حسین عبدهتبریزی، اقتصاددان، در یادداشتی با اشاره به شرایط اقتصادی ایران، مجموعهای از توصیهها را برای مدیریت اقتصاد خانوادههای طبقه متوسط مطرح کرد. به گفته او، در شرایطی که تورم، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی اقتصادی ادامه دارد، هدف خانوادهها نباید لزوماً افزایش ثروت باشد؛ بلکه باید حفظ سطح زندگی، جلوگیری از بدهی خطرناک و صیانت از قدرت خرید داراییها در اولویت قرار گیرد.
یک کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به شرایط فعلی اقتصاد ایران و نوسانات بازار طلا و ارز، از شکلگیری نوعی تورم دو مرحلهای در کشور خبر داد و گفت: کالاها یکبار به دلیل کاهش یا توقف ورود به کشور، ناشی از شرایط جنگی یا محاصره اقتصادی، با افزایش قیمت مواجه میشوند و بار دیگر با رشد نرخ دلار گرانتر میشوند.
یک استاد اقتصاد دانشگاه تهران با اشاره به تورم ۶۶ درصدی، این نرخ را بسیار بالا توصیف کرد و گفت مجموعهای از عوامل از جمله ناترازیهای اقتصادی، نرخ ارز، آثار جنگ و حذف ارز ترجیحی در شکلگیری شرایط فعلی اقتصاد ایران نقش داشتهاند. آلبرت بغزیان همچنین هشدار داد که افزایش قیمتها در نیمه دوم سال نیز میتواند ادامه پیدا کند و در صورت افزایش قیمت بنزین، فشار تورمی بیشتر خواهد شد.
بازار ارز و طلا در روزهای اخیر بار دیگر با موجی از نوسان مواجه شده و همزمانی تحولات سیاسی و اقتصادی، پیشبینی آینده بازارهای دارایی را دشوارتر کرده است. در این شرایط، این پرسش بیش از گذشته مطرح میشود که مقصد بعدی نقدینگی کدام بازار خواهد بود و آیا روند صعودی قیمت دلار، طلا و سایر داراییها ادامه خواهد داشت یا بازارها وارد مرحله اصلاح میشوند.
جهش دو برابری قیمت لوازم خانگی طی یک سال اخیر، قدرت خرید خانوارها را به شکل محسوسی کاهش داده و بخشی از خریداران محصولات نو را به سمت بازار لوازم خانگی دست دوم سوق داده است. افزایش شدید قیمتها در کنار رشد هزینه قطعات یدکی و خدمات تعمیر، رکود تورمی حاکم بر بازار لوازم خانگی را تشدید کرده است.
نرخ تورم نقطه به نقطه در مرداد ۱۴۰۵ به ۸۹ درصد رسیده است؛ به این معنا که سطح عمومی قیمتها به طور متوسط نسبت به مرداد سال گذشته نزدیک به دو برابر شده است. با این حال، بسیاری از مردم در خریدهای روزمره خود با کالاهایی مواجه هستند که قیمت آنها دو، سه یا حتی چهار برابر شده و همین مسئله این تصور را ایجاد کرده که آمارهای رسمی تورم کمتر از واقعیت اعلام میشوند.
بازار لوازمالتحریر در آستانه بازگشایی مدارس با رکود مواجه شده و افزایش قیمتها در کنار کاهش قدرت خرید خانوارها، بسیاری از خانوادهها را از خرید لوازمالتحریر باکیفیت برای فرزندانشان بازداشته است. نایب رئیس اتاق اصناف تهران نیز با اشاره به تشدید اختلاف طبقاتی و کاهش توان خرید اقشار کمدرآمد، بر ضرورت ارتقای کیفیت و جذابیت نوشتافزارهای داخلی تاکید کرد.
کاهش قدرت خرید کارگران در سالهای اخیر دیگر تنها به معنای خرید کمتر کالاهای مصرفی نیست، بلکه به تغییرات اجباری در سبک زندگی خانوارها منجر شده است. افزایش قیمت دلار به بیش از ۲۱۰ هزار تومان، تداوم تورم و رشد هزینههای مسکن و کالاهای ضروری در حالی ادامه دارد که حداقل مزد ماهانه کارگران در سال ۱۴۰۵ به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که در مقایسه دلاری حدود ۷۸ دلار ارزش دارد.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در سیوششمین همایش بانکداری اسلامی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور در سایه تحریمها و جنگ، تاکید کرد که با وجود فشارهای تورمی و مشکلات معیشتی، اقتصاد ایران هنوز وارد مسیر ابرتورم نشده است و احتمال وقوع آن را نیز ضعیف میداند. همتی گفت حجم تحریمها و محاصره اقتصادی اعمالشده علیه ایران بسیار گسترده است، اما تامین ارز مورد نیاز کشور، نیازهای معیشتی مردم و نیازهای اولیه کارخانهها و واحدهای تولیدی قابل نادیده گرفتن نبود و بانک مرکزی در این شرایط تلاش کرده است نیازهای ضروری اقتصاد را تامین کند.
بازارهای مالی ایران در شرایطی تحت تأثیر تشدید تنشهای سیاسی و اقتصادی قرار گرفتهاند که نگرانیها درباره افزایش فشارهای تحریمی، محدود شدن مسیرهای تجاری و کاهش قدرت خرید خانوارها نیز افزایش یافته است. در این شرایط، بازار دلار، طلا و سکه همچنان از مهمترین مقاصد نقدینگی برای حفظ ارزش داراییها محسوب میشوند، در حالی که بازارهایی مانند مسکن، خودرو و بورس با شرایط متفاوتی روبهرو هستند.
