بیش از یک سال و سه ماه است که بازار مسکن در یکی از بی‌سابقه‌ترین دوران‌های فقر آماری قرار گرفته؛ دوره‌ای که در آن نه قیمت رسمی منتشر می‌شود و نه تعداد معاملات قابل استناد است. این خلأ گسترده اطلاعاتی باعث شده قدرت تحلیل فعالان بازار کاهش یابد و زمینه برای قیمت‌سازی‌های سلیقه‌ای و التهاب‌آفرینی بیشتر فراهم شود. در شرایطی که بازار ملک در رکودی عمیق به‌سر می‌برد، نبود شفافیت آماری آن را بیش از گذشته در معرض آسیب قرار داده است.

بازار مسکن طی دو ماه اخیر به ثبات نسبی رسیده و حجم معاملات ماهانه در حدود ۱۰ هزار فقره قرار دارد؛ اما به گفته رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران، از ابتدای آذرماه این بازار بار دیگر وارد فاز رکودی شده است و میزان مراجعات و قراردادها کاهش محسوسی داشته است.

مرکز آمار ایران تازه‌ترین آمار تورم بخش مسکن و اجاره‌بها در آبان‌ماه ۱۴۰۴ را منتشر کرده است که نشان‌دهنده کاهش اندک در نرخ رشد قیمت‌هاست. تورم ماهانه بخش مسکن به ۲.۷ درصد رسیده و تورم ماهانه اجاره‌بها نیز همزمان با آن، روی همین رقم قرار گرفته است. با این حال، بازار مسکن همچنان در رکود عمیق به سر می‌برد و حجم معاملات کاهش شدیدی داشته است.

مقایسه قیمت خانه‌های لوکس تهران با نمونه‌های مشابه در شهرهای پیشرفته آلمان نشان می‌دهد که با وجود امکانات محدودتر و کیفیت ساخت پایین‌تر، املاک لوکس پایتخت اغلب با قیمت‌هایی بسیار بالاتر از عمارت‌های باشکوه آلمانی عرضه می‌شوند. این اختلاف در حالی رخ می‌دهد که قدرت خرید مسکن در آلمان به‌مراتب بالاتر است و واحدهای لوکس این کشور از نظر امکانات، چشم‌انداز و استانداردهای زندگی در سطحی بسیار فراتر از تهران قرار دارند.

بازار مسکن در شمال کشور پس از جنگ ۱۲ روزه رفتار متفاوتی نسبت به سایر مناطق ایران داشته و قیمت ملک در این نواحی با رشدی بین پنج تا ۱۵ درصد همراه شده است. در همین راستا، لاهیجان نیز شاهد افزایش قیمت و رشد تقاضا بوده و توجه سرمایه‌گذاران به این شهر بیش از گذشته جلب شده است.

بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، خانواده‌هایی که دارای ۴ فرزند زیر ۲۰ سال هستند، می‌توانند از وام ۲ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومانی برای خرید و تعمیر مسکن بهره‌مند شوند. برای دریافت این تسهیلات، متقاضی باید ۶۱۵ میلیون تومان اوراق حق تقدم وام مسکن خریداری کند تا واجد شرایط سقف تسهیلات شود.

بازار مسکن در ماه‌های اخیر در وضعیتی کم‌سابقه میان رکود عمیق و تحرک‌های مقطعی قرار گرفته است؛ شرایطی که از یک‌سو با کاهش بی‌سابقه قدرت خرید و ثبات طولانی‌مدت قیمت‌ها همراه بوده و از سوی دیگر، نبود آمارهای شفاف و رسمی، ارزیابی واقع‌بینانه از وضعیت معاملات را دشوار کرده است. همین ابهام اطلاعاتی، به قفل‌شدگی بازار دامن زده و بخش بزرگی از تقاضای مصرفی را از چرخه خرید خارج کرده است.

مؤسسه آمار ترکیه (TÜİK) تازه‌ترین آمار خریداران خارجی مسکن در این کشور را برای سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر کرد که نشان می‌دهد خرید ملک توسط خارجی‌ها در این ماه ۱۸۶۷ مورد بوده و نسبت به سپتامبر سال گذشته ۷.۷ درصد کاهش داشته است. با این حال ایرانی‌ها با ۲۰۲ خرید، رتبه دوم را در میان خریداران خارجی به خود اختصاص داده‌اند که نشان‌دهنده جذابیت ادامه‌دار بازار مسکن ترکیه برای سرمایه‌گذاران ایرانی است.

بررسی بازار مسکن تهران نشان می‌دهد با بودجه حدود ۳ میلیارد تومان، خریداران عمدتاً به سمت واحدهای کوچک‌متراژ در مناطق جنوبی، جنوب‌غرب و جنوب‌شرق پایتخت هدایت می‌شوند. در شرایطی که ماه‌هاست آمار رسمی از وضعیت بازار مسکن منتشر نشده، سردرگمی میان خریداران و سازندگان افزایش یافته و مشخص نیست روند واقعی قیمت‌ها و سایر متغیرهای مؤثر در این بخش چگونه پیش می‌رود. با این حال، آنچه از فایل‌های ثبت‌شده در پلتفرم‌های تخصصی برمی‌آید، ادامه رشد ملایم قیمت مسکن و افزایش تمایل به خرید واحدهای نقلی است.

بازار مسکن اصفهان پس از پشت سر گذاشتن دوره‌ای طولانی از رکود، اکنون وارد مرحله‌ای از ثبات نسبی شده و نشانه‌های بازگشت تقاضا در آن دیده می‌شود. روندی که پس از جنگ ۱۲ روزه، که موجب کاهش معاملات و افت قیمت‌ها شده بود، به‌تدریج تغییر کرد و اکنون بسیاری از کارشناسان از شکل‌گیری دوباره جریان خرید در این شهر خبر می‌دهند.