لایحه پیشنهادی بودجه سال ۱۴۰۵ هفته گذشته توسط رئیسجمهوری به مجلس تقدیم شد و در این میان بودجه وزارت راه و شهرسازی و صندوق ملی مسکن رشد یافته است. با این حال کارشناسان معتقدند این افزایش بودجه نمیتواند به حل بحران مسکن کمک کند و بخش عمدهای از چالشهای حوزه مسکن همچنان باقی خواهد ماند.
بررسی فایلهای فروش بازار مسکن تهران نشان میدهد با بودجهای حدود ۷ میلیارد تومان، گزینههای خرید آپارتمان از نظر متراژ، سن بنا و امکانات تفاوت قابلتوجهی میان مناطق مختلف شهر دارد. این بودجه در برخی مناطق جنوبی و نیمهجنوبی امکان خرید واحدهای نوساز و دارای امکانات کامل را فراهم میکند، اما در مناطق شمالی تهران، خریداران ناچار به انتخاب خانه های کوچکتر و اغلب قدیمیتر هستند.
رکود بازار مسکن طی دو ماه متوالی گذشته تشدید شده و این بازار زودتر از انتظار وارد خواب زمستانی شده است. بررسی گزارشهای مرکز آمار ایران نشان میدهد که معاملات مسکن عملاً وارد فاز تازهای از فریز شده و همزمان، تورم مسکن نیز روندی نزولی به خود گرفته است؛ اتفاقی که در ماههای قبل و با وجود رکود، کمتر مشاهده میشد. تورم ماهانه مسکن در آذرماه ۱۴۰۴ با افت ۰.۲ درصدی به سطح ۲.۵ درصد رسیده و نشانههایی از کاهش شتاب رشد قیمتها را بروز داده است.
نایبرئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک با انتقاد از نقش پنهان بانکها و پلتفرمهای آنلاین در بازار مسکن، اعلام کرد که بخش قابلتوجهی از افزایش قیمت مسکن بهصورت نامرئی و توهمی اتفاق میافتد؛ روندی که نه از مسیر معاملات واقعی، بلکه از طریق قیمتسازی، بنگاهداری بانکی و آگهیهای غیرکارشناسی هدایت میشود و فشار آن مستقیماً به مصرفکنندگان منتقل میشود.
در حالی که شهرداری تهران بهتازگی طرح فروش سانتیمتری مسکن موسوم به «خانهریز» را بهعنوان راهکاری جدید برای تسهیل خانهدار شدن شهروندان معرفی کرده است، فعالان بخش ساختوساز نسبت به کارآمدی این طرح تردیدهای جدی دارند و آن را فاقد اثرگذاری واقعی میدانند.
همزمان با افزایش نرخ دلار و رشد قیمتها در بازارهای موازی، این پرسش مطرح است که آیا بازار مسکن نیز با موج گرانی جدیدی روبهرو خواهد شد یا همچنان در وضعیت رکودی باقی میماند؛ موضوعی که رییس اتحادیه مشاوران املاک به آن پاسخ داده و دیدگاه روشنی درباره آینده قیمت مسکن ارائه کرده است.
در روزهای اخیر همزمان با رشد نرخ دلار، میزان مراجعه متقاضیان به دفاتر مشاوران املاک افزایش یافته است؛ موضوعی که رئیس اتحادیه مشاوران املاک آن را بیشتر در مناطق جنوبی تهران محسوس میداند. با این حال، برخلاف انتظارات عمومی، بازار مسکن هنوز واکنش مستقیمی به نوسانات نرخ ارز نشان نداده و تحرک آن همچنان محدود و محتاطانه است.
یک کارشناس بازار مسکن با اشاره به افزایش محدود قیمتها در هفتههای اخیر تأکید کرد که رشد مشاهدهشده در بازار مسکن پایدار نیست و به دلیل عمق بالای رکود، نمیتوان انتظار تداوم افزایش قیمت آپارتمان را داشت.
ثبت میانگین قیمت متری ۱۵۳ میلیون تومان برای آپارتمانهای نوساز، نشاندهنده ورود بازار مسکن به مرحلهای تازه از بحران است؛ مرحلهای که در آن نه افزایش قیمتها به رونق معاملات انجامیده و نه رکود، توانسته مسیر کاهش نرخها را هموار کند. این وضعیت نه حاصل یک شوک مقطعی، بلکه نتیجه سالها تصمیمگیریهای نیمهتمام و فقدان سیاستگذاری مؤثر در یکی از حیاتیترین بخشهای اقتصاد شهری است.
بازار مسکن تهران در حالی با رکود سنگین معاملاتی دستوپنجه نرم میکند که شاخص قیمت آپارتمانهای نوساز بار دیگر رکورد تازهای را ثبت کرده و فاصله معناداری با میانگین قیمت کل شهر بهوجود آورده است.
