تازهترین گزارش مرکز آمار از رشد قابلتوجه شاخص نهادههای ساختمانهای مسکونی در تهران طی بهار ۱۴۰۴ حکایت دارد؛ رشدی که فشار هزینهای سنگینی بر دوش سازندگان گذاشته و بسیاری از پروژههای ساختمانی را زیانده یا حتی متوقف کرده است. فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان مسکن، تأکید میکند بازار مسکن درگیر رکود تورمی عمیق شده و کاهش معاملات، در کنار افزایش هزینههای ساخت، آینده این بازار را مبهم کرده است.
بازار مسکن تهران در آبان ماه با کمترین اثر از فضای جنگ، روندی رو به رشد را تجربه کرده و شاخص قیمت مسکن «دنیایاقتصاد» در ابتدای آذر به مترمربعی 107 میلیون و 800 هزار تومان رسیده است. این رقم نشاندهنده رشد ماهانه 2.7 درصدی نسبت به مهر است. دادههای میدانی نشان میدهد همزمان با کاهش اثرات جنگ، تحرک در بازار افزایش یافته و حجم معاملات خرید و فروش در بسیاری از محلهها نسبت به تابستان و مهر رشد قابلتوجهی داشته است.
بازار ساختوساز ایران در حالی وارد نیمه دوم سال ۱۴۰۴ شده که سازندگان با رکود معاملات، افزایش هزینهها و دشواری تأمین مالی روبهرو هستند. با این حال، در دل این رکود، الگوی جدیدی از تقاضا در حال شکلگیری است؛ تغییری که بنا بر تحلیل فعالان صنعت ساختمان، میتواند مسیر آینده این بازار را تغییر دهد و مدلهای تازهای از سرمایهگذاری را بهصرفهتر کند.
بررسی بازار مسکن تهران نشان میدهد با بودجه حدود ۳ میلیارد تومان، خریداران عمدتاً به سمت واحدهای کوچکمتراژ در مناطق جنوبی، جنوبغرب و جنوبشرق پایتخت هدایت میشوند. در شرایطی که ماههاست آمار رسمی از وضعیت بازار مسکن منتشر نشده، سردرگمی میان خریداران و سازندگان افزایش یافته و مشخص نیست روند واقعی قیمتها و سایر متغیرهای مؤثر در این بخش چگونه پیش میرود. با این حال، آنچه از فایلهای ثبتشده در پلتفرمهای تخصصی برمیآید، ادامه رشد ملایم قیمت مسکن و افزایش تمایل به خرید واحدهای نقلی است.
بازار اجاره مسکن اگرچه در ماههای اخیر شاهد کاهش نسبی شتاب تورم بوده، اما این فروکش ظاهری نتوانسته فشار سنگین بر مستاجران را کم کند. نتایج یک مطالعه تازه نشان میدهد دهکهای پایین عملاً از توان پرداخت اجارهبهای متعارف خارج شدهاند و دهکهای میانی نیز با قدرتی شکننده، تنها بهسختی قادر به تمدید قراردادهای خود هستند.
مرکز آمار ایران تازهترین دادههای اقتصادی مربوط به بخش ساختوساز در سال ۱۴۰۴ را منتشر کرد؛ دادههایی که از افزایش شدید هزینههای ساخت و کاهش محسوس صدور پروانههای ساختمانی حکایت دارد. بر اساس این گزارش، قیمت نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۴ نسبت به زمستان ۱۴۰۳ حدود ۳۷ درصد رشد کرده و در مقابل، صدور پروانههای ساختمانی ۲۲ درصد افت داشته است؛ ترکیبی که میتواند نشاندهنده تداوم رکود ساختمانی باشد.
متوسط هزینه ساخت هر مترمربع مسکن در تهران به حدود ۳۰ میلیون تومان رسیده و با توجه به تورم مصالح، این رقم هر ۱۵ روز بهروزرسانی میشود. دبیر کانون سراسری انبوهسازان با اشاره به رکود بازار آپارتمان، تاکید کرد که بیشتر معاملات بهصورت تهاتر انجام میشود و بخش زمین و املاک کلنگی متناسب با نرخ تورم، دلار و سکه افزایش قیمت داشته است.
بازار مسکن اصفهان پس از پشت سر گذاشتن دورهای طولانی از رکود، اکنون وارد مرحلهای از ثبات نسبی شده و نشانههای بازگشت تقاضا در آن دیده میشود. روندی که پس از جنگ ۱۲ روزه، که موجب کاهش معاملات و افت قیمتها شده بود، بهتدریج تغییر کرد و اکنون بسیاری از کارشناسان از شکلگیری دوباره جریان خرید در این شهر خبر میدهند.
آلودگی هوا در تهران دیگر تنها یک بحران زیستمحیطی نیست و تأثیرات اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی نیز بر شهر و شهروندان دارد. مطالعات نشان میدهند که افزایش آلایندههای NO₂ به میزان ۳۰ قسمت در میلیارد (ppb) میتواند ۳ تا ۶ درصد از قیمت مسکن در تهران بکاهد. این کاهش قیمت در مناطق آلودهتر مانند جنوب و جنوب غرب تهران بیشتر مشهود است و میتواند به کاهش سرمایهگذاری و افت کیفیت زندگی ساکنان این مناطق منجر شود.
نایب رییس اتحادیه مشاوران املاک، داود بیگینژاد، با اشاره به وضعیت بازار مسکن اعلام کرد که حباب مسکن تخلیه شده و بسیاری از واحدها بر روی دست سازندگان مانده است. به گفته او، در شرایط فعلی، ساخت و تولید دوباره مسکن برای سازندگان به صرفه نیست و بسیاری از پروژهها با وجود دریافت پروانه ساختمانی، شروع نشدهاند.
