسانات نرخ ارز، محدودیتهای وارداتی و کاهش قدرت خرید مردم بهصورت همزمان مسیر این صنعت را دشوار کردهاند. جهشهای مقطعی دلار باعث افزایش انتظارات تورمی در بازار شده، اما کارشناسان میگویند اثر واقعی نرخ ارز بر قیمت خودرو هنوز بهطور کامل نمایان نشده است.
شرکت داچیا از کانسپت خودروی الکتریکی «هیپستر» پردهبرداری کرد؛ خودرویی که هدف آن متحولسازی رانندگی شهری و ارائه تحرکپذیری آسان به عموم مردم است. این خودرو با وزن کمتر از ۸۰۰ کیلوگرم و قیمتی که انتظار میرود حدود ۱۳۵۰۰ دلار باشد، قرار است از تمام خودروهای الکتریکی موجود در اروپا ارزانتر باشد و دسترسی به حملونقل پاک را برای همه فراهم کند.
شنیدهها حاکی از آن است که با افزایش نرخ دلار و عبور آن از مرز ۱۰۰ هزار تومان، موج تازهای از گرانی در بازار کالاها و خدمات کشور در راه است. این رشد بیسابقه نرخ ارز نه تنها بازارهای مالی را ملتهب کرده، بلکه بهطور مستقیم بر قیمت خودروهای مونتاژی نیز تأثیر گذاشته است و بهزودی شاهد اعلام لیست جدید قیمت کارخانهای این محصولات خواهیم بود.
با رشد مداوم قیمت خودروهای داخلی، انتخاب میان خودروهای صفر داخلی و مدلهای کارکرده خارجی برای بسیاری از خریداران به چالشی جدی تبدیل شده است. در شرایطی که بازار خودرو در رکود نسبی به سر میبرد، بررسیها نشان میدهد خریداران در بازه قیمتی یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان، گزینههای متنوعی پیش رو دارند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند.
جهش بیسابقه متقاضیان در طرح جدید فروش ایرانخودرو، نشانهای از بازگشت تب تقاضا و ورود مجدد واسطهگران به بازار خودرو است. افزایش شکاف قیمتی میان کارخانه و بازار، رشد انتظارات تورمی و حذف حساب وکالتی از مهمترین دلایل استقبال گسترده از این طرح عنوان میشود. بر اساس آمارهای رسمی، تاکنون بیش از ۴.۵ میلیون نفر برای خرید ۷۳ هزار دستگاه خودرو ثبتنام کردهاند که این موضوع شانس برندهشدن را بهشدت پایین آورده است.
ثبتنام برای طرح جدید فروش ایران خودرو با استقبال بیسابقهای مواجه شده است. تا این لحظه بیش از پنج میلیون و ۲۰۰ هزار نفر برای خرید ۷۳ هزار خودرو ثبتنام کردهاند؛ به این ترتیب، شانس برنده شدن هر متقاضی به حدود یک درصد کاهش یافته است.
انتشار نامه هشدارآمیز مدیرعامل یکی از خودروسازان خصوصی به رئیسجمهوری درباره خطر ورشکستگی صنعت خودرو، بار دیگر موضوع تعرفه و واردات خودرو را به محور اصلی بحثهای خودرویی کشور تبدیل کرده است. این در حالی است که وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) با دفاع از سیاست تعرفه پلکانی و اولویتدهی به تولید، تأکید دارد که واردات محدود خودرو برای ایجاد رقابت، تنظیم بازار و انتقال فناوری ضروری است و سهم آن از بازار ایران تاکنون کمتر از ۱۰ درصد بوده است.
بازار خودرو در روز ۱۳ مهر ۱۴۰۴ در حالی با نوساناتی همراه شد که کاهش نرخ ارز و سیاستهای ارزی جدید بانک مرکزی، واکنشهای متفاوتی را میان خریداران و فروشندگان خودرو رقم زد. در حالیکه برخی محصولات داخلی و مونتاژی رشد قیمتی را تجربه کردند، تعدادی از مدلها نیز با کاهش نرخ مواجه شدند.
فاصله میان حقوق کارگران و کارمندان با قیمت خودروهای داخلی در ایران در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته است. پراید که روزگاری نماد دسترسی طبقه متوسط بود، امروز حتی برای بسیاری از خانوادههای کارگری به کالایی دور از دسترس تبدیل شده است.
