بررسی فایلهای فروش بازار مسکن تهران نشان میدهد الگوی قیمتگذاری در هفتههای اخیر دستخوش تغییر شده و بیشترین تعدیل قیمتی مربوط به واحدهای قدیمیساز بوده است؛ موضوعی که از تغییر رفتار فروشندگان در واکنش به رکود و تحولات سیاسی اخیر حکایت دارد.
خرید واحد مسکونی ۷۵ متری در تهران امروز به یک چالش جدی برای خانوارها تبدیل شده است؛ اگرچه این متراژ بهعنوان حداقل استاندارد سکونت از سوی سیاستگذاران تعریف شده، اما واقعیت بازار نشان میدهد بودجه لازم برای چنین واحدی بسته به منطقه، از حدود ۲.۳ میلیارد تومان تا بیش از ۱۴ میلیارد تومان متغیر است. افت توان خرید خانوارها باعث شده تقاضا به سمت ریزمتراژها سوق پیدا کند و زندگی در واحدهایی نزدیک به حداقل استاندارد، به یک انتخاب ناخواسته تبدیل شود.
سمانه محرمی نمین، کارشناس و نایب رییس دوم اتحادیه مشاوران املاک تهران، وضعیت بازار مسکن را متاثر از نوسانات افزایشی قیمت ارز و طلا دانست و توضیح داد که برخی متقاضیان بالقوه ترجیح میدهند فعلاً مستاجر بمانند و سرمایه خود را به بازار طلا و ارز منتقل کنند. وی افزود با این حال، پیشبینی میشود در ماههای دی و بهمن، بازار ملک شاهد رونق معاملات بدون هیجان قیمتی باشد.
بازار مسکن ایران همچنان زیر سایه رکود عمیق، نااطمینانیهای سیاسی و جهش پرشتاب سایر بازارهای دارایی قرار دارد. در حالی که دلار و طلا مسیر صعودی خود را طی کردهاند، مسکن از نگاه برخی تحلیلگران به بازاری جامانده تبدیل شده است؛ بازاری که در صورت تغییر شرایط سیاسی و اقتصادی، میتواند با جهش قیمتی روبهرو شود. با این حال، فعالان حوزه ساختوساز معتقدند واقعیتهای میدانی مسکن با تحلیلهای شتابزده فاصله دارد و آینده این بازار بیش از هر چیز به امنیت سرمایهگذاری، سیاستهای بودجهای دولت و شرایط سیاسی وابسته است.
لایحه پیشنهادی بودجه سال ۱۴۰۵ هفته گذشته توسط رئیسجمهوری به مجلس تقدیم شد و در این میان بودجه وزارت راه و شهرسازی و صندوق ملی مسکن رشد یافته است. با این حال کارشناسان معتقدند این افزایش بودجه نمیتواند به حل بحران مسکن کمک کند و بخش عمدهای از چالشهای حوزه مسکن همچنان باقی خواهد ماند.
بررسی فایلهای فروش بازار مسکن تهران نشان میدهد با بودجهای حدود ۷ میلیارد تومان، گزینههای خرید آپارتمان از نظر متراژ، سن بنا و امکانات تفاوت قابلتوجهی میان مناطق مختلف شهر دارد. این بودجه در برخی مناطق جنوبی و نیمهجنوبی امکان خرید واحدهای نوساز و دارای امکانات کامل را فراهم میکند، اما در مناطق شمالی تهران، خریداران ناچار به انتخاب خانه های کوچکتر و اغلب قدیمیتر هستند.
نایبرئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک با انتقاد از نقش پنهان بانکها و پلتفرمهای آنلاین در بازار مسکن، اعلام کرد که بخش قابلتوجهی از افزایش قیمت مسکن بهصورت نامرئی و توهمی اتفاق میافتد؛ روندی که نه از مسیر معاملات واقعی، بلکه از طریق قیمتسازی، بنگاهداری بانکی و آگهیهای غیرکارشناسی هدایت میشود و فشار آن مستقیماً به مصرفکنندگان منتقل میشود.
همزمان با افزایش نرخ دلار و رشد قیمتها در بازارهای موازی، این پرسش مطرح است که آیا بازار مسکن نیز با موج گرانی جدیدی روبهرو خواهد شد یا همچنان در وضعیت رکودی باقی میماند؛ موضوعی که رییس اتحادیه مشاوران املاک به آن پاسخ داده و دیدگاه روشنی درباره آینده قیمت مسکن ارائه کرده است.
در روزهای اخیر همزمان با رشد نرخ دلار، میزان مراجعه متقاضیان به دفاتر مشاوران املاک افزایش یافته است؛ موضوعی که رئیس اتحادیه مشاوران املاک آن را بیشتر در مناطق جنوبی تهران محسوس میداند. با این حال، برخلاف انتظارات عمومی، بازار مسکن هنوز واکنش مستقیمی به نوسانات نرخ ارز نشان نداده و تحرک آن همچنان محدود و محتاطانه است.
ثبت میانگین قیمت متری ۱۵۳ میلیون تومان برای آپارتمانهای نوساز، نشاندهنده ورود بازار مسکن به مرحلهای تازه از بحران است؛ مرحلهای که در آن نه افزایش قیمتها به رونق معاملات انجامیده و نه رکود، توانسته مسیر کاهش نرخها را هموار کند. این وضعیت نه حاصل یک شوک مقطعی، بلکه نتیجه سالها تصمیمگیریهای نیمهتمام و فقدان سیاستگذاری مؤثر در یکی از حیاتیترین بخشهای اقتصاد شهری است.
